jismoniy mashqlar

DOCX 8 pages 18.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.7 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

amaliy n 7 siklik mashqlarda organizmda yuzaga keladigan fiziologik o’zgarishlar. sport turlarining fiziologik tasnifi odamning xarakat faoliyati xaddan tashqari xilma xildir. sport fiziologiyasida ularni ma'lum guruxlarga ajratib o`rganiladi.sport faoliyatida bajariladigan mashqlarni takrorlash bilan sportchi mashqni yuqori darajadagi maxorat bilan bajarishga erishadi. ish unumi ortadi,sarflanadigan quvvatni tejash kuchayadi,bu jarayonlar xarakatlarning boshqarilish mexanizmi takomillashishi bilan bogliq. sport mashqlarini nixoyatda yuqori ustalik bilan bajarishga erishi uchun jismoniy mashqlarning turlarini,ularning fiziologik xususyaitlarini bilish zarur buladi,bu xol jismoniy mashqlar tasnifi bilan chuqur tanishish zaruriyatini keltirib chiqaradi.jismoniy mashqlarning tasnifi bilan bir qancha olimlar shug`ullanib kurganlariga qaramasdan,xanuzgacha xar jixatdan tula tushuncha beradigan tasnif yuzaga kelmagan.sportning xar xil turlaridagi jismoniy mashqlarning tasnifi kishining murakkabligi bir tomondan ularning bajarilishida yuzaga keladigan qator strukturalarini xisobga olish bilan bog`liq bo`lsa,ikkinchi tomondan mashqning bajarilishini sodir bo`ladigan fiziologik jarayonlarni baxolashda xammaning xam muayan ko`rsatkichlariga ega bo`lmasligidir. shu sababli jismoniy mashqlarning tasnif qilishda xar qaysi muallif o`zicha asosiy deb xisoblagan omillarini ko`rsatkich sifatida olgan …

2 / 8

g xolati va xarakatlarining fiziologik ta'rifi xam beriladi. v.s.farfel tasnifi buyicha sportning xamma turlarida bajariladigan xarakatlar ikkita asosiy guruxga ajratiladi. 1.stereotipli yoki standart xarakatlar,2.vaziyatga bog`liq yoki standart bo`lmagan xolatlar.3.standart xarakatlarining yuzaga kelishi oldindan tayyorlangan ma'lum dastur asosida bo`lib,uni takrorlanishida reflekslar sistemasi ya'ni dinamik stereotip puxtalana bordi va bunday xarakatlar bora-bora g`ayri ixtiyori xarakatga aylanib ketdi.natijada sportchi diqqatni kuchli jalb etmay,ularni yengil bajaradigan bo`ladi. demak,standart xarakatlarning fiziologik asosida xarakatning dinamik stereotipining shakllanishi yotadi. siklik xarakatlarning fiziologik tasnifi. siklik xarakatlar lokomosiya, ya'ni gavdani bir joydan ikkinchi joyga surilishining asosini tashkil etadi. siklik xarakatlar uchun xarakat doirasining xarakat siklining ko`p marta takrorlanishi xarakterlidir. siklik xarakatlarga sportcha yurishi,eshkak eshish, konkida uchish kabi mashqlar kiradi. bunday xarakat sikllari bir xil shaklda bo`lib, oldingi sikl keyingi siklining yuzaga kelishi uchun sabab bo`ladi. siklik xarakatlarda xarakat bir-biri bilan zanjirga uxshash ulangan bo`lib,ularni aloxida ajratib bulmaydi.chunki oldin aytilganidek xarakatning oldingi siklini tugashi keyingi siklning boshlanishini tashkil etadi.asiklik xarakatlarga …

3 / 8

ixtiyoriy xarakatga aylanadi.siklik xarakatlar texnikasini nisbatan tez o`zlashtirilishi,ularni gayri ixtiyoriy xolda, ongning faol ishtirokisiz bajarish imkonini beradi.sportning siklik turlari organizmda anoerob va aerob yo`llar bilan energiya ishlanishini takomillashishini ta'minlaydi. bu qon aylanish sistemasining funksional imkoniyatlari o`pka ventilyasi va gazlar almashinuvining ortishida namoyon bo`ladi. sportdagi siklik xarakatlarning aktivligini xisobga olgan xolda ye.farfel 1949 yili ularni nisbiy quvvat zonalariga ajratadi.ishning nisbiy quvvati ortishi bilan o`tiladigan masofa uzunligi qisqaradi.bunday ishda organizmda anaerob yo`li bilan energiya xosil bo`lishi ko`payadi,aerob yo`l bilan energiya ishlanishi esa kamayadi.birinchi zona . - maksimal quvvatli ish,maksimal tezlik bilan 20-30 soniya davom etadi.ikkinchi zona . - submaksimal quvvatli (maksimaldan past) ishi,bajariladigan vaqti 20-30 soniyadan 3-5 daqiqagacha davom etadi.uchinchi zona . - katta quvvatli ish,bajariladigan vaqti 3-5 daqiqadan30-40 daqiqagacha davom etadi.turtinchi zona . – o`rtacha quvvatli ish bajarilishi vaqti bir soat atrofida va undan ortiq bo`ladi.maksimal quvvatli dinamik ish anaerob (kislorodisiz) sharoitda baja-riladi, ya'ni shuni aytish kerakki,bunday ishlarni bajarishda bir daqiqada …

4 / 8

% ni tashkil etadi, demak organizmda juda ko`p miqdorda (90 gacha) kislorod qarzi yuzaga keladi. ish tamom bulganidan so`ng nafas uzoq vaqt tezlashib turishi xisobiga kislorod qarzi yo`qotiladi. depodagi qonning ma'lum qismini tomirlariga chiqarilishi xisobiga eritrositlar soni va gemoglabin soni bir oz ko`payadi, qonda glyukoza miqdori ortadi. maksimal quvvatli siklik dinamik ishda xarakatni ta'minlaydigan sistemalar, ya'ni muskullar ishini boshqaradigan markazlar ularning efferent qismlari muskullari juda yuqori kuchlanishi bilan ishlaydi. xarakatning maksimal tezligi bilan bajarilishini ta'minlashda mazkur xarakatda ishtirok etadigan muskullarning qo`zgalishi, qisqarishi va bo`shashining tezligi,asab markazlarida asab jarayonlarining (ko`zg`alishi va tormozlanishning dinamikasi, xarakatchanligi qanday tezlikda kuzatish axamiyatga ega ya'ni asab jarayonlari qanchalik qisqa vaqt davom etsa, shunchalik yuqori bo`ladi.maksimal quvvatli siklik dinamik ishlarni bajarishda asosan xarakatning maksimal tezligini uzoqroq vaqt saqlash uchun ayni xarakatda ishtirok etadigan muskullar va organizmning anaerob imkoniyatlari muxim axamiyatga ega. agar xarakatda qatnashadigan birliklarning xarakat ko`pchiligi ko`p qo`zg`aluvchan bo`lsa, xarakat tezligi shunchalik yuqori bo`ladi. xarakat tezligining …

5 / 8

maksimal quvvatli energiyani birikmalarining juda tezparchalanishi va parchalanish maxsulotlarini muskullarda to`planishi ko`pmiqdordagi kislorod qarzining yuzaga kelishi shu bilan bir qatorda qon aylanishi nafasning unchalik kuchaymasligi va qon tarkibini ortiqcha o`zgarmasligi bilan xarakatlanadi.submaksimal quvvatli ish. bunday ish maksimal quvvatli ishga nisbatan bir oz past tezlik bilan bajariladi. sportchi submaksimal quvvatli ishni 20-30 soniyadan 3-5daqiqagacha bajarishi mumkin. submaksimal quvvatli ishlarga 400,800 va1500 m.ga yugurish 100,200,400 .ga suzish,1000,2000,30000 m. ga velesoped poygasi, 500,1000 m.ga eshkak eshish 500,1000,3000 m.ga konkida uchish kabi mashqlar kiradi. bunday mashqlarni bajarishda 25 l.gacha kislorod talab kilinadi. demak submaksimal quvvatli siklik dinamik ish xam to`liq aerob (kislorodli) shariotda bajarilmay organizmning anaerob imkoniyatlariga bog`liq bo`ladi, lekin bu o`zgarishlar ishning oxirgi daqiqalarida rivojlanadi, gemoglobin miqdori ko`payadi; miogen leykositozning bir neytrofil fazasi kuzatiladi. qon plazmasida xam o`zgarishlar yuz beradi, unda sub kislotasi 250/300 mg % gacha ortadi. qon reaksiyasi kislotali tomonga suriladi va organizmning ichki muxit o`zgaradi. qon aylanish organlari ishida xam …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy mashqlar"

amaliy n 7 siklik mashqlarda organizmda yuzaga keladigan fiziologik o’zgarishlar. sport turlarining fiziologik tasnifi odamning xarakat faoliyati xaddan tashqari xilma xildir. sport fiziologiyasida ularni ma'lum guruxlarga ajratib o`rganiladi.sport faoliyatida bajariladigan mashqlarni takrorlash bilan sportchi mashqni yuqori darajadagi maxorat bilan bajarishga erishadi. ish unumi ortadi,sarflanadigan quvvatni tejash kuchayadi,bu jarayonlar xarakatlarning boshqarilish mexanizmi takomillashishi bilan bogliq. sport mashqlarini nixoyatda yuqori ustalik bilan bajarishga erishi uchun jismoniy mashqlarning turlarini,ularning fiziologik xususyaitlarini bilish zarur buladi,bu xol jismoniy mashqlar tasnifi bilan chuqur tanishish zaruriyatini keltirib chiqaradi.jismoniy mashqlarning tasnifi bilan bir...

This file contains 8 pages in DOCX format (18.7 KB). To download "jismoniy mashqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy mashqlar DOCX 8 pages Free download Telegram