falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: g'arb falsafasi

PPT 87 pages 5.9 MB Free download

87 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.9 MB

File type PPT

Pages 87

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 87

tema: filosofskie vozzreniya v drevney gretsii i rime 2–mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: g'arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunoniston va rim falsafasi. 2. o'rta asr evropa falsafasi. 3. yangi va eng yangi davr falsafasi. - antik davr falsafasi qadimgi yunoniston va qadimgi rim falsafalariga bo'linib, (er.avv. vii asrning oxiri va eramizning vi asrigacha), ilk falsafiy maktablarning rivojlanishidan to 529 yilgacha (imperator yustinian qarori bilan afinadagi oxirgi falsafiy maktabning yopilish davrigacha) davom etgan. miletlik naturfaylasuflar fales (mil. avv.624-547yy.) anaksimandr (mil. avv.610-546 yy.) anaksimen (mil. avv.588-525yy.) lar asos solgan. fales (mil. avv.624-547yy.) olamning asosini suv — «fazis» tashkil qiladi tabiat o'z ruhiga ega (gilozoizm) er - olamning markazi hisoblanadi. u yassi tekislik ko'rinishida bo'lib, suvda joylashgan olam xudolarga to'la. anaksimen (mil. avv.588-525 yy.) borliqning asosida havo yotadi. uning fikricha, tabiatdagi hamma tabiiy hodisalar havoning quyuqlanishi yoki suyuqlanishidan hosil bo'ladi. havoning suyuqlanishi uni o'tga, olovga; quyuqlanishi esa uni shamolga, bulutga keyin esa suvga, …

2 / 87

0— 570 yy.) borliqning asosini raqamlar tashkil etadi raqamlar moddiy va ma'naviy hayotni boshqaradi, shu jumladan axloqni ham. inson qalbi ham raqamlar uyg'unligidan tashkil topgan. eleatchilar ksenofan, parmenid va zenon xudoni insonlar o'ylab topishgan borliq mavjud, yuqlik esa mavjud emas. «dialektika» ma'nosi zenonning fikridan ichki qarama-qarshilikni mohirona topib, ana shu qarama- qarshiliklarni bartaraf etishni tushungan. apporiyalar: dixatomiya. axilles. yoy. stadion yoki stadiy. ksenofan (er. avv. 570- 478 yy.) «xudo tabiatdir»; «butun borliq, olam birdir»; «birlik xudodir»; «xudo sharsimon bo'lib, odamga qiyosiy»; «u aql, fikr va azaliy»; «butun borliq birlikda va o'zgarmaslikda, u hech qachon tug'ilmagan, u azaliy sharsimon ko'rinishda». «agarda buqalar, otlar va sherlar inson kabi aqllariga ega bo'lganlarida edi, unda insonlarga o'xshab tasviriy san'at asarlarini yaratishlari mumkin edi. otlar o'z xudolarini otlarta, buqalar esa xudolarini buqalarga o'xshatib chizardilar hamda ularning jismiy tuzilishini o'zlarining jismiy tuzilishlariga o'xshatardilar». parmenid (er. avv. 540—480 yy.) boliq harakatsiz bo'lib, yo'qsizlikning o'zi yo'q. «fikr doimo …

3 / 87

bo'lmaydi. harakatlanuvchi jism butun masofani bosib o'tishdan oldin hayolan uning yarmisini o'tishi kerak. masofaning yarmini o'tishi uchun u yarmining yarmisini o'tishi lozim. bu holat cheksiz ravishda qaytarilaveradi, chunki makon cheksiz bo'linuvchan ekan, so'nggi bo'linmas qismga erishish mumkin emas. xulosa shuki, harakat cheksiz borliqning tabiatiga mos kelmaydi. atomistlar levkipp (er. avv.500-440yy.) demokrit (er. avv.460-330 yy.) dunyo bo'shliq va harakatdagi atomlardan, ya'ni sifat jihatdan bir xil va o'zgarmaydigan, ammo shakl va andoza jihatdan turlicha bo'lgan cheksiz mayda bo'linmas zarrachalardan tashkil topgan. sofistlar safarda kezib yurib, pul ishlash maqsadida donishmandlik va notiqlik ilmidan dars beruvchi o'qituvchi-sofist -kasbiy bilimlar olish jarayoni zaruriyatining tabiiy natijasi edi. sofistlar ta'limoti tug'ilishining boshqa bir sababi - bilimlarning o'zini mantiqiy rivoji edi. o'zining asosiga ko'ra, aqliy mushohadaga tayangan tabiatni o'rganuvchi faylasuflarining hamma narsani qamrab oluvchi koinot to'g'risidagi ta'limotlari juda bo'sh va omonat asosga qurilgan edi. sofistlar faoliyati xususiyatining o'zi bunga imkon bergan edi, chunki ular har qanday nuqtai nazarni …

4 / 87

gan; «akademiya» nomli falsafiy maktabga asos solgan; oilani jamiyatning boshlang'ich tashkiloti sifatida yo'qotish, bolalarni esa umumiy qilish lozim; bizni o'rab turgan voqey dunyo-haqiqiy g'oyalar dunyosining faqat taxminiy in'ikosidir; siymolar (g'oyalar) zamon va makondan tashqarida bo'lib, ularni idrok etib bo'lmaydi, ammo ularni aql mushohada qila oladi. aflotun (er.avv. 427-347 yy.) arastu (er.avv. 384-322 yy.) uning merosi eramizdan oldingi iv asrgacha yunon fani to'plagan haqiqiy bilimlar majmuasi edi. moddiy olam birlamchi bo'lib, g'oyalar dunyosi ikkilamchidir. bir hodisaning ikki tomoni sifatida shakl va mazmunni bir-biridan ajratib bo'lmaydi. tabiat haqidagi ta'limot uning risolalarida avvalo harakat haqidagi ta'limot sifatida namoyon bo'ladi. oila tabiiy bo'lganidek, qullik ham tabiiy, negaki, ba'zilarning buyruq berishi, boshqalarning esa tobe bo'lishi tabiat tomonidan oldindan belgilab qo'yilgan. polisning (shahar-davlat) mavjud turlarini diqqat bilan ko'rib chiqqan faylasuf boshqarishning to'g'ri uch shakli (saltanat, monarxiya, aristokratiya va politiya) va uch noto'g'ri (tiraniya, oligarxiya va demokratiya) shaklini topadi. arastu (er.avv. 384-322 yy.) ellinizm kiniklar (antisfen, diogen); …

5 / 87

illatlardan holi bo'lmaganligi uchun, uni hech qachon ilhomlantirib bo'lmas edi. epikur (er avv. 341 – 270 yy.) ruh badan kabi atomlardan tashkil topgan, ammo nozikroq zarrachalardan tarkib topgan bo'lib, hamonamki tana qobig'ida ekan his-tuyg'uning bosh sababchisidir. u xudolarning tabiat va inson hayotiga aralashishlarini rad etdi va ruhning moddiyligini isbot qildi. inson baxtini «lazzat» da, ya'ni xotirjamlik, vazminlik – ataraksiyani qo'lga kiritishda deb bildi. bunga faqat azob-uqubatlardan qochish va faol faoliyatdan o'zini tiyish, hamda bilim va o'z-o'zini kamolotga etkazish yo'li bilan erishish mumkin. xristianlikning yoyilishi bilan cherkov borgan sari salobatli va yaxshi tashkil topgan kuchga aylanib bordi. 529 yilda vizantiya imperatori yustinian farmoniga binoan afinadagi aflotun akademiyasi bekitildi. qadimgi dunyo falsafasi o'zining ming yillik mavjudligini to'xtatdi. g'arbiy evropa o'rta asr falsafasi teotsentrizm — predstavlenie, soglasno kotoromu bog yavlyaetsya glavnim predmetom vnimaniya i zabot (pochitaniya, pokloneniya, umilostivleniya). mir i chelovek vtorichni, proizvodni ot boga i upravlyayutsya im. o'rta asr g'arb falsafasi xristologiya …

Want to read more?

Download all 87 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: g'arb falsafasi"

tema: filosofskie vozzreniya v drevney gretsii i rime 2–mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: g'arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunoniston va rim falsafasi. 2. o'rta asr evropa falsafasi. 3. yangi va eng yangi davr falsafasi. - antik davr falsafasi qadimgi yunoniston va qadimgi rim falsafalariga bo'linib, (er.avv. vii asrning oxiri va eramizning vi asrigacha), ilk falsafiy maktablarning rivojlanishidan to 529 yilgacha (imperator yustinian qarori bilan afinadagi oxirgi falsafiy maktabning yopilish davrigacha) davom etgan. miletlik naturfaylasuflar fales (mil. avv.624-547yy.) anaksimandr (mil. avv.610-546 yy.) anaksimen (mil. avv.588-525yy.) lar asos solgan. fales (mil. avv.624-547yy.) olamning asosini suv — «fazis» tashkil qiladi tabiat o'z ruhiga ega (gilozoizm) er - olamning mar...

This file contains 87 pages in PPT format (5.9 MB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: g'arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyot bo… PPT 87 pages Free download Telegram