sanoat korxonalarining zahira manbalari

PDF 22 pages 720.1 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 720.1 KB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

2-modul. sanoat korxonalarining zahira manbalari 4-mavzu. korxonaning asosiy fondlari va ishlab chiqarish quvvatlari reja 4.1. asosiy ishlab chiqarish fondlarining iqtisodiy mazmuni va ahamiyati 4.2. asosiy fondlarning amortizatsiya va emirilishi. 4.3. asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanish ko’rsatkichlari 4.4. ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanishni yaxshilash yo‘nalishlari 4.1. asosiy ishlab chiqarish fondlarining iqtisodiy mazmuni va ahamiyati bozor iqtisodiyoti sharoitida korxonalarning asosiy fondlari va ishlab chiqarish quvvatidan foydalanish samaradorligini oshirish alohida o’rin tutadi. korxonaning soha ishlab chiqarishdagi o’rni, uning moliyaviy holati, bozordagi raqobat bardoshligi ham yuqoridagilarga bog’liq bo’ladi. hozirgi milliy iqtisodiyotimizni barqaror rivojlantirish sharoitida mulk shaklidan qat’iy nazar xar bir xo’jalik yurituvchi sub’ekt oldida turgan birlamchi va bosh vazifa – mavjud resurs va imkoniyatlardan foydalanish, hamda ularni o’z vaqtida muntazam raqobatbardoshliligini ta’minlash asosida o’zgartirib borishdan iborat. mamlakatning qudrati, iqtisodiy – ijtimoiy rivojlanishi, jamiyat a’zolarining moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini to’laroq qondirish shu mamlakat resurslari, ayniqsa, asosiy va aylanma fondlarining miqdori va sifati bilan belgilanadi. mamlakat va …

2 / 22

i 15 minimal maosh miqdoridan ortiq bo’lgan, 1 yildan ortiq xizmat qiluvchi, o’z kiymatini tayyor mahsulotga amortizatsiya shaklida o’tkazib boradigan va ishlab chiqarish jarayoni oxiriga kelib natural shaklini saqlab qoluvchi moddiy boyliklarga aytiladi. boshqacha qilib aytganda, asosiy ishlab chiqarish fondlari deb ishlab chiqarish jarayonida uzoq davr bevosita va bilvosita qatnashadigan, moddiy boyliklar yaratishda ishtirok etadigan hamda tabiiy shaklini saqlagan holda o’z qiymatini tayyorlanayotgan mahsulotga asta-sekin, ekspluatatsiya jarayonida eskirishi(tuzishi)ga qarab o’tkazib boradigan mehnat vositalariga ham aytiladi. ular ish bajarishda, xizmat ko’rsatishda va mahsulot ishlab chiqarishda qatnashadilar. ishlab chiqarish jarayonini amalga oshirish uchun sharoit yaratadilar. mehnat buyumlari ishlab chiqarish jarayonida asosiy fondlarning har bir elementi roli, ularning jismoniy va ma’naviy o’zgarishlari, ulardan foydalanishga ta’sir etuvchi omillar haqida aniq tassavurga ega bo’lgan holda asosiy fondlar va ishlab chiqarish quvvatidan foydalanish samaradorligini oshirishga imkon beruvchi, ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirish va mehnat unumdorligini ko’tarishni usul va yo’nalishlarni aniqlash mumkin. ishlab chiqarish jarayonida korxona ishchilari mehnat …

3 / 22

klini yo’qotmay, o’z qiymatini asta sekinlik bilan, qisman, foydalanish sari tayyor mahsulotga o’tkazib boradi. u kapital qo’yilmalar hisobidan to’ldirib boriladi. noishlab chiqarish asosiy fondlari ham mavjud bo’lib unga – turar joylar, bolalar va sport maydonlari va boshqa aholiga xizmat ko’rsatadigan korxona balansida turadigan madaniy-maishiy ob’ektlar kiradi. bular ishlab chiqarish fondlaridan farqli o’laroq, ishlab chiqarish jarayonida qatnashmaydilar va o’z qiymatlarini mahsulotga o’tkazmaydilar. ular qiymati iste’molda yo’qoladi. ularni takror ishlab chiqarish milliy daromad hisobida amalga oshiriladi. asosiy ishlab chiqarish fondlari – jamoa ishlab chiqarishining moddiy-texnikaviy bazasi hisoblanadi. korxona ishlab chiqarish quvvati va texnika bilan qurollanganlik darajasi uning hajmiga bog’liq bo’ladi. asosiy fondlar yig’ilishi va mehnatning texnika bilan qurollanishning oshishirish jarayonini boyitadi, mehnatga ijodiy tus beradi, jamiyatning moddiy-texnik darajasini oshiradi. iqtisodiyot uchun zarur bo’lgan mahsulotlarni ishlab chiqarishda yoki xizmat turlarini takdim etishda mehnat vositalari va mehnat buyumlarining o’rni kattadir. mehnat vositalari deb, mahsulot ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatishda bevosita qatnashadigan mehnat qurollari hamda …

4 / 22

ellar, qurilmalar; - emirilishga tegishli bo’lmaganlari, masalan foydali kazilmalar, urmon boyliklari va shunga o’xshashlar; - amortizatsiya yoki yemirilishga tegishli bo’lmaganlari, masalan yer; mehnat vositalarining asosiy xususiyatlaridan biri shundan iboratki, ular ishlab chiqarish jarayonida uzoq muddat xizmat qiladi va shu bilan birga o’zining jismoniy ko’rniishini saqlab qoladi. lekin ular mahsulot ishlab chiqarish yoki ishlab chiqarish jarayoni uchun zarur bo’lgan sharoitlarni yaratib berishda uzoq muddat qatnashadi hamda asta-sekin eskirib boradi va eskirgan qismi ishlab chiqarilayotgan mahsulot, ish yoki xizmatning tannarxiga qisman o’tkazilib boriladi. sub’ektning moliyaviy-xo’jalik faoliyati jarayonida asosiy vositalar sub’ektga olinadi va foydalanishga beriladi, eskiradi, ta’mirlanadi, bir bo’limdan ikkinchi bo’limga o’tkaziladi, eskirishi, sotilishi va tekinga berilishi natijasida sub’ektning hisobidan chiqariladi, vaholanki doimo harakatda bo’ladi. sub’ektlar asosiy vositalarga egalik qilish, ulardan foydalanish, boshqa sub’ektga sotish, tekinga berish, almashtirish, ijaraga berish, vaqtincha tekinga foydalanishga berish va hisobdan chiqarish huquqlariga egadirlar. ushbu huquqlardan faqatgina dastlabki hujjatlarni o’z vaqtida va to’g’ri tulgazish natijasidagina samarali foydalanishi mumkin. …

5 / 22

salmog’ini oshirish hisobida jihozlar tuzilmasini takomillashtirish;  bino va inshootlar, ochiq maydondagi qo’shimcha o’rnatilgan jihozlardan yaxshi foydalanish;  korxona qurilishi loyihalarini to’g’ri tuzish va uni yuqori sifatli qilib bajarish;  ortiq va kam ishlatuvchi jihozlarni tugatish va alohida guruhlar orasidagi mutanosiblikni ta’minlovchi jihozlarni o’rnatish. asosiy fondlarning aniq belgili tomonlari bu qiymatining yuqoriligi va xizmat muddati uzoqligidir. bundan tashqari bir vaqtning o’zida ilmiy texnika taraqqiyotiga va texnik daraja o’sishiga faol ta’sir etadi. yuqorida sanab o’tilgan guruxlarning nisbiy taqsimlanishi korxona ishlab chiqarish va texnik tuzilishini tashkil etadi. asosiy fondlar ishlab chiqarish jarayonida qatnashishiga qarab ishlab chiqarishga oid bo’lgan va ishlab chiqarishga oid bo’lmagan asosiy fondlarga bo’linadi(4.1.1 – rasm). 4.1.1– rasm. asosiy fondlarning bo’linishi ishlab chiqarishga oid asosiy fondlar ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etadi. ularga korxona binolari, kuch uzatuvchi moslamalar, mashina va qurilmalar, o’lchov asboblari, laboratoriya asboblari kiradi. ishlab chiqarishga oid bo’lmagan asosiy fondlar korxonaga xizmat ko’rsatuvchi soxaga qarashli bo’lgan imorat va inshoatlar, …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sanoat korxonalarining zahira manbalari"

2-modul. sanoat korxonalarining zahira manbalari 4-mavzu. korxonaning asosiy fondlari va ishlab chiqarish quvvatlari reja 4.1. asosiy ishlab chiqarish fondlarining iqtisodiy mazmuni va ahamiyati 4.2. asosiy fondlarning amortizatsiya va emirilishi. 4.3. asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanish ko’rsatkichlari 4.4. ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanishni yaxshilash yo‘nalishlari 4.1. asosiy ishlab chiqarish fondlarining iqtisodiy mazmuni va ahamiyati bozor iqtisodiyoti sharoitida korxonalarning asosiy fondlari va ishlab chiqarish quvvatidan foydalanish samaradorligini oshirish alohida o’rin tutadi. korxonaning soha ishlab chiqarishdagi o’rni, uning moliyaviy holati, bozordagi raqobat bardoshligi ham yuqoridagilarga bog’liq bo’ladi. hozirgi milliy iqtisodiyotimizni barqaror rivojl...

This file contains 22 pages in PDF format (720.1 KB). To download "sanoat korxonalarining zahira manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sanoat korxonalarining zahira m… PDF 22 pages Free download Telegram