mikrobiologiya fani va uning vazifalari

DOCX 8 pages 32.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

nazariy mashg'ulot 1 mikrobiologiya fani va uning vazifalari. reja 1. mikrobiologiya fani va uning vazifalari. 2. mikrobiologiya fanini rivojlanish tarixi. 3. mikrobiologiya fanini rivojlanishida o'z xissasini qo'shgan olimlar. 4. mikroorganizmlar tasnifi. 5. bakteriyalar, bakteriyalarning asosiy shakllari. 6. bakteriyalarning hujayraviy tuzilishi. mikrobiologiya — biologiyaning bir bo'limi bo’lib, mikroorganizmning tashqi muhit bilan bog'liqligini va uning rivojlanishini o’rganadi. mikrobiologiya fani keng tarmoqli bo’lib o'z navbatida bir qancha mustaqil fanlarga bo’linadi. tibbiyot mikrobiologiyasi — organizmda kasallik keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlarni hamda ular organizmga kirganda yuzaga keltiradigan jarayonlarni o'rganadi. tibbiyot mikrobiologiyasining vazifasi — yuqumli kasalliklarni aniqlashning laboratoriya-diagnostika usullarini, immunobiologik tibbiyot preparatlarini ishlab chiqish, yuqumli kasalliklarning oldini olish chora-tadbirlarini ishlab chiqishdan iboratdir. tibbiyot mikrobiologiyasi kursi umumiy, xususiy va sanitariya mikrobiologiya qismlarini o'z ichiga oladi. umumiy tibbiyot mikrobiologiyasi mikroorganizmlaming xossalari va ularning ho’jayin organizmi bilan o'zaro ta'sirini o'rganadi. xususiy tibbiyot mikrobiologiyasi esa ma'lum bir kasallik qo'zg'atuvchisining xossalarini va ularning laboratoriya diagnostika usullarini o'rganadi. sanitariya mikrobiologiyasi tashqi muhitda hayot …

2 / 8

niladigan oziq-ovqat va boshqa moddalarni mikroorganizmlar ta'siridan himoya qilishda antibiotik va boshqa dorivor moddalardan foydalanishini o'rganadi. agromikrobiologiya tuproq tuzilishi va uning hosildorligini oshirishda mikroblarning roli va ahamiyati haqidagi fan. mikrobiologiya fanining rivojlanish tarixi. mikrobiologiya fanining rivojlanish tarixini shartli ravishda bir qancha davrlarga bo’lish mumkin. mopfologik davr bu davrlarda mikroorganizmlarning morfologiyasi (a. levenguk) o'rganiladi. fiziologik davr l paster, r.kox ishlari hilan bog’langan. immunologik-virusologik davrda immunitet va virusologiya nazariyasiga asos solindi. yuqumli kasallikning sababchisi tirik organizmlar ekanligi haqidagi fikrni xvii asr boshlarida gollandiyalik tabiatshunos antono’ van levenguk (1632— 1723) to'liq isbotlab berdi. u qabariq linzalardan 160 marta kattalashtirib ko'rsatuvchi mikroskopni yaratdi. u mikroskop yordamida turib qolgan yomg’ir suvlarini, tish qirindilarini va boshqalarni ko'rib, rasmini chizadi va ularni tirik mavjudotlar deb nomlaydi. u o'z kuzatuvlarining rasmlarini londonga, qirol jamiyatiga jo'natadi. 1771 — 1772 yillari harbiy shifokor daniil samoylovich moskvada toun (chuma) epidemiyasini alohida organizm keltirib chiqaradi degan hulosaga keldi. u birinchi bo’lib toun …

3 / 8

etdi. 1796 yili djenner sog’lom bolani sigir chechagining yiringli ajratmasi bilan emladi. 1,5 oydan so'ng shu bolaga chechak bilan kasallangan bemor materialidan yubordi. bola kasallanmaydi. shundan boshlab, chechakka qarshi emlash boshlanib, millionlab kishilar o'limining oldi olindi. xix asrga kelib frantsiyalik olim lui paster (1822—1895) yuqumli kasalliklarning kelib chiqishida mikroorganizmlarning ahamiyatini va ularga qarshi kurashish usullarini ilmiy asoslab berdi. u bijg'ish va chirish jarayoni mikroorganizmlar ta'sirida borishini isbotlab berdi. paster tomonidan kislorodsiz sharoitda yashaydigan mikroorganizmlar (anaeroblar) aniqlangan. paster o'z tajribasida oziqa muhitlariga mikroorganizmlar faqat havo orqali tushishini ko'rsatadi. buning uchun s shaklidagi kolbada qaynatilgan oziqa muhitni ancha vaqtgacha ochiq qoldirgan, natijada u tiniq (steril) qolgan, chunki havodan tushgan mikroblar kolbaning burniga cho'kib muhitga tushmagan. bundan tashqari, paster frantsiya iqtisodiyotiga katta zarar ko'rsatayotgan ipak qurtlariga va ular keltirib chiqaradigan kasalliklariga qarshi kurash choralarini ham topdi. fan tarixida birinchi bo’lib paster mikroorganizmlarni yuqori harorat ta'sirida yo'qotish usulini ishlab chiqdi, «yumshoq» usulda pasterilizatsiya qilishni …

4 / 8

saqlab qoladi. quturgan bo'ri tishlagan rus dehqonining parijga kelishi va uning emlanishi keyingi yutuqlardan hisoblanadi. nemis olimi robert kox (1843-1910) mikroorganizmlarni o'stirishda alohida koloniya va sof kulturani ajratib olishda zich oziqa muhitini amaliyotda qo'lladi. r. kox birinchi bo’lib mikroorganizmlarni bo'yashda anilin bo'yoqlarini qo'llashni, mikroskopda ko'rayotganda yoritgichdan foydalanishni, immersion sistemada ko'rishni, rasmga olishni taklif qiladi. u 1882 yilda sil qo'zg'atuvchisini (kox tayoqchalarini) va 1883 yilda vabo qo'zg'atuvchisini aniqladi. 1874 yil qozon universiteti professori t. n. minx qaytalama tif bilan kasallangan bemor qonini o'ziga yuborib tajriba o'tqazdi. u kasallik qon so'ruvchi hasharotlar orqali tarqaladi degan tahminni ilgari surdi. ikki yildan so'ng o. o. mochutkovskiy minx tajribasini takrorladi, o'ziga toshmali va qaytalama tif bilan kasallangan bemorning qonini yuborib minx tomonidan aytilgan taxminni, ya'ni qo’zg'atuvchini bemor qonida uchrashini isbotlab berdi. d. i. ivanovskiy (1864—1920) tamaki bargining mozaik kasalligini o’rganadi, u kasallangan tamaki bargidan tayyorlangan suyuqlikni mayda filtrdan o'tkazib, sog'lom o'simlikka yuborganda uning zararlanishi kuzatildi. …

5 / 8

ov vabo, qorin tifi va sil qo’zg’atuvchilarini o’rgandi. u 1886 yili, odessada birinchi bakteriologik stantsiyani tashkil qildi va mikrobiologlar maktabini ochdi. 3. v. ermoleva (1898—1974) vabo va unga qarshi kurash choralarini olib borib, urush yillarida birinchi bo’lib penitsillinni yaratgan va minglab kishilarning hayotini saqlab qolgan. xx asrning boshlarida turkistonda yuqumli kasalliklar va ularniig qo'zg'atuvchilarini o'rganish shu erda yashagan olimlar p. f. borovskiy, a. d. grekov, l. m. isaevlar tomonidan amalga oshirilgan. albatta bu ishda o'zimizning o'zbek olimlarining ham xissasi katta bo'lgan. bu sohada ilmiy ish olib borgan va ko'pgina ilmiy hodimlar tayyorlagan olimlardan t. x. najmiddinov, v, m. majidov, i. k. musaboevlarning nomlarini tilga olish o'rinlidir. o’zbekiston fanlar akademiyasi akademigi, rossiya tibbiyot fanlari akademiyasining muhbir a'zosi, professor i. k. musaboev rahbarligi ostida ichburug’, virusli gepatit, vabo, difteriya kabi kasalliklarning patogenezi va davolash usullarini takomillashtirish haqida ilmiy ishlar yozilgan. hozirgi kunda bolalarda uchraydigan yuqumli kasalliklarni o'rganishda olimlardan o’zbekiston fanlar akademiyasining akademigi, …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiya fani va uning vazifalari"

nazariy mashg'ulot 1 mikrobiologiya fani va uning vazifalari. reja 1. mikrobiologiya fani va uning vazifalari. 2. mikrobiologiya fanini rivojlanish tarixi. 3. mikrobiologiya fanini rivojlanishida o'z xissasini qo'shgan olimlar. 4. mikroorganizmlar tasnifi. 5. bakteriyalar, bakteriyalarning asosiy shakllari. 6. bakteriyalarning hujayraviy tuzilishi. mikrobiologiya — biologiyaning bir bo'limi bo’lib, mikroorganizmning tashqi muhit bilan bog'liqligini va uning rivojlanishini o’rganadi. mikrobiologiya fani keng tarmoqli bo’lib o'z navbatida bir qancha mustaqil fanlarga bo’linadi. tibbiyot mikrobiologiyasi — organizmda kasallik keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlarni hamda ular organizmga kirganda yuzaga keltiradigan jarayonlarni o'rganadi. tibbiyot mikrobiologiyasining vazifasi — yuqumli kasal...

This file contains 8 pages in DOCX format (32.9 KB). To download "mikrobiologiya fani va uning vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiya fani va uning va… DOCX 8 pages Free download Telegram