ҳуқуқ принциплари ва функциялари

DOC 85.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1349944424_11487.doc ҳуқуқ принциплари ва функциялари ҳуқуқ принциплари ва функциялари режа: 1. ҳуқуқ принципларининг тушунчаси ва моҳияти 2. хуқуқ принципларининг таснифи 3. ҳуқуқ функциялари тушунчаси ва турлари ҳуқуқ принциплари ва функциялари 1. ҳуқуқ принципларининг тушунчаси ва моҳияти хуқуқ принциплари, ҳеч муболагасиз, унинг моҳиятини ифодаловчи асосий механизмлардан бирини, таг замин ўзаги (синч - умуртқаси)ни ташкил этади. улар бутун ҳуқуқий материяни - ғоялар, нормалар ва муносабатларни қамраб олиб, жами ҳуқуқий ҳаётга муайян мантиқ, мазмун - маъно, собитқадамлик, ички мутаносиблик ҳамда уйгунлик бахш этади. янада теранроқ таъриф қиладиган бўлсак, ҳуқуқ принципларида, бамисоли, ҳуқуқ ривожининг бутун дунёвий тажрибаси, инсоният маърифий тараққиётининг ҳосиласи ўзининг мужассам ифодасини топади. принциплар ҳуқуқ шаклланишида йўналиш берувчи мўлжал, мезон вазифасини ўтайди. ҳуқуқ принциплари ҳуқуқнинг шаклланиш жараёни, ривожланиши ва ҳаракатланишининг раҳбарий ғояси, ибтидо қоидаси, етакчи мезони сифатида майдонга чиқади. аввало қонунда, ҳуқуқий нормаларда ўз тасдиғини топадиган ҳуқуқ принциплари жамиятнинг бутун сиёсий-ҳуқуқий ҳаётига, мамлакат ижтимоий тизимига тўлалигача сингиб кетади. улар нафақат ҳуқуқнинг моҳиятини, …
2
самаралилиги бевосита боғлиқ. ҳуқуқ принциплари умуммажбурий тусга эга бўлганлиги сабабли улар турли ҳуқуқ тармокдари ва институтлари, нормалари ва ҳуқуқий муносабатлар ўртасидаги, объектив ҳамда субъектив ҳуқуқ ўртасидаги ички бирликни, уйғунликни ва ўзаро алоқадорликни таъминлашга кўмаклашади. ўз моҳияти, табиати жиҳатидан ҳуқуқ принциплари тасодифий эмас, балки жамиятнинг иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий тизими томонидан объектив тарзда белгиланади. бундан ташқари, улар мазмунига мамлакатда мавжуд давлат ва ҳуқуқ, хукмрон сиёсий ва давлат режими, жамият сиёсий тизимининг қурилиш ҳамда амал қилиш тамойиллари ўз таъсирини ўтказади1. юқоридаги фикр кундек равшан, уни исботлаб ўтиришнинг ҳожати ҳам йўқ. зеро, айтайлик, феодал ҳуқуқнинг тузилиш ва ҳаракатланиш принциплари кулдорчилик ҳуқуқи ёки ҳозирги замонавий ҳуқуқ принципларидан тубдан фарқ қилади. шунингдек, рим ҳуқуқига асосланган бугунги кунимиздаги роман - герман ҳуқуқининг принциплари ислом дини арконларига асосланган мусулмон ҳуқуқи принципларидан фарқланиши барчага аёндир. ҳуқуқ принциплари, одатда, бевосита қонун ҳужжатларида (конституция ва жорий қонунларнинг муқаддимасида, моддаларида) мустаҳкамланади; баъзан ҳуқуқ нормаларининг мазмунидан келиб чиқади. масалан, ўзбекистон республикаси конституциясининг …
3
дай. мисол учун швеция конституциясининг 1-моддасига мувофиқ: «швецияда бутун давлат ҳокимияти халқдан келиб чиқади. швед халқининг бошқаруви фикрларни эркин шакллантириш ҳамда умумий ва тенг сайлов ҳуқуқига асосланади. бошқарув давлат тузуми воситаси билан, вакиллик ва парламент тизими, ва коммунал ўзини ўзи бошқариш орқали амалга оширилади». адолат ва эркинлик ҳуқуқ биносининг тамал тошларидир. барча принциплар орасида улар алоҳида муҳим ўрин тутади. адолат ва эркинлик принципи кўпгина нуфузли халқаро норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, мамлакат ички қонунчилигида ўз тасдигини топган. фикримизнинг далили сифатида 1948 йилда қабул қилинган «инсон ҳуқуқпари умумжаҳон декларацияси»ни, ўзбекистон республикаси конституцияси, фуқаролик кодекси, меҳнат кодекси ва бошқа қонунларни келтириш мумкин. 2. хуқуқ принципларининг таснифи ҳуқуқ принципларини мазмуни, намоён бўлиш жабҳаси ва хусусиятларига қараб турли мезонлар асосида таснифлаш мумкин. масалан, ҳуқуқнинг типи ва ҳаракатланиш кўламига қараб қулдорчилик, феодал, буржуа ва социалистик ҳуқуқ принциплари ҳақида гапирйш мумкин. шунингдек, ҳуқуқ принциплари ўз табиатига кўра ижтимоий-иқтисодий, сиёсий, мафкуравий, ахлоқий, диний ва махсус-юридик турларга бўлинади. ҳуқуқшуносликка оид адабиётларда …
4
амалга ошириш жабҳасида демократизм тамойили ҳуқуқни қўлловчи ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идораларни ташкил этиш ва фаолият юритиш тартибида, даставвал одил судловни амалга ошириш жараёнида, уларнинг фуқароларга яқинлигида, аҳоли учун юридик ёрдамнинг реаллиги даражасида ўз аксини топади. хусусан, ўзбекистонда авж олдирилаётган суд-ҳуқуқий ислоҳотнинг заминида ҳам демократик жиҳатларни чуқурлаттириш ётади. бунда адвокатлар мавқеини кучайтириш, суд жараёнида прокурор билан адвокатнинг ҳуқуқий мавқеини тенглаштириш, прокуратура ва милиция фаолиятини инсон ҳуқуқпарини таъминлаш нуқтаи назаридан ислоҳ этиш кабилар кўзда тутилади. «жамиятда демократия қай даражада экашшгини белгиловчи камида учта мезон бор, - деб таъкидлайди ўзбекистон президенти и.а.каримов. - булар - халқ қарорлар қабул қилиш жараёнларидан қанчалик хабардорлигидир. ҳукумат қарорлари халқ томонидан қанчалик назорат қилиниши, оддий фуқаролар давлатни бошқаришда қанчалик иштирок этишидир. ана шу уч соҳада ҳақиқий силжишлар бўлмас экан, демократия ҳақидаги ҳамма гап -сўзлар ё халққа хушомад қилиш ёки оддий сиёсий ўйин бўлиб қолаверади»2. 2) қонунийлик принципи. ҳуқуқ ижодкорлиги жараёни субъектлари томонидан норматив-ҳуқуқий актлар лойиҳасини тайёрлаш, муҳокама …
5
қонундаги ҳар бир қоида ҳуқуқий муносабатнинг барча иштирокчилари учун ягона талаб сифатида майдонга чиқа-ди. ьошқача қилиб айтганда, қонун устувор ва бутун мамлакат ҳудудида ягонадир. у бир хилда тушунилиши ва бир хилда бажарилиши лозим. 3) инсонпарварлик принципи. бунинг маъноси шундаки, ҳуқуқ жамият - инсон - давлат ўртасидаги муносабатларни мустаҳкамлаш ва тартибга солишда адолат, инсонни севиш, шахсни эъзозлаш ва унинг шаънини қадрлаш, унга ҳаёт кечириш учун муносиб шарт-шароитлар яратиб бериш нуқтаи назаридан келиб чиқади. ҳуқуқнинг инсонпарварлиги қонунчилик ҳужжатларида мустаҳкамланган иқтисодий ҳамда ижтимоий тузум шахс учун кулаи шарт-шароитлар, имтиёзлар яратишини назарда тутади. ҳуқуқда шахсни таҳқирловчи, қийновчи, унга нисбатан ноинсоний муносабатни мустаҳкамловчи қоидалар булиши мумкин эмас. мамлакатда вужудга келтирилган кафолатлар тизими фуқароларни ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатлардан ҳамда уларнинг оқибатларидан димоя қилиши керак албатта, фуқаролар ҳуқуқ ва эркинликларининг тўла кафолати фақат демократик ҳуқуқий давлат шароетидагина булиши мумкин. узбекисгонда инсонпарвар ҳуқуқнинг шаклланиши мустақиллик, давлат суверенитетининг қўлга кири-тилиши ҳамда мустаҳкамланиши даври билан чамбарчас боғлиқдир. хусусан, ўзбекистон конституциясида: оила жамият …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ҳуқуқ принциплари ва функциялари"

1349944424_11487.doc ҳуқуқ принциплари ва функциялари ҳуқуқ принциплари ва функциялари режа: 1. ҳуқуқ принципларининг тушунчаси ва моҳияти 2. хуқуқ принципларининг таснифи 3. ҳуқуқ функциялари тушунчаси ва турлари ҳуқуқ принциплари ва функциялари 1. ҳуқуқ принципларининг тушунчаси ва моҳияти хуқуқ принциплари, ҳеч муболагасиз, унинг моҳиятини ифодаловчи асосий механизмлардан бирини, таг замин ўзаги (синч - умуртқаси)ни ташкил этади. улар бутун ҳуқуқий материяни - ғоялар, нормалар ва муносабатларни қамраб олиб, жами ҳуқуқий ҳаётга муайян мантиқ, мазмун - маъно, собитқадамлик, ички мутаносиблик ҳамда уйгунлик бахш этади. янада теранроқ таъриф қиладиган бўлсак, ҳуқуқ принципларида, бамисоли, ҳуқуқ ривожининг бутун дунёвий тажрибаси, инсоният маърифий тараққиётининг ҳосиласи ўзининг мужассам и...

DOC format, 85.0 KB. To download "ҳуқуқ принциплари ва функциялари", click the Telegram button on the left.