аксонометрик проекциялар

DOCX 66.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1540968488_72738.docx x y z a s e x e z e y e xa e ya e za a a a' a a xa a ya a' a y a x z a y a x a x y z a s e x e z e y e xa e ya e za a a a' a a xa a ya a' a y a x z a y a x a kx x x a = ky y y a = kz z z a = l z x y a x a' a'' 3,2 3,6 3,3 0 1 2 3 м a xa a a a''' a a'' a a' a 3,3 1 0 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 e z e y e x z a y a x a z x y a x a' a'' …
2
даланиб буюмнинг ички ва ташқи кўринишини етарлича аниқлаш мумкин. аммо ортогонал проекциялардаги чизмалар хар қандай мутахассис учун етарли яққолликка эга бўлмайди. айниқса мураккаб буюмлар, масалан, машина деталлари ва қурилишда ишлатиладиган турли конструкцияларнинг ортогонал чизмаларига кўра уларнинг фазовий шаклларини тасаввур қилиш қийин. бундай холларда буюм чизмасини унинг яққол тасвири билан тўлдириш эхтиёжи туғилади. бундай тасвирлар аксонометрик тасвирлар бўла олади. лекин аксонометрик проекцияларнинг хаммаси хам яққол бўлавермайди. яққоллик проекциялаш йўналиши ва проекциялар текислигиниг вазиятларига боғлиқ. аксонометрик проекция қисқача аксонометрия дейилади (аксонометрия грекча сўз бўлиб, axon-ўқ, metrein-ўлчайман, яхни ўқлар бўйича ўлчаш деган маoнони билдиради). декарт координатлар системасида жойлаштирилган буюмнинг шу система билан биргаликда берилган s йўналиш бўйича бирор р текисликда бажарилган параллел проекцияси аксонометрия деб аталади. р текислик аксонометрия текислиги дейилади (157-шакл). параллел аксонометрик проекциялар тўғри бурчакли (s проекциялаш йўналиш билан р текислик орасидаги бурчак 0=900 бўлган хол) ва қийшиқ бурчакли (00<0<900 бўлган холлар) бўлиши мумкин. ихтиёрий фигуранинг аксонометрик проекциясини ясаш учун шу …
3
к проекциялар параллел проекциялар турига мансуб бўлганлиги сабабли улар параллел проекцияларнинг хамма хоссаларига эга. шунга кўра aa’ || oz, a’ax || oy, a’ay || ox бўлгани учун aaa’a || oaza, a’aaxa || oaya, a’aaya || oaxa бўлади. аксонометрик уклар ва улар буйича узгариш коэффицентлари декарт координаталар системасидаги учала координата ўқи учун умумий бўлган узунлик масштаб бирлиги сифатида e ни қабул қиламиз. (157-шакл). буни натурал масштаб бирлиги деб атаймиз. натурал масштаб бирлиги е кесмани ox, oy ва oz координата ўқларига қўямиз. уларни р текисликка проекцияласак, exa, eya eza кесмалар хосил бўлади. бу кесмалар аксонометрик масштаб бирликлари деб юритилади. уларнинг натурал масштаб бирлиги e га нисбатлари аксонометрик ўқлари бўйича ўзгариш коэффициентлари дейилади ва қуйидагича ёзилади: . 157-шаклдан тенгликларни ёзиш мумкин. 157-шакл. демак, а нуқтанинг декарт ва аксонометрик координаталари орасидаги боғланишини қуйидагича ёзишимиз мумкин: ёки ха=кх х; ёки yа=ку y; ёки zа=кz z; аксонометрик ўқларнинг вазиятлари ва шу ўқлари бўйича ўзгариш коэффицентлари берилган …
4
яхни кхкукz бўлса, триметрик проекциялар дейилади. 2. агар кх=кукz, кхку=кz, кх=кукz бўлса, яхни ўзгариш коэффициентларидан иккитаси ўзаро тенг бўлиб, учинчиси улардан фарқли бўлса, бундай проекциялар диаметрик проекциялар дейилади. 3. учала ўзгариш коээфицентлари ўзаро тенг, яхни кх=ку=кz бўлганда хосил бўлган аксонометрия изометрия дейилади. аксонометрик масштаблар ва излар учбурчаги узгариш коэффицентлари, умуман бутун ва каср сонлар бўлиб, буюмларнинг аксонометрияларини ясашда, буюмларнинг аксонометрияларини ясашда улардан фойдаланиш ноқулай. шунинг учун координата ўқларига параллел бўлган кесмаларнинг аксонометрик узунлмкларини аксонометрик масштабларидан фойдаланиб хам хисоблаш мумкин. 159-шаклда р аксонометрик проекциялар текислигининг координата ўқлари ох, оу ва oz билан мос равишда а, в ва с нуқталарда кесишиш кўрсатилган ав, ас ва вс тўғри чизиқлар хоу, хоz, уоz координаталар текисликлари билан кесишиш чизиқлари ёки излари бўлади. хосил бўлган авс учбурчак излар уч бурчаги дейилади. излар учбурчаги хамма вақт бурчакли бўлиб, хусусий холларда, яхни излар учбурчагини битта ёки иккала учи чексизликда бўлса, мос равишда икки томони ўзаро параллел ёки икки …
5
проекциялаб, бу ўқлар учун аксонометрик масштабларга эга бўламиз. бу масштабларда фойдаланиш кесмаларнинг узунликларини ўзгариш коэффицентларига кўпайтиришдан халос этади. изометрияда учала ўқ бўйича аксонометрик масштаблар ўзаро тенг, диметрияда, икки масштаб ўзаро тенг ва нихоят триметрияда учала масштаб турлича бўлади. аксонометриянинг асосий теоремаси кийшиқ бурчакли аксонометрик проекцияда аксонометрик ўқлар ва улар бўйича ўзгариш коэфицентлари ихтиёрий танлаб олиниши мумкин. теорема. текисликда ётган хар қандай тўла тўртбурчакли (диагоналлари билан берилган тўртбурчак) ихтиёрий олинган тетраэдрга ўхшаш тетраэдрнинг параллел проекцияси деб қабул қилиш мумкин. исботи: фазода авсd тетраэдр ва бирор текисликда а1в1с1d1 тўла тўртбурчак берилган бўлсин. проекциялаш йўналишини ва р аксонометрик йўналишини ва р аксонометрик проекциялар текислигининг шундай вазиятини аниқлаш керакки, қуйидаги муносабат ўринли бўлсин аавасаdа а1в1с1d1 тетраэдрнинг ав ва сd қирраларида е ва f нуқталарни шундай танлаб оламизки , ушбу (1) тенгликлар бажарилсин, е ва f нуқталарни туташтириб, проекциялаш йўналишини хосил қиламиз. сўнгра авсd тетраэдрнинг еf йўналишга перпендикуляр бўлган ихтиёрий п0 текисликдаги ортогонал проекцияси а0в0с0d0 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "аксонометрик проекциялар"

1540968488_72738.docx x y z a s e x e z e y e xa e ya e za a a a' a a xa a ya a' a y a x z a y a x a x y z a s e x e z e y e xa e ya e za a a a' a a xa a ya a' a y a x z a y a x a kx x x a = ky y y a = kz z z a = l z x y a x a' a'' 3,2 3,6 3,3 0 1 2 3 м a xa a a a''' a a'' a a' a 3,3 1 0 2 3 4 …

DOCX format, 66.8 KB. To download "аксонометрик проекциялар", click the Telegram button on the left.