o‘rtaasrlar g‘arb va sharq adabiyoti

PPTX 24 sahifa 2,6 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 24
mavzu: o‘rta asrlar g‘arb va sharq adabiyoti mavzu: o‘rta asrlar g‘arb va sharq adabiyoti o‘qituvchi: dots. pirnazarova m. reja: i. o‘rta asrlar g‘arb adabiyoti: 1.o‘rta asrlar adabiyotiga kirish. a) rim imperiyasi qulagandan keyingi ijtimoiy – siyosiy holat; b) o‘rta asrlar adabiyotining davrlarga bo‘linishi; 2.kelt va germon eposi. 3.ritsar – kurtuaz adabiyoti. a) ritsarlik poeziyasi; b) ritsarlik romani. ii. o‘rta asrlar sharq adabiyoti: 1.o‘rta asrlar sharq adabiyotining umumiy manzarasi. 2.sharq adabiyotda an'anaviylik hodisasi. 3.firdavsiy “shohnoma”si. 4.nizomiydan “xamsa”chilik (jomiy, dehlaviy, navoiy) an'anasining boshlanishi. 5.rudakiy, hofiz, sa'diy, xayyom she'riyati. 6.rumiy asarlari. g‘arbiy yevropa madaniyati va o‘z-o‘zidan adabiyotining boshlanishi eramizning iv-v asrlariga to‘g‘ri keladi. o‘rta asrlar adabiyotining paydo bo‘lishi va rivojini asosan 3 ta omil bilan belgilanadi: xalq ijodi an’analari, antik davr madaniyati va xristianlik. o‘rta asrlar adabiyotining davrlarga bo‘linishi yevropa xalqlarining rivojlanish bosqichlari bilan belgilanadi. biz uni 2 ta davrga – qabila tuzumining inqirozga yuz tutishi va feodalizmni tarkib topishi (x asr xi-xv …
2 / 24
. asar viii-ix asrlarda yaratilgan bo‘lib, x asr boshlarida yozib olingan. dostonda xristialikgacha bo‘lgan qadimgi german afsonalari aks etgan. doston uch mingdan ortiq misradan va ikkita katta qismdan iborat. asarning ikkinchi qismida qahramonning keksalik chog‘idagi hayoti va kurashi aks ettirilgan. dostonning bizgacha yetib kelgan variantidan u bir necha marta qayta yozib olinganini, xristian xattoti undan budparastlik xudolari nomlarini chiqarib tashlaganini sezish mumkin. (grendelp «do‘zax ruxi», «gunohi uchun xudo tomonidan quvilgan shayton» deb atalgan.) bundan tashqari fenillar dahosi finn haqidagi sikl, dengiz sarguzashtlari haqidagi qissalari ham bizgacha yetib kelgan. qadimgi kelpt eposi g‘arbiy yevropa adabiyotiga sezilarli darajada taosir ko‘rsatdi. uning afsona va miflari syujetlariga murojaat qilish keyingi davrlar adabiyotida keng tus oldi. ritsar – kurtuaz adabiyoti. xii-xiii asrlarga kelib fransiya va boshqa g‘arbiy yevropa davlatlarida feodallashish jarayonini asosan tugallanadi. dastlab provansda feodal sinporlari dunyoviy ritsar madaniyatining ifodasi bo‘lgan kurtuaz poeziyasi dunyoga keldi. provans shoirlarini trubadurlar deb atashgan. trubadur fransuzchadan «topmoq», «ijod …
3 / 24
ikki uslub: yorqin uslub (munozara, bahs) tumanli uslub (kinoyali so‘zlar, murakkab, mavhum iboralar.) oddiy xalq tushuna olmaydi. trubadurlar o‘rta asr poeziyasini yangi bosqichga olib chiqdilar. biroq ularda sun’iylik va shaklbozlikka (formalizm) berilish kuchli bo‘lgan. muhabbat mavzusi ritsarlik lirikasida murakkab sevgi qoidalarini yuzaga keltirib chiqaradi (30 ga yaqin qo‘shiqchi trubadur ayollar ham bo‘lgan). trubadurlar lirikasining eng gullagan davri - xii asr oxirlariga to‘g‘ri keladi. shu davrda ijod etgan yirik trubadurlardan biri bernard de ventadorndir (taxminan 1140-1195). u dastlabki she’rlarini o‘z sinporining xotiniga, so‘ngra angliya qirolichasi elenoraga bag‘ishlagan (uning xizmatida bo‘lgan). uning she’rlari nafis va ohangdor. ventadorn she’riyati sevgi ruhi bilan sug‘orilgan. u she’rlaridan birida “qalbingda sevgi bo‘lmasa bu dunyoda yashashni hojati yo‘q” – deydi. xonimga: “men sizni mulkingizman” – deb xitob qiladi. uning qo‘shiqlarini boshqa qo‘shiqlardan farqi haqida “chin qalbdan chiqqan poeziyagina mening uchun qimmatlidir. lekin bu faqat haqiqiy sevgi xukmronlik qilgan qalbdagina bo‘lishi mumkin. mening butun borlig‘imda sevgi hukumron” – …
4 / 24
li bilan og‘rib vafot etadi. born unga bag‘ishlangan mashhur marsiyalarini yozadi. u bir qancha sevgi qo‘shiqlari ham ijod qilgan. minnezang. nemis ritsar madaniyati va adabiyoti. xii-xiii asrlarda fransiya taosiri ostida rivojlangan. ritsarp lirikasi minnezang («sevgi qo‘shig‘i» minne – «sevgi») deb ataladi. uning birinchi namunalari 1170-yillarga to‘g‘ri keladi. ritsarp - sevgi poeziyasi 2 oqimdan iborat edi. ulardan biri o‘z uslubi bilan arxaik xalq qo‘shig‘iga yaqin poeziya bo‘lib, unda hali ayolni ulug‘lash g‘oyalari sezilmaydi. (kyurenberg va ditmar fon aystlar ijodi). ko‘p she’rlar xalq qo‘shiqlari singari tabiat manzarasini tasvirlash (bahor yoki kuz kelishi) bilan boshlanadi va qahramonlar ruhiy xolatlariga mos keladi. ikkinchi oqim – provans trubadurlarining bevosita ta'siri ostida yuzaga keladi (g‘arbiy viloyatlarda). ditmar va kyurenberglarning lirikasi erli ayollarga emas, ko‘proq qizlarga qaratilgan. ularning she'rlarida sevgi iztiroblari ko‘pincha ayollarning qismati bo‘lib qoladi. ikkinchi oqim vakillari ijodi shaklning ancha murakkabligi ritsarp urf-odatlarining kiritilishi bilan izohlanadi. endi tabiat tasviri, dramatik situatsiya ko‘rinmaydi. visolga yeta olmaslik …
5 / 24
unlik boshlandi. ritsarlik romani. ritsarlik lirikasi kabi ritsarlik ham fransiyada vujudga kelib, keyin boshqa yerlarga tarqaldi. ritsarlik lirikasida bo‘lgani kabi romanda ham sevgi, turmush quvonchlari asosiy mavzu edi. sevgi ko‘tarinki ruhda, fantastik bo‘yoqlarda aks ettirilgan. shuningdek, qahramonlar psixologik kechinmalarini tasvirlashga ham katta e’tibor berilgan. ritsarp xonimga bo‘lgan sevgisi tufayli jangovar sarguzashtlarga (avantyura) otlanadi, lekin endi ritsarp vatan manfaatlarini emas, balki o‘z shaxsiy manfaatlarini ko‘zlab safarga chiqadi. ritsap romanlari syujetlariga ko‘ra 3 ta asosiy turkumga bo‘linadi: antik, bretan va vizantiya turkumlari. dastlabki ritsarlik romanlari yartilgani uchun antik adabiyot asarlari qayta ishlangan. ana shunday asarlardan biri «aleksandr haqida roman»dir. aleksandr makedonskiy ham o‘z yurishlari davrida ritsarga xos sarguzashtlarni boshidan kechiradi. lekin bu asar tom maonoda ritsarp romani bo‘la olmaydi, chunki unda muhabbat mavzusi va xonimga ritsarcha xizmat etish aks ettirilmagan edi. bretan turkumidagi romanlarda esa v yoki vi asrlarda yashagan qirol artur asosiy qahramon hisoblanadi. kurtuaz shoirlari kelt din arbobi golpfrid momutskiyning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 24 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘rtaasrlar g‘arb va sharq adabiyoti" haqida

mavzu: o‘rta asrlar g‘arb va sharq adabiyoti mavzu: o‘rta asrlar g‘arb va sharq adabiyoti o‘qituvchi: dots. pirnazarova m. reja: i. o‘rta asrlar g‘arb adabiyoti: 1.o‘rta asrlar adabiyotiga kirish. a) rim imperiyasi qulagandan keyingi ijtimoiy – siyosiy holat; b) o‘rta asrlar adabiyotining davrlarga bo‘linishi; 2.kelt va germon eposi. 3.ritsar – kurtuaz adabiyoti. a) ritsarlik poeziyasi; b) ritsarlik romani. ii. o‘rta asrlar sharq adabiyoti: 1.o‘rta asrlar sharq adabiyotining umumiy manzarasi. 2.sharq adabiyotda an'anaviylik hodisasi. 3.firdavsiy “shohnoma”si. 4.nizomiydan “xamsa”chilik (jomiy, dehlaviy, navoiy) an'anasining boshlanishi. 5.rudakiy, hofiz, sa'diy, xayyom she'riyati. 6.rumiy asarlari. g‘arbiy yevropa madaniyati va o‘z-o‘zidan adabiyotining boshlanishi eramizning iv-v asrlarig...

Bu fayl PPTX formatida 24 sahifadan iborat (2,6 MB). "o‘rtaasrlar g‘arb va sharq adabiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘rtaasrlar g‘arb va sharq adab… PPTX 24 sahifa Bepul yuklash Telegram