geodeziya fanidan umumiy ma'lumot

PPTX 25 sahifa 472,0 KB Bepul yuklash

25 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 472,0 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 25

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 25

мавзу: геодезия фани ҳақида умумий маълумот режа: мавзу: геодезия фани ҳақида умумий маълумот режа: 1. фаннинг вазифалари ва унинг тармоқларга бўлиниши 2. ҳалқ хўжалигида геодезиянинг ахамияти 3. геодезиянинг ривожланиш тарихи 4. ер шакли ва ўлчамлари ҳақида тушунча геодезия - ернинг шакли ва катталигини ўрганишда, ер юзидаги нуқталарнинг бир-бирига нисбатан ўрнини аниқлашда, ер юзининг карта, план ва профилларини тузишда, ҳамда инженерлик иншоотларини барпо этишда бажариладиган ўлчашлар назарияси ва практикаси ҳақидаги фандир. "геодезия" - грекча сўз бўлиб, "гео" - ер, "дезия" - бўлиш демакдир. геодезиянинг асосий вазифаси: ернинг шакли ва катталигини, ҳамда гравитацион майдонини аниқлаш. геодезиянинг илмий вазифаси: 1. ер юзасининг горизонтал ва вертикал ҳаракати, қитъалар силжиши, океан, денгиз сув сатхининг бир-биридан фарқи, "ер қутбини" ўзгаришини аниқлаш. 2. қуёш системасидаги планеталарнинг карта ва планларини тузиш. 3. қуёш системасидаги планеталарни шакли ва катталигини аниқлаш. 4. ер ва қуёш системасини бошқа системаларда нуқталарни ягона координаталарини аниқлаш. 5. табиий ресурсларни ўзлаштиришда геодезик ишларни бажариш. геодезияни …

2 / 25

сидир . 2) космик геодезия - ерни шаклини аниқлаш, материклардан дунё океанидаги оролларга нуқта координаталарини узатиш, ер юзасида ўтказилган асосий геодезик ишларни ягона системасига бирлаштириш, 3) радиогеодезия - радиолакация методи; ер юзасидаги нуқталарни координаталарини аниқлаш, радиогеодезик асбоблар ёрдамида масофаларни ўлчашни ўргатади (светодальномер, радиодальномер). 4) топография - геодезияни топографик план олиш назарияси ва практикаси билан шуғулланадиган тармоғидир. топографик карта ва планлар тузишда авиация ва фотографияни кенг ишлатилиши туфайли фотография ва аэрофототопография сохалари вужудга келди. 5) фототопография - жойни ерда туриб олинган суратларига асосланиб топографик карта ва планлар тузиш иши билан шуғулланадиган тармоғидир. аэрофототопография эса жойни самолётда ўрнатилган махсус асбоблар ёрдамида олинган суратларига асосланиб карта ва план тузиш иши билан шуғулланади. 6) картография - ер юзасини географик карталарини тузиш, ўрганиш, фойдаланиш методларини ўрганадиган фан. 7) амалий геодезия - халқ хўжалигини турли тармоқларида геодезик ишларни бажариш билан шуғулланади. амалий геодезия ўз навбатида инженерлик геодезия ва қурилиш геодезия тармоқларига бўлинади. 9) инженерлик геодезияси - …

3 / 25

а тармоқларини ривожлантиришда ва мудофаа қобилиятини оширишда жуда катта ахамиятга эга. 3. геодезияни ривожланиш тарихи геодезия қадимий фанлардан биридир. у кишилик жамияти ҳаётий талаблари асосида вужудга келган ва ишлаб чиқариш кучларини тараққий этиши билан ривожлана борган. геодезия фани арабистон, хитой, хиндистон, ўрта осиёда тараққий этган. масалан хx асрнинг бошларида араб халифаси мамун топшириғи билан месопотомия текислигида ер шарининг катталигини аниқлаш мақсадида градус ўлчаш иши олиб борилган. олимлар ер шари меридианини 1о ёй узунлигини 111,8 км эканлигини аниқлаганлар. 1680 йилда и. ньютон ўзини дунё тортилиш қонунига асосланиб, ер - эллипсоид шаклида деган фикрни олға сурди. масалан улуғ олим лаплас франция ва бошқа давлатларда олиб борилган градус ўлчашлар натижасини анализ қилиб, меридиан 1 сининг узунлиги экватордан қутбларга томон бир хилда камаймаслигини аниқлади. шунга асосланиб ер ўзига хос ноаниқ шаклга эга экан, деган хулосага келинди. 1873 йилда немис физиги и. в. листинг ернинг бундай шаклини геоид деб аталишини таклиф этди. 1816 йилдан бошлаб …

4 / 25

ар турли инженерлик иншоотларни барпо этишда геодезик ишларини бажариш методларини яратишга олимлар н. г. видуев, г. ф. глотов, н. н. лебедев ва бошқалар катта ҳисса қўшдилар. 4. ер шакли ва ўлчамлари хақида тушунча ернинг шакли жуда мураккаб ва ўзига хос хусусиятга эга. ернинг табиий юзаси баландлик ва чуқурлик, тоғлик ва текислик, тизма тоғ ва водийлардан иборат. ернинг табиий шаклини аниқлаш жуда қийин. ернинг шакли деганда, унинг табиий шакли эътиборга олинмайди, фақат уни математик шакли тушунилади. ана шу математик шакллардан ернинг табиий шаклига энг яқини геоиддир. геоид - океан суви тинч турган пайтда сатхи бўйича океанни қуруқ остидан сатхий юза ўтказилганда ҳосил бўладиган юмалоқ шаклдир. ер юзасидаги ҳар бир нуқтадан сатхий юза ўтказиш мумкин. сатхий юза ўзига хос хусусиятга эга бўлиб, унинг барча нуқталарида шовун чизиғи перпендикуляр йўналган бўлади. бу шакл ер шакли деб қабул қилинган. ернинг шакли дейилганда қуруқликдаги паст-баландликлар эътиборга олинмайди. чунки ер юзининг кўп қисми 71% океан ва …

5 / 25

р. эрамиздан аввал яшаган пифагор асарларида ер шар шаклида бўлса керак деган фикрни учратиш мумкин. аристотель асарларида эса ерни шар шаклида эканлиги ҳақида далиллар келтирилган. ерни катталигини аниқлаш методини эрамиздан олдинги эротосфер асарларида учратиш мумкин. ер шари катталигини аниқлашни геодезик методи градус ўлчаш методидир. d - меридиан айланмасининг радиуси градус ўлчаш методи икки қисмдан: 1. меридианда жойлашган 2 нуқтани оралиғидаги масофани геодезик усулда ўлчаш. 2. шу нуқталарни географик кенглигини ўлчаш натижасида 2 нуқта орасидаги жойни график нуқтасини ўлчашдан иборат. 1940 йилда красовский ер эллипсоидини элементларини ҳисоблаб чиқди. бу эллипсоидга красовский референц-эллипсоиди деб ном берилди. красовский эллипсоиди ерни ҳақиқий шакли геоидга яқин. ер эллипсоиди қутблари сиқиқлиги: 1:298,3. радиуси 6371,11 км. назорат саволлари: 1. геоид нима? 2. геоид билан айланма эллипсоид фарқи? 3. меридианни 1 градус ёйи узунлигини аниқлаш ? 4. ернинг сиқиқлиги, радиуси қийматлари ? адабиётлар: 1. авчиев г.к., тошпулатов с.а. “инженерлик геодезияси” – т. “ёш куч пресс матбуати” мчж. 2019й. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 25 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"geodeziya fanidan umumiy ma'lumot" haqida

мавзу: геодезия фани ҳақида умумий маълумот режа: мавзу: геодезия фани ҳақида умумий маълумот режа: 1. фаннинг вазифалари ва унинг тармоқларга бўлиниши 2. ҳалқ хўжалигида геодезиянинг ахамияти 3. геодезиянинг ривожланиш тарихи 4. ер шакли ва ўлчамлари ҳақида тушунча геодезия - ернинг шакли ва катталигини ўрганишда, ер юзидаги нуқталарнинг бир-бирига нисбатан ўрнини аниқлашда, ер юзининг карта, план ва профилларини тузишда, ҳамда инженерлик иншоотларини барпо этишда бажариладиган ўлчашлар назарияси ва практикаси ҳақидаги фандир. "геодезия" - грекча сўз бўлиб, "гео" - ер, "дезия" - бўлиш демакдир. геодезиянинг асосий вазифаси: ернинг шакли ва катталигини, ҳамда гравитацион майдонини аниқлаш. геодезиянинг илмий вазифаси: 1. ер юзасининг горизонтал ва вертикал ҳаракати, қитъалар силжиши, океан...

Bu fayl PPTX formatida 25 sahifadan iborat (472,0 KB). "geodeziya fanidan umumiy ma'lumot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: geodeziya fanidan umumiy ma'lum… PPTX 25 sahifa Bepul yuklash Telegram

geodeziya fanidan umumiy ma'lumot

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"geodeziya fanidan umumiy ma'lumot" haqida

O'xshash fayllar