falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g'arb falsafasi

PPT 79 pages 1.2 MB Free download

79 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 79

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 79

слайд 1 * 3-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g'arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunon-rim falsafiy maktabi. 2. ilk o'rta asr g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. yangi va eng yangi davr g'arb falsafasidagi ustuvor yo’nalishlari. 4. xx-xxi asr g'arb falsafasining oqimlari. * қадимги дунё ғарб фалсафаси муаммолари ғарб натурфалсафа, онтология, гносеология, методология, эстетика, мантиқ, ахлоқ, сиёсат ва ҳуқуқ муаммолари ўрганилади. ғарбда инсонга руҳий борлиқ ёки одоб-ахлоқи орқали мурожааат этилмайди, балки борлиқ ва билишнинг умумий тамойиллари сифатида ёндашилади. диндан ажралишга ҳаракат қилади. кўпроқ илмий методологияга таянади. қадимги ғарб фалсафий таълимотларининг бирортаси кенг тарқалган динлардан бирига айланмади. ғарбда фалсафий категориялар аппарати моҳият, миқдор, ўрин, жой, ҳолат, ҳаракат ва ҳоказоларлар билан белгиланади. дастлаб улар ҳақида аристотелнинг “категориялар” китобида келтирилган. * материянинг тузилиши ҳақидаги таълимотдаги фарқлар ғарб материя – дисткрет тузилишга эга. бундай қараш атомистика, деб аталиб, атом – сифатга эга бўлмаган майда зарралардир. * билиш муаммосидаги фарқлар шарқ ғарб билишнинг асосий объекти сифатида …

2 / 79

цинь-ши-хуа даврида (мил. авв. iii а.) легизм расмий ғоя сифатида тан олинди. • легизмнинг асосий масаласи (конфуциявийлик каби): жамиятни қандай бошқариш керак? • легистлар давлатни қонунларга асосланган зўравонлик йўли билан бошқариш керак дейишади. •шундай қилиб, легизм – кучли давлат ҳокимияти фалсафаси. легизмнинг асосий қоидалари • инсон ҳаракатларининг асосий омили – шахсий эгоистик қизиқишлар; • алоҳида шахсларнинг (ижтимоий гуруҳларнинг) қизиқишлари ўзаро қарама қарши; • бебошликни ҳамда адоватни олдини олиш учун давлат ижтимоий муносабатларга аралашиши керак; • давлат (армия, амалдорлар тимсолида) қонунларга риоя этадиган фуқароларни рағбатлантириши керак ва айбдорларни шавқатсиз жазолаши керак; • барча инсонларнинг қонуний ҳаракатларининг асоси – жазоланиш олдидаги қўрқув; • қонуний ва ноқонуний ҳаракатларни, жазо қўллашнинг белгиловчиси бўлиб қонунлар хизмат қилиши керак; • қонунлар барча учун баробар бўлиши ва қонун бузилганда оддий инсонлар учун ҳам амалдорлар учун ҳам бир хил қулланиши лозим; • давлат аппарати мутахассислардан ташкил топиши лозим (яъни, амаллар фақат зарур билимга эга бўлган ва ишбилармон номзодларга …

3 / 79

он фалсафаси рим давлатчилиги доирасида ривожланган ва ўзида унинг таъсирини сезган, айни пайтда қадимги рим фалсафаси қидимги юнон ғоялари ва анъаналари заминида шаклланган); марк аврелий (рим императори 161-180 йиллар) қадимги юнон ва қадимги рим фалсафаси-антик фалсафада ўз ифодасини топади; тит лукреций кар антик фалсафага забт этилган халқларнинг анъана ва ғояларининг таъсири стоиклар фалсафа, файласуф ва давлат институтларининг яқинлиги. (сенека рим императорини тарбиялаган, марк аврелийнинг ўзи император бўлган); дастлабки насронийлар табиат муаммоларига эътиборнинг нисбатан камлиги; инсон, жамият давлат муаммоларига эътиборнинг кучлилиги; эстетиканинг гуллаб яшнаши, (фалсафанинг предмети инсон хулқ-атвори ва фикри бўлган); * қадимги юнон (антик) фалсафасининг ривожланиш даврлари суқротгача бўлган давр (эра. vii-v аср) уларнинг асосий муаммоси табиат ҳодиса-ларини тушунтириш, космос моҳияти, теварак-атроф, борлиқнинг келиб чиқиши эди, фалсафа услуби – ўз дунеқарашини баён қилиш ва уларни догмага айлантириш «суқротгача бўлган файласуфлар, бу даврнинг вакиллари» милет мактаби – «физиклар» фалес, анаксимандр, анаксимен эфеслик гераклит элей мактаби атомчилар (демокрит, левкипп) барча бошқа файласуфлар …

4 / 79

қўшдилар амалий фалсафа-таълимотини илгари сурдилар * эфеслик гераклит. (милоддан аввал vi асрнинг иккинчи ярим – v асрнинг 1 ярми)-йирик қадимги юнон файласуфи-фалсафий йўналиши асосчиси. дастлаб мантиқий мактабга тегишли бўлган асосий қарашлари оламнинг бошланғич асосини олов деб ҳисоблаган; қарама-қаршиликлар бирлиги ва кураши қонунини яратган-диалектиканинг асосий қонуни (гераклитнинг муҳим фалсафий кашфиётларидан); бутун олам доимий ҳаракат ва ўзгаришда деб ҳисоблаган (ариқдан оққан сувга икки марта оёқ босиб бўлмайди); табиатдаги моддаларнинг алмашинуви ва тарихнинг даврийлиги тарафдори бўлган; оламнинг нисбийлигини тан олган. (денгиз суви инсон учун ифлос, балиқ учун эса тоза, турли вазиятларда инсоннинг айнан бир хил хатти ҳаракати ҳам яхши ҳам ёмон бўлиши мумкин); барча нарсалар дунёвий ақл билан эгалланади; инсон ва олам руҳининг моддийлигини тан олган; ҳар қандай жараёнларнинг харакатлантирувчи кучи «кураш»; «уриш (кураш) барча нарсанинг отаси ва онасидир». * пифогор – (милоддан аввалги v аср)-катта софистларнинг таниқли вакили хусусиятлари пифогор фалсафасининг асосий ғоялари ўзининг фалсафий қарашини пифогор шундай ифодалайди «инсон барча мавжуд …

5 / 79

ига нисбатан пифогорнинг худоларга нисбатан муносабати ҳам инқилобийдир. «худолар ҳақида мен ҳеч нарса билмайман, чунки жуда ҳам кўп нарса уларни билишга тўсқинлик қилади»,-масала ниҳоятда мураккаб, инсон умри эса ниҳоятда қисқа. бизни ўраб турган олам нисбий; объектив (ҳақиқий) билимга эга бўлиш мумкин эмас; * пифогорчилар - қадимги юнон файласуфи ва математиги пифогор тарафдолраи ва издошлари (милоддан аввалги vi асрнинг 2-ярми-v аср бошлари). асосий қарашлари барча нарсаларнинг бошланғич асоси сонлар деб ҳисоблаганлар (воқеликдаги барча нарсаларни ва воқеаларни сонларга боғлаш ва сонлар ёрдамида ўлчаш мумкин); оламни сонлар орқали билишни ҳимоя қилганлар (сонлар орқали билишни ҳиссий идрок орқали билиш деб билганлар); бирликни барча нарсаларнинг майда зарраси деб ҳисоблаганлар; оламнинг диалектик бирлигини кўрсатувчи «протокатегорияларни» ажратишга ҳаракат қилганлар (тоқ-жуфт, ёруғ-қоронғу, тўғри-қийшиқ, ўнг-сўл ва ҳ.к.). * элейликлар – элей фалсафа мактаби намоёндалари, эрамиздан аввалги vi-v асрларда қадимги элей ҳозирги даврдаги италия ҳудудида яшаганлар. бу мактабнинг машҳур файласуфлари асосий қарашлари парменид; элейлик зенон; самослик мелисс билиш муаммоларини ўрганганлар; …

Want to read more?

Download all 79 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g'arb falsafasi"

слайд 1 * 3-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g'arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunon-rim falsafiy maktabi. 2. ilk o'rta asr g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. yangi va eng yangi davr g'arb falsafasidagi ustuvor yo’nalishlari. 4. xx-xxi asr g'arb falsafasining oqimlari. * қадимги дунё ғарб фалсафаси муаммолари ғарб натурфалсафа, онтология, гносеология, методология, эстетика, мантиқ, ахлоқ, сиёсат ва ҳуқуқ муаммолари ўрганилади. ғарбда инсонга руҳий борлиқ ёки одоб-ахлоқи орқали мурожааат этилмайди, балки борлиқ ва билишнинг умумий тамойиллари сифатида ёндашилади. диндан ажралишга ҳаракат қилади. кўпроқ илмий методологияга таянади. қадимги ғарб фалсафий таълимотларининг бирортаси кенг тарқалган динлардан бирига айланмади. ғарбда фалсафий категориялар аппара...

This file contains 79 pages in PPT format (1.2 MB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g'arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… PPT 79 pages Free download Telegram