корпоратив ҳуқуқ ривожланишининг қиёсий ва тарихий жиҳатлари

DOCX 99,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1710190933.docx корпоратив ҳуқуқ ривожланишининг қиёсий ва тарихий жиҳатлари корпоратив ҳуқуқ ривожланишининг қиёсий ва тарихий жиҳатлари режа: 1. корпоратив ҳуқуқнинг пайдо бўлиш ва ривожланиш тарихи 2. континентал ва англосаксон ҳуқуқ тизимида корпорациялар 3. туркистондаги корпорациялар 1.корпоратив ҳуқуқнинг пайдо бўлиш ва ривожланиш тарихи рим хусусий ҳуқуқида ширкат дейилганда ўз мулки, шахсий фаолияти ѐки мулкий бадали орқали умумий ишда иштирок этадиган, умумий ишларни юритиш асосида олинган даромад ѐки зарарни шартномада кўрсатилган тартибда улушли ѐки тенг равишда тақсимлайдиган икки ѐки ундан ортиқ шахснинг рухсат этилган хўжалик фаолиятини ҳамкорликда амалга ошириш мақсадида бирлашиши тушунилган. гарчи бу ширкатлар корпорацияларнинг барча белгиларини ўзларида акс эттирмаган бўлса-да, кейинчалик субъектлар жамоаси - компаниянинг вужудга келиши учун намуна бўлиб хизмат қилди. давлат мулки ҳуқуқи билан бир қаторда истеъмол маҳсулотларига нисбатан шахсий мулк ҳуқуқи ҳам вужудга келди. ушбу даврда худди совет ҳокимиятига қадар бўлган даврда бўлгани сингари кичик маҳсулот ишлаб чиқарувчилар - косиб ва ҳунармандлар, деҳқонларнинг ишлаб чиқариш қурол ва воситаларига …

и вужудга келди. англияда корпоратив тизим шаклланиши ва ривожланишида ўз қоида ва одатларига кўра амал қиладиган, компания ва давлатдан мустақил бўлган биржа катта аҳамиятга эга бўлди. қонун чиқарувчи томонидан компаниянинг юқори даражадаги ошкоралигини таъминлайдиган ва суиистеъмолчиликларнинг олдини олишга имконият берадиган, улар содир бўлган ва бошқа акциядорлар қўллабқувватламаган ҳолларда эса акциядорнинг судга мурожаат этиши мумкинлиги ҳақидаги қоидаларнинг киритилиши инглиз корпоратив ҳуқуқидаги муҳим янгилик бўлиб ҳисобланди. бегона тажрибадан, авваламбор, голландия тажрибасидан фойдаланган франция ҳам фаол тарзда хусусий тадбиркорликни кирита бошлади. корпорациялар ташкил этишда ҳукуматнинг ҳаддан ташқари аралашиши ва ҳиндистонга экспедицияларнинг юборилиши (1601, 1604, 1611, 1615 йилларда) муваффақиятсиз якун топди. ушбу ҳолатни яхшилаш мақсадида француз ҳукумати 1791 йил 2 мартда ҳунармандчиликнинг эркинлигини эълон қилган ва акциядорлик жамиятлари фаолиятининг тартибга солиниши масаласи очиқ қолдирилган қонунни қабул қилди. низом жамғармаси эркин бериладиган акцияларга бўлинган жамият тузиш қонунда тақиқланди. компанияларни ташкил этишга фақат қонунчилик йиғилишининг розилиги билангина йўл қўйилар эди. 1802 йили савдо кодексининг қабул қилиниши …

хсларга кафолат берди ва компанияларнинг барқарорлигини таъминлади. 1863 йилги франция қонуни тўлиқ равишда олдинги қонуннинг асосий қоидаларини тартибга солди. унда келажакда компаниялар сонининг ошишига хизмат қилувчи компаниялар фаолияти асосий қоидаларининг синчковлик билан қайта ишланганлиги ҳамда ҳукумат кафолатларининг қонуний мустаҳкамланганлиги назарда тутилган эди. шу билан бирга ҳаддан ташқари тартибга солиш хусусий ташаббус ва эркин тадбиркорлик руҳини бўғиб қўйган эди. 1867 йилги қонун компаниялар фаолиятини ҳуқуқий тартибга солишнинг баъзи жиҳатларини енгиллаштирди. 1884 ва 1893 йилларда қабул қилинган компаниялар тўғрисидаги қонунлар тадбиркорлик ташаббусини сиқиб турган бир қатор тўсиқларни олиб ташлаш орқали корпорацияларнинг ўзини ўзи бошқариш соҳасини янада кенгайтирди. жумладан, ушбу қонунларга асосан акциялар нархининг максимал қиймати пасайтирилди, компания ҳақиқий эмас деб топиладиган ҳолатлар сони қисқартирилди, номи ѐзилган акцияларни тақдим этувчига деб берилган акцияларга айлантиришда акциялар қийматини тўлиқ тўлаш мажбурияти олиб ташланди, низом жамғармасининг минимал миқдори камайтирилди ва бошқалар. 2- континентал ва англосаксон ҳуқуқ тизимида корпорациялар континентал ҳуқуқ тизимида корпорация деганда акциядорлик жамиятлари билан …

ти ҳисобланади. барча корпорациялар, масалан ақшда тўрт гуруҳга бўлинади: оммавий (публиc), ярим оммавий (қуаси-публиc), тижоратчи (бусинесс), нотижорат (нон-профит). оммавий корпорацияларга давлат ва маҳаллий органлар киради. ярим оммавий корпорациялар сифатида аҳолининг умумий эҳтиѐжларини (масалан, газ, сув, электр энергияси билан таъминлаш) инобатга оладиган корпорациялар тушунилади. диний ташкилотлар, таълим соҳасидаги корпорациялар (мактаблар, коллежлар, университетлар каби), хайрия жамғармалари кабилар нотижорат корпорациялар бўлиб ҳисобланади. тижоратчи (тадбиркорликка асосланган) корпорацияларга даромад олиш мақсадида тузилган барча корпорациялар киради. улар юқорида санаб ўтилган корпорациялар орасида ўзларининг иқтисодий жиҳатдан бақувват бўлганликлари билан улардан ажралиб туради. бундай корпорацияларнинг сиѐсий таъсири ҳам сезиларли даражани ташкил этади. тижоратчи ташкилотлар фаолиятини ҳуқуқий тартибга солиш ўз ичига ғоят мураккаб тизимни (оммавий ҳуқуқий тартибга солишнинг хусусий ҳуқуқий тартибга солиш билан бирикиши) қамраб олади ва корпорацияларнинг бошқа турларига нисбатан батафсил тартибга солинган ҳисобланади. европадаги континентал ҳуқуқ тизимига асосан давлат корхоналарига нисбатан корпорацияларнинг муҳим белгиларидан бири ҳисобланган капиталнинг бирлашиши, қўлланилмаслиги ва улар давлатга тегишли бўлган мулкдан ташкил этилиши …

влат корхоналари бундай белгиларга эга бўлмаганлиги учун континентал ҳуқуқий тизимда корпорациялар сифатида тан олинмайди. яқин кунларгача ўзбекистонда давлат корхоналари мутлақ кўпчиликни ташкил этган бўлса, бугунги кунда уларнинг сони анча камайди. кўп корхоналар акциядорлик жамиятларига айлантирилди. лекин, ташкил этилган акциядорлик жамиятларининг кўпчилигида акциялар назорат пакетининг муҳим қисми давлатга тегишли бўлиб қолмоқда. континентал европа мамлакатларида давлат корхоналарининг улуши унча катта бўлмасада, ҳали ҳам мавжуд. ўзбекистонда давлат корхоналари аҳолининг барча қисмига хизмат қиладиган хўжалик соҳаларида (транспорт, алоқа, информатика, ѐқилғи-енергетика каби) ѐки бутун мамлакат вазифаларини амалга оширишда ѐрдам берадиган соҳада (мудофаа корхоналари) ѐхуд фақат давлат молиялаштира оладиган соҳаларда (тоғ-кон ва нефтни қайта ишлаш саноати каби) ташкил этилади ва фаолият юритади. акциядорларга уларнинг корпорация ишига қандай бўлмасин таъсир этиш борасида берилган имконият континентал ҳуқуқ тизимида акциядорларнинг ҳуқуқий ҳолати ўзининг эркинлиги ва тенглиги билан ажралиб туришидан далолат беради. англо-американ корпорацияларда ички корпоратив муносабатлар шундайки, у ерда акциядорларнинг ҳуқуқий ҳолати корпорация ишларини юритишда акциядорларнинг бевоситалиги ва четлаштирилганлиги …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "корпоратив ҳуқуқ ривожланишининг қиёсий ва тарихий жиҳатлари"

1710190933.docx корпоратив ҳуқуқ ривожланишининг қиёсий ва тарихий жиҳатлари корпоратив ҳуқуқ ривожланишининг қиёсий ва тарихий жиҳатлари режа: 1. корпоратив ҳуқуқнинг пайдо бўлиш ва ривожланиш тарихи 2. континентал ва англосаксон ҳуқуқ тизимида корпорациялар 3. туркистондаги корпорациялар 1.корпоратив ҳуқуқнинг пайдо бўлиш ва ривожланиш тарихи рим хусусий ҳуқуқида ширкат дейилганда ўз мулки, шахсий фаолияти ѐки мулкий бадали орқали умумий ишда иштирок этадиган, умумий ишларни юритиш асосида олинган даромад ѐки зарарни шартномада кўрсатилган тартибда улушли ѐки тенг равишда тақсимлайдиган икки ѐки ундан ортиқ шахснинг рухсат этилган хўжалик фаолиятини ҳамкорликда амалга ошириш мақсадида бирлашиши тушунилган. гарчи бу ширкатлар корпорацияларнинг барча белгиларини ўзларида акс эттирмаган бўл...

Формат DOCX, 99,9 КБ. Чтобы скачать "корпоратив ҳуқуқ ривожланишининг қиёсий ва тарихий жиҳатлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: корпоратив ҳуқуқ ривожланишинин… DOCX Бесплатная загрузка Telegram