тўқима

DOCX 4 стр. 23,5 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 23,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

тўқима ҳақида тушунча. тўқима – филогенетик тараққиёт давомида ҳосил бўлган, маълум бир тузилишга ва вазифага ихтисослашган ҳужайралараро модда ва ундаги элементлар комплексига айтилади. тўқималарнинг асосий элементи – хужайралардир, уларнинг ҳосилаларига эса хужайра маҳсулоти ва хужайралараро модда дейилади. ҳужайраларнинг ўзаро қўшилишидан ҳосил бўлган – симпластлар (кўндаланг тарғил мушак, синцитиотрофобластлар) ва синцитий – такомиллашмаган ҳужайраларнинг киприкчалар орқали боғланиши (эмал аъзосининг пулпаси, жинсий ҳужайралар). ҳужайранинг махсулотига кўра тромбоцитлар, эпидермиснинг мугуз қавати киради. ҳужайралараро модда – асосий модда ва толалардан иборат. асосий модда гель, зол ёки минераллашган кўринишда бўлиши мумкин. толалар ичида коллаген, эластик ва ретикуляр турлари фарқланади. ҳужайралар ҳужайралараро моддада алоҳида, маълум масофада (бириктирувчи тўқимада), ўсимталар билан боғланган (ретикуляр тўқима) ёки ҳужайра пластлари хосил қилиб жойлашиши мумкин (масалан, паренхиматоз аъзолар, юрак мушаги). эпителий, ички мухит, мушак ва нерв тўқималари фарқланади. шу тўқималрдаги хар бир ҳужайра ўзининг маълум бир структураси ва функционал белгиларига эга, уларни шу хусусиятлари билан бошқа тўқима ҳужайраларидан фарқлаш мумкин. ҳужайралараро …

2 / 4

д-оқсил-липид компонентли) билан ажралиб туради. базал мембрана тўсиқ ва тузилма хосил қилиш вазифаларини бажаради. у матрикс ва iv тип коллагендан тузилган. тўқималар таснифи. тўқималарни 4-5 хилга бўлиш жуда нисбий. асосий кўрсатгичи бўлиб учта ҳомила варағидан келиб чиқиши эмас, балки уларнинг тузилиши ва вазифаси хизмат қилади. маълум бўлишича, кўплаб қопловчи тўқималар эктодерма ва энтодермадан, баъзилари мезодермадан ривожланади. бириктирувчи тўқима мезодермадан, мушак тўқимаси хам мезодермадан, фақат маълум қисми эктодермадан ҳосил бўлади. аъзоларда бир неча хил тўқималар мужассамлашган. масалан, мушак тўқимаси бириктирувчи тўқима билан аралаш. нерв тўқимасида хам бириктирувчи тўқима иштирок этади. шундай қилиб, хозирги пайтда тўқималарнинг нисбий таснифи қабул қилинган. тўқималарнинг ривожланиши ва шаклланиши қайси йўл билан ва қандай бориши ҳақидаги тушунчани хлопин н.г. яхши таърифини берган (дивергент ривожланиш концепцияси). эпителий тўқимаси. умумий тавсиф. эпителий тўқимаси танани, ички аъзоларнинг шиллиқ ва сероз пардаларини қоплайди, кўплаб безларни ҳосил қилади. шунга қараб қопловчи эпителий ва безларга бўлинади. кўп қаватли эпителий. кўп қаватли мугузланмайдиган эпителий. …

3 / 4

туради, лекин маълум соҳалардаги ҳужайралар десмосомалар билан боғланган, фиксацияда бир-биридан ажралиб кетмайди, шунинг учун бутун пласт маълум бир кўринишда номаён бўлади. базал ва тиканаксимон қаватларда меланоцитлар, дендроцитлар, лангерганс ҳужайралар ва лимфоцитлар учрайди. кейинги қават донадор қават бўлиб, бу қават ҳужайраларида кератоглиалин доначалари алоҳида ажралиб туради. ялтироқ қават ясси ҳужайралардан ҳосил бўлади, бу қават элеидин ҳисобига кучли нур синдириш хусусиятига эга. элеидин – кератоглиалиннинг тонофибриллари билан ҳосил қилган комплексидир. энг юқори қават мугуз қават дейилади. у терини термик ва механик таъсирлардан ҳимоя қилиб туради. ундан кейин тушиб кетувчи қават келади. ўзгарувчан эпителий. буйрак косачасидан бошлаб, сийдик йўлларини қоплаб туради. чўзилган ҳолатда кўп қаватли мугузланмайдиган эпителийни эслатади. оддий ҳолатда эса ҳужайралар юзаси юмалоқлашади. пастки қават ҳужайралари юқориги қаватга бўртиб чиқиши ҳисобига қаватлар сони ошади. без эпителийси. экзокрин булар шунақа безларки, уларда асосий функцияни бажарадиган тўқима эпителий тўқимасидир. безлар бир ҳужайрали ва кўп ҳужайрали бўлади. ҳар бир безлар ўзининг бир қатор белгилари билан …

4 / 4

стемасини шакллантиради. бу ерда секрет ҳаракат қилади, йўл-йўлакай сувга тўйинади, найлар деворида филтрланади, ёки аксинча ортиқча сув ва тузларни чиқаради. шилимшиқ, минераллар ва бошқа компонентлар билан тўлдирилади. бундан ташқари най ҳужайралари фильтрлаш ва механик вазифалар билан бир қаторда секретор вазифани хам бажариши мумкин. найлар мураккаб безларда тармоқланган оддий безларда эса тармоқланмаган бўлади. охирги бўлимларнинг шаклига қараб найсимон алвеоляр ва алвеоляр найсимон хиллари фарқланади. секретининг таркиби бўйича эса оқсил, шиллиқ ва аралаш бўлади. секретини ажратиш бўйича безлар мерокрин, голокрин ва апокрин бўлади. секретор ҳужайраларнинг даврий ўзгариши секретнинг ҳосил бўлиши, еғилиши, ажралиши билан боғлиқ. бу жараён секретор цикл деб аталади. секретнинг синтези ва унинг ажралиши тўхтовсиз давом этади, лекин секретнинг ажралиши кучайиши ёки сусайиши мумкин. голокрин секреция жараёнини ёруғлик ҳамда электрон микроскопда кузатиш мумкин. секретор махсулотни ҳосил бўлиши ҳужайраларнинг ҳалок бўлиши билан боғлиқ, бу кариопикноз ва ёғнинг цитоплазмада қайта тўпланиши билан боради. апокрин секреция ҳужайра юзасида ўсимта ҳосил бўлиши билан боради, улар …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тўқима"

тўқима ҳақида тушунча. тўқима – филогенетик тараққиёт давомида ҳосил бўлган, маълум бир тузилишга ва вазифага ихтисослашган ҳужайралараро модда ва ундаги элементлар комплексига айтилади. тўқималарнинг асосий элементи – хужайралардир, уларнинг ҳосилаларига эса хужайра маҳсулоти ва хужайралараро модда дейилади. ҳужайраларнинг ўзаро қўшилишидан ҳосил бўлган – симпластлар (кўндаланг тарғил мушак, синцитиотрофобластлар) ва синцитий – такомиллашмаган ҳужайраларнинг киприкчалар орқали боғланиши (эмал аъзосининг пулпаси, жинсий ҳужайралар). ҳужайранинг махсулотига кўра тромбоцитлар, эпидермиснинг мугуз қавати киради. ҳужайралараро модда – асосий модда ва толалардан иборат. асосий модда гель, зол ёки минераллашган кўринишда бўлиши мумкин. толалар ичида коллаген, эластик ва ретикуляр турлари фарқлан...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (23,5 КБ). Чтобы скачать "тўқима", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тўқима DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram