geodeziya fanidan ma’ruza dars

PPT 13 стр. 5,0 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

слайд 1 “umumtexnik fanlar” kafedrasi geodeziya fanidan ma’ruza dars tayyorladi: f.safarov геодезия фани ва унинг вазифалари. 1 геодезиянинг бошқа фанлар билан боғлиқлиги 2 геодезиянинг аҳамияти геодезиянинг қисқача ривожланиш тарихи 3 4 режа : жойдаги нуқталарнинг баландликлар. ер эгрилигининг горизонтал ва вертикал масофаларга таъсири. 5 геодезия фани ернинг шакли ва катталигини ўрганишда ер юзидаги нуқталарнинг бир – бирига нисбатан тутган ўрнини аниқлашда, ер юзасининг карта, план ва профилларини тузишда ҳамда барча турдаги инженерлик иншоотларини барпо етишда бажариладиган ўлчашлар назарияси ва амалиёти ҳақидаги фандир грекча сўздан олинган бўлиб, гео – ер, дезия – бўлиш деган маънони англатади, бундан кўриниб турибдики, геодезия қадим замонларда кишилик жамиятининг яшаш шароитлари ва хаётий талаблари; яъни, инсонлар онгининг ривожланиши асосида вужудга келган ер юзасида бажариладиган ўлчашлар хилма – хил бўлиб, бунда асосан қўйидагиларга бўлинади: ер юзида чизиқлар узунлигини ўлчаш ер юзидаги чизиқ (йўналиш)лар орасидаги горизонтал ёки вертикал бурчакларни ўлчаш ер юзидаги нуқталарнинг бошланғич деб қабул қилинган сатҳий …

2 / 13

карта тузиш билан шуғулланади 2 инженерлик геодезияси – давлатларда катта қурилишлар олиб борилаётганлиги туфайли вужудга келган бўлиб, у барча турдаги инженерлик қидирув ишларида, инженерлик иншоотларини лойиҳалаш, қуриш ва улардан фойдаланишда геодезик ишларни ташкил етиш ва бажариш ишлари билан шуғулланади. олий геодезия – ернинг шакли ва катталигини аниқлаш, геодезик таянч шахобчаларини барпо етиш, жуда аниқ даражадаги геодезик ўлчаш ишларини олиб бориш, ер юзидаги нуқталарининг координаталарини жуда аниқлик билан топиш ҳамда ер юзасини текисликда тасвирлаш билан шуғулланади. 3 4 фототопография – ер юзасининг топографик карта ва планларини тузишда фототопография ва авиациядан фойдаланиш натижасида бу соҳа вужудга келган бўлиб, у ўз навбатида иккига бўлинади: радиогеодезия – радиоэлектрониканинг ютуқларидан фойдаланиб, геодезияда олис масофаларни жуда аниқлик билан ўлчайдиган радиодалъномер ва светодалъномер асбоблари яратилди. ҳозирги вақтда радиодалъномер ва светодалъномер асбобларининг турли хилдаги ишлашига қулай ҳамда ўлчаш масофаларини аниқ ўлчайдиган турлари яратилиб, халқ хўжалигининг турли тармоқларида қўлланилмоқда. 5 селеногеодезия – ойнинг шакли, катталиги ва ой юзаси картасини …

3 / 13

ди геодезиянинг илмий ва амалий вазифаларини бажариш усуллари бўйича: геодезик асбобларни яратишда: физика механика электроника ва бошқа фанларнинг ютуқларидан кенг фойдаланилади геодезия фани: астрономия геология геофизика география ва бошқа фанлар билан боғлиқ маълумки, геодезия хам бошқа фанлар каби хаётий талаблар асосида вужудга келган ва ишлаб чиқариш кучларининг тараққий этиши билан тобора ривожланиб борган. инсон қадимдан ўзи яшаган жойни ҳаёт талабига кўра ҳар томонлама билишга қизиққан ва ўрганган. геодезия тарихи ҳам шундай бошланади. археологларнинг аниклашича, қадимий миср, месопотамия, хиндистон, хитой, греция, ўрта осиё ва бошқа мамлакатлар халқлари ўз эҳтиёжлари учун дехқончилик қилиш ва суғориш каналларини казиш, турли бино ва иншоотларни қуриш, экин майдонларини ўзаро тақсимлаш каби масалаларни ечишда геодезик ўлчашдан фойдаланган. масалан, милоддан 4000 йил илгари мисрдаги нил дарёси ҳавзасида ерни ўлчаш ишлари олиб борилган. нил дарёсини қизил денгиз билан қўшиш мақсадида канал қурилиши милоддан vi аср илгариги вақитга тааллуқлидир. у вақтларда съёмканинг баьзи бир усулларигина маълум эди. юнонистонлик олим олим …

4 / 13

тузилди. ер ўлчамларида бўлган тафовутни бартараф қилиш учун, ер ўлчамларини аниқлаш иши топширилди. ҳоразмлик улуғ олим абу райҳон беруний (973 - 1048 йй.) ўз ҳаётида ёзган 150 та асаридан 40 тасини геодезия фанига бағишлаб, бой ва қимматли маълумотлар қолдирган. беруний ҳисоби бўйича еp радиуси 6339,58 км бўлиб, ҳозирги вақтда ишлатилаётган (красовский эллипсоиди) қиймат- 6371,11 км дан фарқи атига 31,5 км ни ташкил қилади. инженерлик геодезияси фани математика, астрономия, электроника, география, геоморфология гидрогеология ва бошқа фанлар билан чамбарчас боғлиқ. геодезик асбоблар назарий жиҳатдан физика қонунлари асосида ясалади, ўлчаш натижалари эса математик қоидалар бўйича ҳисобланади. ер сиртида нуқталар ўрни географик ва астрономик координаталар бўйича белгиланади. ер шакли ва унинг ўзгаришидаги жараёнларни ўрганишида геодезия ва геология каби фанлардан фойдаланилади. ҳозирги даврда геодезия фани механика, автоматика, информатика, электроника фанлар билан ҳам боғлиқ ҳолда тараққий этмоқда. nazorat savollari: 1. geodeziya fanini asosiy vazifalari. 2. geodeziya fanni ilmiy vazifalari. 3. injenerlik geodeziyasini tarmoqlarga bо‘linishi. 4. geodeziya …

5 / 13

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geodeziya fanidan ma’ruza dars"

слайд 1 “umumtexnik fanlar” kafedrasi geodeziya fanidan ma’ruza dars tayyorladi: f.safarov геодезия фани ва унинг вазифалари. 1 геодезиянинг бошқа фанлар билан боғлиқлиги 2 геодезиянинг аҳамияти геодезиянинг қисқача ривожланиш тарихи 3 4 режа : жойдаги нуқталарнинг баландликлар. ер эгрилигининг горизонтал ва вертикал масофаларга таъсири. 5 геодезия фани ернинг шакли ва катталигини ўрганишда ер юзидаги нуқталарнинг бир – бирига нисбатан тутган ўрнини аниқлашда, ер юзасининг карта, план ва профилларини тузишда ҳамда барча турдаги инженерлик иншоотларини барпо етишда бажариладиган ўлчашлар назарияси ва амалиёти ҳақидаги фандир грекча сўздан олинган бўлиб, гео – ер, дезия – бўлиш деган маънони англатади, бундан кўриниб турибдики, геодезия қадим замонларда кишилик жамиятининг яшаш шароитлари ва...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPT (5,0 МБ). Чтобы скачать "geodeziya fanidan ma’ruza dars", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geodeziya fanidan ma’ruza dars PPT 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram