ekologiya

PPTX 35 pages 12.0 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.0 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

презентация powerpoint 1-mavzu: o’zbekiston ekologik siyosatining mohiyati va uning bugungi kundagi ahamiyati. reja: ekologiya tushunchasi ekologiya fanining kelib chiqish tarixi ekologiya tarmoqlari va uslublari o’zbekistonda ekologik siyosat ekologiya nima? ekologiya - bu tirik organizimlarning o'zaro va ular yashaydigan tabiiy muhit bilan bo'lgan munosabatlarini, ularning ta'sirini va yashash shart-sharoitlarini o'rganadi. ekologiya so'zi (grekcha tildan olingan bo'lib, oykos-uy, yashash joyi va logos-fan, ta'limot) degan ma'noni anglatadi. bu atamani 1866 yilda nemis olimi biolog, darvinist ernest gekkel (1831-1919) fanga kiritgan. ekologiya aslida biologiya fanlari turkumiga kiradi va hozirgi kunda bu fanning ijtimoiy hayot bilan bevosita bog'langan tarmoqlari ham rivojlangan. ekologiya fanining kelib chiqish tarixi dastlabki ekologik tushunchalar qadimgi yunon olimlari asarlarida qayd qilingan. o'rta asrlarda o'rta osiyoda yashab ijod etgan olimlardan muhammad muso al xorazmiy (782-847), abu nasr farobiy (870-950), abu rayxon beruniy (973-1048), abu ali ibn sino (980-1037) va boshqalar tabiat fanlarining rivojlanishiga katta hissa qo'shganlar. xix asrga kelib ekologiya ilmiy asosda …

2 / 35

i dunyo bilan o'zaro aloqasidir. hozirgi kunda ekologiyaning asosiy vazifalari quyidagilardir: 1. hayotning tashkil topish qonuniyatlarini inson ta'sirini hisobga olgan holda o'rganish; 2. biosferadagi jarayonlarni o'rganish, boshqarish, bashorat qilish, insonning yashash muhitini saqlash; 3. biologiya resurslaridan oqilona foydalanishning ilmiy asoslarini yaratish va boshqalardir. ekologiya fanining tarmoqlari ekologiya fanining hozirgi tarmoqlari qirqdan ziyod, kelajakda bu raqam yanada ko‘payishi aniq. hozircha ekologiyani uchta yirik tarmoqqa bo'lib o'rganish mumkin. bular: 1) umumiy ekologiya - tirik organizmlarning yashash muhitini va ularning o‘zaro bog’liqlik qonuniyatlarini o'rganadi. 2) nazariy ekologiya - hayotiy jarayonlar tashkillashuvidagi umumiy qonuniyatlarni o'rganadi va ochib beradi. 3) amaliy ekologiya - insoniyat tomonidan biosferaga keltirilayotgan zarar mexanizmini o‘rganib, ushbu jarayonlaming oldini olish usullarini ishlab chiqadi va tabiiy muhitni himoya qilish va tabiiy resurslardan ratsional foydalanish prinsiplarini ishlab chiqadi. ekologiyani o'rganish uslublari ekologiyani o'rganishning beshta uslubi mavjud. bular: 1) kuzatib va yozib borish uslubi - avval o'rganadigan obyektlar haqida ma’lumot to'planadi, keyin yozib boriladi; …

3 / 35

hi va dinamikasini o'rganadi, ma'lum sharoitlarda turli organizmlar sonini o'zgarishi sabablarini tekshiradi. 3. sinekologiya (“sin”-yunoncha so'z bo'lib, uning ma'nosi birgalikda demakdir). biogeotsenozlarning tuzilishi va xossalarini ayrim o'simlik va hayvon turlarining o'zaro aloqalarini hamda ularning tashqi muhit bilan munosabatlarini o'rganadi. 4. ekosistemalarni tadqiq qilishning rivojlanishi ekologiyaning yangi bir bo'limi, ya'ni biosfera (yunoncha “bio”- hayot, “sfera” shar) haqidagi ta'limotni vujudga keltiradi. ushbu ta'limotning asoschisi v.i.vernadskiy hisoblanadi. > tizimining evolyutsion rivojlanishi tarixida beshta ijtimoiy-ekologik bosqichni ajratish mumkin. 1. uzoq vaqt davomida insonlar tayyor mahsulotlarni termachilik va ov bilan kun kechirganlar. insonlar tabiiy sharoit va oziq-ovqatning mavjudligiga to`la qaram bo`lgan. 40 ming yil oldin yer yuzida aholi soni 10 mln. kishidan ortgan. keyingi 30 ming yil davomida mehnat va ov qurollarini takomillashtirish, hayvonlarni xonakilashtirish, ayrim o`simliklarni yetishtirish bilan insoniyat ovqat ta’minoti masalasini asosan hal qilgan.bu davrda insonlarning atrof-muhitga ta’siri mahalliy darajada bo`lgan. bu ibtidoiy bosqich deb yuritiladi. keyinchalik dehqonchilik va chorvachilikning rivojlanishi bilan insonlar …

4 / 35

hida noyob o`simlik va hayvon turlari muhofaza qilingan. bu agrar bosqich deb yuritiladi. keyinchalik insonlarning atrof tabiiy muhitga ta’siri kuchayib borgan. 3. o`rta asrlarga kelib aholi soni 500 mln. kishidan ortgan. o`rta osiyoda dastlabki ekologik bilimlar vujudga kelgan. yevropada uyg`onish davrida ekologik bilimlar rivojlangan. xviii asrning oxirlarida, 1784-yilda bug` mashinasining ixtiro qilinishi bilan insoniyat tarixidagi industrial bosqich boshlangan. bu davrga kelib inson xilma-xil tabiiy resurslardan foydalana boshlagan, antropogen modda almashinuvining ko`lami oshgan. 4. xix asrda aholi soni 1 mlrd. kishidan oshgan, tabiiy resurslarni qazib olish va ishlatish hajmi o`sgan, ayrim o`simlik va hayvon turlari qirilib ketgan. atrof-muhitning ifloslanishi kuchaya boshlagan. xix asrning ikkinchi yarmidan jamiyat tarixidagi texnogen bosqich ajratiladi. 5. aholi sonining o`sishi, tabiatga ta’sirning kuchayishi natijasida mahalliy, regional, dunyo miqyosidagi global ekologik muammolar kelib chiqdi.yadro energiyasidan keng foydalanila boshladi. inson kosmosga chiqib, oyni zabt etdi. jamiyat taraqqiyotining noosfera(―noos-aql, ―sfera-qobiq) bosqichiga o`ta boshladi. atrof-muhit ifloslanishi va tabiiy resurslardan noto‘g‘ri foydalanish …

5 / 35

g ayrim mintaqalarida atrof-muhitning ifloslanish darajasi kamaya boshladi. ammo jahondagi ko‘pchilik davlatlarda ekologik sharoit hamon keskinligicha qolmoqda. ekologik siyosatni olib borish va amalga oshirish uchun ayrim davlatlarning harakatlari yetarli emas. buning uchun jahon hamjamiyatining birgalikdagi harakati zarur. ekologik siyosat bu-… ekologik siyosat davlat hokimiyati va huquqiy vositalarga asoslanib “jamiyat-tabiat” munosabatida yuzaga keladigan murakkab ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda asosiy vazifani bajaradi. ekologik siyosat xxi asr bashariyat ona tabiatni asrashdek dolzarb masala bilan yuzma-yuz qolgan asr bo‘ldi. zero bugun dunyoda inson hayoti uchun katta xavf tug‘dirayotgan ekologik muammolarga to‘qnash kelmagan hech bir mintaqa qolmadi hisob. bir vaqtlar insoniyatni qirg‘inbarot urushlar mahv etadi degan gaplar endilikda o‘zga bir xavf – global miqyosda atrof muhitning iflolanishi bitmas-tuganmas kulfatlar keltiradi degan xatar bilan almashindi. ekologik siyosat uch yo‘nalishda ekologik xavfsizligini ta'minlash atrof tabiiy muhitni muhofaza qilish tabiiy resurslardan oqilona foydalanish o‘zbekiston respublikasi ekologik siyosatining asosiy maqsadi — fuqarolarning hayotiy zarur ehtiyoji bo‘lgan ekologik xavfsiz muhitni …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiya"

презентация powerpoint 1-mavzu: o’zbekiston ekologik siyosatining mohiyati va uning bugungi kundagi ahamiyati. reja: ekologiya tushunchasi ekologiya fanining kelib chiqish tarixi ekologiya tarmoqlari va uslublari o’zbekistonda ekologik siyosat ekologiya nima? ekologiya - bu tirik organizimlarning o'zaro va ular yashaydigan tabiiy muhit bilan bo'lgan munosabatlarini, ularning ta'sirini va yashash shart-sharoitlarini o'rganadi. ekologiya so'zi (grekcha tildan olingan bo'lib, oykos-uy, yashash joyi va logos-fan, ta'limot) degan ma'noni anglatadi. bu atamani 1866 yilda nemis olimi biolog, darvinist ernest gekkel (1831-1919) fanga kiritgan. ekologiya aslida biologiya fanlari turkumiga kiradi va hozirgi kunda bu fanning ijtimoiy hayot bilan bevosita bog'langan tarmoqlari ham rivojlangan. ekologi...

This file contains 35 pages in PPTX format (12.0 MB). To download "ekologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiya PPTX 35 pages Free download Telegram