адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамияти

DOCX 50.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1708370668.docx адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамияти 2 21 адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамияти режа: кириш. i.боб. адолат инсон ҳатти- ҳаракати ва жамият тараққиётининг бош мезони. 1.1. адолат тушунчасининг ўтмиш тарихий даврларда турлича талқин қилиниши. 1.2. адолат ва унинг асосий мезонлари. ii.боб. ёшлар дунёқарашини шакллантиришда ижтимоий адолатнинг ўрни. 2.1. оила ва маҳалла адолатпарвар инсон тарбиясининг бош мактаби. 2.2. раҳбар адолати ва етакчилик маьсулияти. хулоса фойдаланилган адабиётлар рўйхати кириш тадқиқот мавзуининг долзарблиги. адолат инсонийликнинг мардлик, ҳалоллик, ва тўғрилик, оддийлик ва камтарлик, имон ва эътиқод, самимийлик ва садоқат, уятчанлик ва ор-номусдан иборат олийжаноб фазилатлар қаторида алоҳида аҳамият касб этади. адолат бор жойда садоқат, меҳр оқибат ва барака бор. у инсонларни ғолибликка, аҳиллик ва иноқликка чорлайди. тинчлик, осойишталикнинг, ўзаро ишонч ва ҳурматнинг замини ҳам адолатдир. адолатсиз муҳитда эса келишмовчилик ва зиддиятлар илдиз отиб, каттадан-катта ижтимоий, иқтисодий ва маьнавий ўпирилишлар содир бўлиши мумкин. адолат жамият, давлат ва кишилик ҳаёти учун ўта зарур ва …
2
парвар демократик давлат қуришга интилмоқдамиз. адолатга интилиш халқимиз руҳий дунёсига хос энг муҳим хусусиятдир. зеро, маьнавий замин мустаҳкам, асрлар мобайнида шаклланган илғор анъаналар, тараққиётга хизмат қиладиган урф-одатлар ва қадриятлар асосига қурилган адолатпарвар сиёсатгина ҳаётийдир. тадқиқотнинг мақсади ва вазифалари. тадқиқотнинг мақсади адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамиятини кўрсатиб бериш ва турли жиҳатлардан ёндошган ҳолда моҳиятини очиб бериш. ушбу мақсаддан келиб чиқадиган вазифалар қуидагича: биринчидан: адолат тушунчасининг тарихий даврлардаги талқинларини кўрсатиб ўтиш; иккинчидан: адолат тушунчасининг жамият тараққиётининг бош мезони сифатидаги ўрнини кўрсатиб беришдан иборат. тадқиқотнинг объекти ва предмети: тадқиқотнинг обьекти и.а.каримов асарлари шунингдек бошқа мутақаккирлар ижодида илгари сурилган адолат тушунчасига доир қарашлар. предмети, бугунги кундаги адолат тушунчасининг амалий аҳамиятини кўрсатиб беришдан иборат. тадқиқотнинг назарий ва метадологик асоси: мазкур курс ишининг илмий назарий концепциясини белгилаб олишда и.а. каримов асарлари, маьруза ва суҳбатларидан олинган маьлумотлар, шунингдек мавзуга оид олимларимизнинг назарий фикрлари, хулосалари методологик асос вазифасини ўтайди. шунингдек, муаммони ўрганишда диалектик, тарихийлик ва мантиқийлик, қиёслаш …
3
йили сифатида қайд этилади. дарҳақиқат, адолат сўзининг замирида қанча-қанча ҳикмат бор, ҳар бир инсон қалбан, жисман адолатга интилади. чунончи, аждодларимизнинг қадим битиги бўлмиш “авесто” да сиёсийҳуқуқий меросимиз тарихи ҳамда юртимизда яшаган эл-элатлар, афсонавий қаҳрамонлар, салтанатлар, давлат ва унинг бошқарув тизими, халқларнинг машғулотлари баён этилади. унда зардуштийлик динининг қонун-қоидалари билан бирга, ижтимоий ҳаёт, жумладан, ота-онанинг фарзанд олдидаги ва фарзандларнинг ота-она олдидаги бурчи ҳақида ёзилган. «авесто» да инсон ижтимоий меҳнати туфайли барча ёмонликдан, ёвузликдан қутулиши мумкинлиги ғояси ётади. ўаразгўйлик, ҳасад, манманлик, ўғрилик, талончилик, ноҳақлик иллатлари қораланади. ушбу иллатларга қарши курашиш жамиятда адолат қарор топишига олиб келиши қайд этилади. “ҳақ сўздан ўзга ҳеч нарса тўғрисида ўйлама, ҳақ сўздан ўзга ҳеч нарса тўғрисида суҳбатлашма, ҳаққоний амалдан ўзга ҳеч нарса билан шуғулланма”, - деб ёзилади “авесто” да. ҳурматли юртбошимиз “ адолат ҳар ишда ҳамроҳимиз ва дастуримиз бўлсин” номли маьрузаларида шундай дегандилар: “адолат ҳақида жуда чиройли гапириш мумкин. аммо гап чиройли ва узоқ гапиришда эмас, балки …
4
тоқли давлат арбоби, илк туркий достоннавис шоир юсуф хос ҳожиб шундай дейди. адолат учун ҳамма оёққа турар, қарорли учун ерда ўт, ем унар. тетик бўлсин, эй бег ва қилсин тоқат, адолатли бўл, халққа қил марҳамат. маьрифатли жамият маьрифатли, маьнавияти юксак, адолатпарвар инсонлардан таркиб топади. бундай жамиятда соғлом ақл- идрок, соғлом фикр ва адолат устуворлик қилади ва бу йўлда фидоий донишмандлар кураш олиб борадилар. бунга шарқ цвилизациясининг ютуқлари, ўтмиш аждодларимизнинг маданий ва маьнавий бойликлари яққол мисол бўла олади. абу али ибн сино, юсуф хос ҳожиб, абул қосим маҳмуд замаҳшарий, абу наср фаробий, абдураҳмон жомий, ҳусайн воиз кошифий, алишер навоий, хўжа самандар термизий, амир темур, низомий ганжнавий, муҳаммад жавҳар заминдор, муҳаммад жабалрудий, абулбарокат қодирий, фариддин аттор, маҳмуд асад жўшон, абу бакр ал- хоразмий, мунис хоразмий каби шарқнинг юзлаб оламга машҳур донишмандлари ўтганки, уларнинг инсон ҳақида, ҳаёт, борлиқ, инсоний ахлоқ ва одоб, маьнавий камолот ва адолат ҳақида қолдирган мерослари, аьло фикрлари ҳозирги авлодни …
5
мики, заифлар қирилиб кетар экан, кучлилар ҳам омон қолмайди. чунки кишиларнинг турмуши бир-бири билан ўзаро боғлиқ. хулласи калом, халқнинг ахволи адолатсиз яхшиланмайди”. хvi асрда ҳиндистонда яшаб ижод этган тарихчи олим абулбарокат қодирий бобурийлардан акбаршох даврида “ качкўли султоний “ номли асарини ёзади. “ качкўли” гадойларнинг нарса соладиган идиши, гадойлар нима топса, качкўли идишига аралаштириб ташлайверганлар. баьзи олим ва шогирдлар ҳам ҳаёлга келган фикрини ифодалаб ёки бошқа олимларни асарларидан ёқтириб қолган ҳикмат ва ҳикоятларни тўплаб китоб шаклига келтирганлар ва уни“ качкўл” деб атаганлар. бу нарса шарқда анчагача айланиб қолган. хусусан қодирийнинг “ качкўли султоний” китобида шундай бир ибратли мисол келтирилади: жамшид ҳам анушервал каби тўртта узук ясатиб, унинг ҳар бирига биттадан сўз ёздириб қўйган эди. биринчи узукда “охисталик ва чора” деган сўзлар ёзилган бўлиб, бунинг маьноси: “шошилиш ёмон хислат, барча ишларни шошилмай, чора-тадбирини топиб қилмоқ керак” демакдир. иккинчи узукнинг кўзига “ одиллик ва иморат” сўзлари ёзилган эди. бунинг мазмуни: “ мамлакатда …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамияти"

1708370668.docx адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамияти 2 21 адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамияти режа: кириш. i.боб. адолат инсон ҳатти- ҳаракати ва жамият тараққиётининг бош мезони. 1.1. адолат тушунчасининг ўтмиш тарихий даврларда турлича талқин қилиниши. 1.2. адолат ва унинг асосий мезонлари. ii.боб. ёшлар дунёқарашини шакллантиришда ижтимоий адолатнинг ўрни. 2.1. оила ва маҳалла адолатпарвар инсон тарбиясининг бош мактаби. 2.2. раҳбар адолати ва етакчилик маьсулияти. хулоса фойдаланилган адабиётлар рўйхати кириш тадқиқот мавзуининг долзарблиги. адолат инсонийликнинг мардлик, ҳалоллик, ва тўғрилик, оддийлик ва камтарлик, имон ва эътиқод, самимийлик ва садоқат, уятчанлик ва ор-номусдан иборат олийжаноб фазилатлар қаторида алоҳида аҳамият касб этади. адолат бор жойда садоқат, ...

DOCX format, 50.3 KB. To download "адолат тушунчаси ва унинг ижтимоий аҳамияти", click the Telegram button on the left.