o'zbekiston tarixini yaratish va uni o'rganishning ilmiy-nazariy va metodologik asoslari

PPT 98 sahifa 14,3 MB Bepul yuklash

98 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 14,3 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 98

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 98

слайд 1 o’zbekiston tarixini yaratish va uni o’rganishning ilmiy-nazariy va metodologik asoslari dialektik metod ilmiylik ijtimoiy yondoshuv mantiqiy-qiyosiy xulosalar chiqarish, davrlashtirish, sotsiologik tadqiqotlar o’tkazish, statistik, matematik va boshqa usullar tarixiylik xaqqoniylik izchillik faktlarni taqqoslash ўрта осиё ҳудудида ибтидоий жамият ривожланишининг босқичлари қуйидаги даврларга бўлинади: 1. палеолит – («палайос»-қадимги, «литос»-тош) даври, бундан тахминан 800 минг йил илгари бошланиб, 15—12 минг йил илгари тугайди. бу давр учга бўлинади: а) илк палеолит – ашел даври, 800-100 минг йилни ўз ичига олади (фарғона водийсидаги селунғур, тошкент вилоятидаги кўлбулоқ, бухородаги учтут маконлари); б) ўрта палеолит – мусте даври, милоддан аввалги 100-40 минг йилликлар (тошкент воқасидаги обираҳмат, хўжакент, самарқанддаги омонқўтон, бойсун тоғларидаги тешиктош маконлари); c) сўнгги палеолит – милоддан аввалги 40-12 минг йилликлар (бу даврга оид маконлар оҳангарондаги кўлбулоқ, тошкентнинг ғарбидаги бўзсув ҳамда самарқанд шаҳридан топилган); 2. мезолит («мезос»-ўрта, «литос»-тош) – милоддан аввалги 12-7 минг йилликлар (сурхондарёдаги мачой қор маконидан, марказий фарғона ). 3. неолит («неос»-янги …

2 / 98

вдан фойдаланишни билишган. тошдан меҳнат қуроллари ясашган. яшаган даври – милоддан аввалги 600 минг йиллар. дастлабки ақлли одамлар одатда уларни илк бор топилган жойига нисбатан неандерталлар деб атаганлар. уларни палеоантроплар яъни қадимги одамлар деб аташ тўғрироқдир. кроманонлар - замонавий одам типидаги, тош даври сўнггида ер юзи бўйлаб тарқалган, баланд бўйли (170-180 см), кичик юзли, кенг мия ҳажмли одам. илк ўрта асрлар ўзбек давлатчилиги: ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ва маданий ҳаёт ix-xii асрларда ўзбек давлатчилиги, сиёсий, ижтимоий ва иқтисодий ҳаёт ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври. аждодларимизнинг жаҳон цивилизациясига қўшган ҳиссаси мўғуллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди амир темур ва темурийлар даврида ўзбек давлатчилигининг юксалиши. ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ва маданий ҳаёт unknown-0.unknown турк хоқонлигига оид асосий воқеалар турк хоқонлигига оид асосий воқеалар vi аср ўрталарида ашина қабиласининг ябғулари асаншод, туу ва буминлар туркий халқлар иттифоқига асос соладилар; 551 йили бумин “ҳоқон” деб эълон қилинади ва шу тариқа …

3 / 98

и; vii асрнинг биринчи чорагида ғарбий ҳоқонлик ниҳоятда кучаяди. унинг шарқий чегараси олтойга, жанубий чегараси эса ҳинд дарёси бўйларига бориб тақалади. хоқон тўнябғу даврида (618-630) бошқарув тартиблари ислоҳ қилинади; араблар истилоси оқибатида турк хоқонлиги узил-кесил барҳам топади. ўрта осиёда араб истилосининг икки босқичи ўрта осиёда араб истилосининг икки босқичи бу даврда араблар вақти-вақти билан мовароуннаҳр ҳудудларига ҳужумлар уюштирган; асосан уларнинг мақсади бойлик ва ўлжаларни қўлга киритиш бўлган; араблар 651 йили марв, 654 йили маймурғ, 667 йили чағониён, 673 йилнинг кузида пойкенд ва pомитонга хужум қиладилар, аммо бу ерни узил-кесил забт эта олмайдилар; бу ўрта осиёда араб истилосининг биринчи даври эди. 704 йилда қутайба ибн муслимнинг хуросон ноиби этиб тайинланиши араб халифалигининг ўрта осиёда кенг миқёсли истилочилик юришларига замин яратди 707 йилда қутайба катта қўшин билан амударёдан ўтиб, бухоро воҳасига бостириб киради дастлаб пойкенд, 708 йилда бухоро атрофлари ва pомитан, 709 йилда бухоро, 710 йилда шуман, насаф ва кеш эгалланади 712 …

4 / 98

г ўрнига талха ибн-тоҳир (822-830) тайинланади; абдулло ноиблик қилган йилларда (830-844 йй.) хуросон амалда мустақил давлатга айланади; хуросон ноиблигига моваруннаҳр, хоразм, сейистон, кўҳистон, табаристон ва журжон ҳудудлари кирган. вилоят- маъмурий бирлик – туманлардан иборат бўлган; ix асрнинг 60-70-йилларида тоҳирий ҳукмдорларга қарши халқ ҳаракатлари кучайди; бу ҳаракатга ғозийлар бошчилик қилдилар. “ғозийлар” – асосан кўчманчи қабилалар ҳужумини бартараф қилиш мақсадида камбағал ҳунармандлар ва ерсиз зироатчилардан ташкил топган қуролли қўшин; 873-йилда ғозийлар тоҳирийларнинг қўшинларига қаттиқ зарба бериб, хуросон пойтахти нишопурни эгалладилар; 873-йилда хуросонда тоҳирийлар давлати бархам топади ва ғозийларнинг раҳбарлари ёқуб ва амир ибн лайс саффорийлар (“саффор”- мисгар ёқуб ва амр ҳунарманд-мисгар эдилар) давлати юзага келади; тоҳирийлар давлати 821 йилдан 873 йилгача ҳукм сурган; тоҳирийлар даврида ўрта осиёнинг барча ҳудудларида ислом дини тарқалади. сомонийлар даврида марказий бошқарув сомонийлар даврида марказий бошқарув амир (сомонийларнинг олий ҳукмдорлари) чекланмаган ҳокимиятга эга бўлган 10 та девон соҳиби ҳорис - олий ҳукмдор ҳукмларининг ижрочиси ва назоратчиси бош ҳожиб …

5 / 98

ан ҳамда ҳозирги афғонистон ва шимоли-шарқий эронни, хоразм воҳасини ўз ичига олган ғазнавийлар давлати эди; ғазнавийлар давлати асосчиси султон маҳмуд ва қорахонийлар ҳукмдори наср ўртасида 1001 йилда тузилган шартномага кўра, амударё икки давлат ўртасидаги чегара қилиб белгиланди; қорахонийлар давлати хi асрнинг биринчи ярмида ички сиёсий низолар натижасида икки қисмга – ғарбий қорахонийлар давлати ва шарқий қорахонийлар давлатига бўлиниб кетади; xi аср ўрталарида “тамғочхон” унвонини олган қорахоний ҳукмдор иброҳим ибн наср ғарбий қорахонийлар давлатининг пойтахтини ўзганддан самарқандга кўчиргач, мовароуннаҳр қорахонийлар давлатининг катта сиёсий аҳамиятга эга бўлган асосий ҳудудига айланди; қорахонийлар давлатидаги ички низолардан фойдаланган салжуқийлар (xi асрнинг 2-ярмида), қорахитойлар (xii асрнинг ўрталари) ва хоразмшоҳлар (xiii аср бошлари) қорахонийларга тегишли ҳудудларни эгаллаб олдилар. қорахоний ҳукмдорлар бу даврларда уларга расман тобе бўлиб, уларнинг ҳукмронлиги 1212 йилда хоразмшоҳ султон муҳаммад томонидан бутунлай тугатилди. қорахонийлар давлати слайд 15 х асрнинг 60-70 йилларида қорахонийлар давлатининг жанубида ғазнавийлар давлати вужудга келади ва ғарбий қорахонийлар давлати билан рақобатда …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 98 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'zbekiston tarixini yaratish va uni o'rganishning ilmiy-nazariy va metodologik asoslari" haqida

слайд 1 o’zbekiston tarixini yaratish va uni o’rganishning ilmiy-nazariy va metodologik asoslari dialektik metod ilmiylik ijtimoiy yondoshuv mantiqiy-qiyosiy xulosalar chiqarish, davrlashtirish, sotsiologik tadqiqotlar o’tkazish, statistik, matematik va boshqa usullar tarixiylik xaqqoniylik izchillik faktlarni taqqoslash ўрта осиё ҳудудида ибтидоий жамият ривожланишининг босқичлари қуйидаги даврларга бўлинади: 1. палеолит – («палайос»-қадимги, «литос»-тош) даври, бундан тахминан 800 минг йил илгари бошланиб, 15—12 минг йил илгари тугайди. бу давр учга бўлинади: а) илк палеолит – ашел даври, 800-100 минг йилни ўз ичига олади (фарғона водийсидаги селунғур, тошкент вилоятидаги кўлбулоқ, бухородаги учтут маконлари); б) ўрта палеолит – мусте даври, милоддан аввалги 100-40 минг йилликлар (тошкен...

Bu fayl PPT formatida 98 sahifadan iborat (14,3 MB). "o'zbekiston tarixini yaratish va uni o'rganishning ilmiy-nazariy va metodologik asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'zbekiston tarixini yaratish v… PPT 98 sahifa Bepul yuklash Telegram