keshxotiralar va ularning vazifalari

PPTX 59 pages 1.7 MB Free download

59 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 59

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 59

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 14-15-mavzu. kesh xotira, kesh xotira vazifalari va darajalari. reja 2 kesh xotira, kesh xotira vazifalari va darajalari. asosiy xotira bilan o’zaro aloqasi. katta hajmdagi ma’lumotlarni saqlash muammosini hal qilishning ananaviy yo‘li, xotirani ierarxik ko‘rinishda tashkil etish bilan amalga oshiriladi (1-rasm). 1-rasm. xotirani besh sathli ko‘rinishda tashkil etish. protsessorning ichki registrlari ierarxiyaning eng yuqori qismida joylashgan. ularga murojaat qilish tezligi, boshqa xil xotiralarga nisbatan ancha yuqoridir (bir necha nanosekund, 1ns=10-9). keyingi qatorda hozirgi paytda xajmi 32 kbaytdan bir necha megabaytgacha bo‘lishi mumkin bo‘lgan kesh-xotira joylashgan. ierarxiyaning uchinchi pog‘onasida, hajmi bir necha o‘n gigabaytlarga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan asosiy xotira (tezkor xotira, ozu) joylashgan. unga murojaat qilish tezligi – bir necha o’z nanosekund. keyingi qatorlarda magnitli disklar va lentalar, hamda optik disklar asosida yordamida ishlaydigan xotira qurilmalari joylashgan. ierarxiya bo‘ylab yuqoridan pastga qarab, uchta ko‘rsatgichni o‘zgarib borishini ko‘rishimiz mumkin. birinchidan - xotiraga murojaat qilish vaqti …

2 / 59

larini saqlash uchun mo’ljallangan komponentidir. asosiy xotira – tezkor xotira qurilmasi ham deb ataladi (random access memory – ram) (operativnoe zapominayushee ustroystvo - ozu yoki operativka deb ataladi). tezkor xotira qurilmasining ikki turi mavjud: 1. statik txq (static ram - sram). bu turdagi xotira d-triggerlar asosida quriladi. 2. dinamik txq (dynamic ram - dram). bu turdagi xotirani qurishda triggerlar ishlatilmaydi. dinamik txq – tranzistorlar va juda kichik kondensatorlardan qurilgan, yaycheykalar to’plamidan iborat bo’ladi. dinamik txqning bir necha xillari mavjud: - fpm (fast page mode) – tezkor sahifalar rejimiga ega dinamik xotira; - edo (extended data output) – ulanish nuqtalarining imkoniyatlari kengaytirilgan dinamik xotira; - dram, sdram (synchronous ram) – sinxron dinamik txqlari; - ddr (double data rate) – ma'lumotlarni ikki karra tez uzata oluvchi sdram. asosiy xotira – kompyuterning dasturlar va ma’lumotlarni saqlash uchun mo‘ljallangan komponentidir. xotira ma’lum bir uzunlikka ega bo‘lgan axborotlarni saqlovchi yacheykalardan iborat bo‘ladi. hozirgi kompyuterlarning xotirasi …

3 / 59

2-rasmda so‘z uzunligi 32-razryadga teng bo‘lgan asosiy xotira tasvirlangan. bunday so‘z uzunligiga ega xotiralar, pentium protsessorlari o‘rnatilgan kompyuterlarda ishlatilmoqda. ularda yacheykalarning adreslari 0000 0000 dan ffff ffff gacha o‘zgarishi mumkin. xotiraning umumiy xajmi 4 gbayt (ffff ffff – 32 bit, 232= 4294967296 bayt). so‘z uzunligi 32-razryadli xotiralarda baytlar o‘ngdan chapga yoki chapdan o‘ngga qarab joylashtirilishi mumkin. 2-rasm. 32-razryadga so‘z uzunligiga ega, baytlari teskari tartibda joylashtirilgan 4 gbaytli asosiy xotira 2-rasmda keltirilgan xotirada pentium protsessorli kompyuterlardagi kabi, baytlar o‘ngdan chapga qarab joylashtirilgan. bu baytlarni teskari tartibda joylashtirish deb ataladi (rus tilida – obratniy poryadok sledovaniya baytov). 3-rasmda esa baytlar to‘g‘ri tartibda joylashtirilgan xotira chizmasi keltirilgan. bu xildagi xotira baytlar to‘g‘ri tartibda joylashtirilgan xotira deb ataladi (rus tilida – pryamoy poryadok sledovaniya baytov) va u spars oilasiga mansub protsessorlarga ega bo‘lgan serverlarda ishlatiladi. 3-rasm. 32-razryadga so‘z uzunligiga ega, baytlari to‘g‘ri tartibda joylashtirilgan 4 gbaytli asosiy xotira. buyruqlarni xotiradan o‘qish misolida, xotiraga murojaat …

4 / 59

protsessorning registrlaridan biriga, masalan akkumulyatorga, ya’ni a registriga kelib tushadi. 4-rasm. asosiy xotiraga murojaat qilish jarayoni. zamonaviy kompyuterlarda asosiy xotiraga murojaat qilishning ikki xil rejimi mavjud (5-rasm): 1. real rejim – 1 mbayt gacha bo‘lgan asosiy xotira uchun, bu rejim kompyuter ms dos operatsion tizimida ishlagan paytida qo‘llanilagan. hozirda bu, ms dos operatsion tizimini emulyatsiya qilishda ishlatiladi. 2. himoyalangan rejim – xotira xajmi 1 mbaytdan ko‘p bo‘lgan xolda, ya’ni bu kompyuterlar windows operatsion tizimida ishlay boshlagandan buyon qo‘llanilgan rejim hisoblanadi. real rejimda xotiraga murojaat qilish segmentlarga murojaat qilish orqali, himoyalangan rejimda esa, sahifalarga murojaat qilish orqali amalga oshiriladi. bitta segmentning xajmi – 64 kbayt, sahifaning xajmi esa – 4 kbaytga ega bo‘ladi. 5-rasm. real va himoyalangan rejimlarda asosiy xotiraning tuzilishi doimiy xotira qurilmalari. bu turdagi saqlash qurilmasi nomidagi «doimiy» so’zi ularning elektr kuchlanishiga bog’liq bo’lmagan holda ma’lumotlarni saqlash qobiliyatini anglatadi. dsq mikrosxemalari, shuningdek, tashuvchining matritsali prinsipi bo’yicha qurilgan, bu yerda …

5 / 59

a qiyinroq bo’ladi, katta vaqt va kuch sarflanishi bilan bog’liq. dsq ga ma’lumotlarni kiritish dasturlash yoki “proshivka” deb nomlanadi. yarim o’tkazgichli dsq mikrosxemalari quyidagilarga bo’linadi: ishlab chiqarish jarayonida dasturlashtiriladigan; ishlab chiqarilgandan keyin bir marta dasturlanadigan; ko’p marta dasturlanadigan. ko’p marta dasturlanadigan dsq lar paydo bo’lgandan keyin birinchi ikkita guruhning mashhurligi sezilarli darajada pasayib ketdi. shunga qaramay, to’liqlik uchun dsq texnologiyalari sohasidagi ushbu ikkita guruhni qisqacha qaraymiz. ishlab chiqarish jarayonida dasturlashtirilgan dsq guruhi niqobli qurilma deb nomlanuvchi kabi shakllantiriladi, va aynan ularga dsq qisqartmasini qo’llanilgan. ba’zida bunday mikrosxemalar mrom (mask programmable rom — niqob yordamida dasturlangan dsq) deb nomlanadi. rom uchun niqoblarni yaratish juda ko’p nusxada chiqarilgandagina oqlanadi. agar ushbu ma’lumotlarga nisbatan kamroq miqdordagi mikrosmelar kerak bo’lsa, bir martalik dasturlanadigan dsq oqilona alternativ hisoblanadi. bunday mikrosxemalar prom (programmable rom — dasturlanadigan dsq) qisqartmasi bilan belgilanadi. ularga ma’lumotlar faqat bir marta yozilishi mumkin. dasturlash jarayonida ulagichni bunday diodlardan birining elektr xalqasi yordamida …

Want to read more?

Download all 59 pages for free via Telegram.

Download full file

About "keshxotiralar va ularning vazifalari"

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 14-15-mavzu. kesh xotira, kesh xotira vazifalari va darajalari. reja 2 kesh xotira, kesh xotira vazifalari va darajalari. asosiy xotira bilan o’zaro aloqasi. katta hajmdagi ma’lumotlarni saqlash muammosini hal qilishning ananaviy yo‘li, xotirani ierarxik ko‘rinishda tashkil etish bilan amalga oshiriladi (1-rasm). 1-rasm. xotirani besh sathli ko‘rinishda tashkil etish. protsessorning ichki registrlari ierarxiyaning eng yuqori qismida joylashgan. ularga murojaat qilish tezligi, boshqa xil xotiralarga nisbatan ancha yuqoridir (bir necha nanosekund, 1ns=10-9). keyingi qatorda hozirgi paytda xajmi 32 kbaytdan bir necha megabaytgacha bo‘lishi mumkin bo‘lgan kesh-xotira joylashgan. ierarxiyaning uchinchi pog‘onasida, hajmi bir n...

This file contains 59 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "keshxotiralar va ularning vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: keshxotiralar va ularning vazif… PPTX 59 pages Free download Telegram