sotsial injineriya va kiberxavfsizlik

PPTX 15 pages 354.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 354.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

sotsial injineriya nima va uning zamonaviy usullari kiberxavfsizlik fanidan sotsial injineriya nima va uning zamonaviy usullari mavzusida reja: sotsial injineriyaning axborot xavfsizligiga ta'siri sotsial injineriyaning asosiy tamoyillari zamonaviy sotsial injineriya usullari sotsial injineriya — bu insonlarning psixologik xususiyatlarini va xatti-harakatlarini manipulyatsiya qilish orqali maxfiy ma'lumotlarni yoki tizimlarga kirish huquqini olish usuli. ushbu metodlar ko'pincha odamlarni ishontirish, ularni manipulyatsiya qilish va ularning e'tiborini chalg'itish orqali amalga oshiriladi. sotsial injineriya hujumlari axborot xavfsizligiga tahdid soladi, chunki ular texnik vositalardan ko'ra ko'proq odamlarning xatolaridan yoki ishonchidan foydalanadi. zamonaviy sotsial injineriya usullari quyidagilarni o'z ichiga oladi: phishing (faylni olish): bu hujum turida hujumchi odamni yolg'on email, veb-sayt yoki xabar orqali ishontirib, shaxsiy ma'lumotlarni (parollar, kredit kartasi raqamlari, shaxsiy identifikatsiya raqamlari) olishga harakat qiladi. sotsial turlari sotsial dinamika — bu jamiyat va uning sotsial strukturasining yangilanishlarga olib keladigan rivojlanishi, uning o‘zgarish va amal qilish jarayonlarining yig‘indisidir. sotsial dinamikaning bir necha turlari mavjud — chiziqli (evolyutsiyaviy), …

2 / 15

lar» nazariyasini ishlab chiqib, unda evolyutsiyaga nisbatan jamiyatning strukturaviy-funksional differensiyaatsiyasi (tabaqalanishuvi) sifatida qaradi. jamiyatning tabaqalanishi uning evolyutsiyasining muhim mezoni hisoblandi. mashhur sotsiolog r.bellning fikricha, «evolyutsiyani organizm, sotsial tizim yoki har qanday boshqa tuzilmalaming o‘z ajdodlariga nisbatan ko'proq avtonom boyish uchun yangi muhitlarga moslashish qobilligi bilan ta’minlaydigan tabaqalashish va uyushishning murakkablashuv sari o'sish jarayoni, deb tushunmoq lozim». 2) sotsial jarayonlaming siklli turi. agar evolyutsiyaviy nazariyalar tarixni bosqichli darajalardan iborat, muayyan yo'nalishni ifodalaydigan jarayon sifatida tavsiflasa, siklli jarayon nazariyotchilari alohida sivilizatsiyalar muqarrar ravishda tanazzulga uchraydi, degan qarashlarga asoslandi. ular jamiyatni muayyan tartib bo'yicha chiziqli tarixiy ko'rsatkichlar doirasiga joylashtirishga urinmaydi. ular uning o'miga jamiyatning turli bosqichlaridagi o'sishlar va inqirozlami jamiyat bilan taqqoslab, ular ichidan o'xshashlikni topishga harakat qildi. agar evolyutsiyaviy o'zgarishlar nazariyotchilari vakillari insoniyatga nisbatan uning uzluksiz rivojlanib borishi xususiyatidan kelib chiqib unga umid va ishonch bilan qarasa, siklizm tarafdorlari har qanday sivilizatsiya tanazzulga yuz tutadi, degan qarashlardan kelib chiqib bu jarayonga umidsizlik …

3 / 15

dagi sivilizatsiyalaming rivojlanish qonuniyatlarini asoslash va uning prinsiplarini shakllantirishga urindi. uning fikricha, sivilizatsiya qandaydir «da’vatlar yoki chaqiriqlar»ga javob berish oqibati sifatida vujudga keladi. ana shunday da’vatlar jumlasiga tabiat kuchlari (og'ir iqlim) yoki insoniy omillar (urushqoq qo'shnilar) kiradi. sivilizatsiya o'ziga qarshi turuvchi omillarning unchalik keskin bo'lmagan, ijodiy ozchilik (ziyoli elita) salbiy omillarning kuchiga yarasha kuch bilan qarshilik qilish qobiliyatiga ega bo'lsagina rivojlana oladi yoki ravnaq topishga erishadi. 3) sotsial o'zgarishlarning spiralsimon turi. spiralsimon model jamiyatda ro'y berayotgan ham evolyutsiyaviy, ham inqilobiy o'zgarishlarni hisobga oladi. bu kabi o'zgarishlar marksizm asoschilari tomonidan ishlab chiqildi. unga binoan, jamiyat rivojlanishining o'ziga xos pog'onalari sifatida ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalar izchillik bilan o‘zaro almashib boradi. bunda jamiyatni o'zgartirishda evolyusiviy va inqilobiy omillarning biigalikda ta’sir qilishi e’tirof etilsada, inqiloblarga katta ustuvorlik bedldi. jamiyatni o‘zgartirishning asosiy shakli sifatida moddiy ishlab chiqarish, sotsial inqilob kabi amaliyotlar tan olinadi. sotsial jarayonlarning turlaridan biri — bu sotsial harakatlar bo‘lib, u — «jamiyat yoki sotsial …

4 / 15

inqilobiy portlash, boshqaruvning mo'tadillar qo'liga o'tishi, ekstremizm va terrorchilikdan hokimiyatning tinch yo'l bilan rivojlanish qoidasiga qaytish; 2) islohotlar harakati — ijtimoiy hayotning alohida tomonlarini o'zgartirishni jamiyatda radikal o'zgarishlarsiz amalga oshirishga urinish (masalan, abolitsionizm harakat sifatida qandaydir qonunni bekor qilish talabi bilan chiqadi, ekologik harakat va hokazo); 3) hayoliy harakatlar — o‘z davridan ancha oldinga o'tib ketgan va harakatning zamonga mos kelmaydigan jihatlariga asoslangan holdagi yangi sotsial tartibotni shakllantirishga urinishlar; 4) qarshilik ko'rsatish harakatlari — ortiqcha inqilobiy sotsial o'zgarishlarga nisbatan ham ijobiy, ham salbiy ko'rinishdagi qarshiliklar; 5) ekspressiv (ta’sirli, hissiyotli) harakatlar — hali sotsial muhitni o'zini modifikatsiyalamay turib, unda xulqni modifikatsiyalash (xipp, rokerlar va boshqa harakatlar). sotsial harakatning turlari sifatida yana diniy, yoshlar, emigrantlar, feministlar harakatlari kabilami keltirish mumkin. sotsial harakatlar faqat muayyan vaziyatlarda vujudga keladi. sotsial vaziyatlarga (shart-sharoitlarga) misol tariqasida sotsial harakatlami vujudga kelishi va rivojlanishiga qulaylik tug'dirib beradigan quyidagi uning turlarini keltiramiz: sotsial buzg'unchilik (anomiya, begonalashuv), sotsial qoniqmaslik (sotsial …

5 / 15

ika inqilobi, madaniy inqilob va hokazo) kabilaming rivojlanishidagi chuqur sifat o'zgarishlaridir. inqilob rivojlanishdagi sifatiy sakrash va tadrijiylikning uzilishini anglatadi. inqilob evolyutsiyadan ham, islohotdan ham katta farq qiladi. inqilobning keng ma’nodagi tushunchasi ijtimoiy rivojlanishni tavsiflashda qo'llaniladi. sotsial inqilob — tarixan o'zini tugatgan davrdan zamonaviy ilg'or davrga o'tish yo'lidir; u jamiyatning barcha sotsial strukturasida yuz bergan tub sifatiy to'ntarishdir. ijtimoiy rivojlanishda inqiloblaming o'mi masalasi o'tkir mafkuraviy kurash mavzusiga aylandi. «inqilob sotsiologiyasi» vakillarining vajlariga binoan inqilob sotsial rivojlanishning shakli sifatida samarasiz va foydasiz bo'lib, u ulkan serxarajat hodisa bo'lishi bilan bir qatorda rivojlanishning evolyutsiyaviy shakliga har tomondan yon beradi. marksizm asoschilari esa sotsial inqiloblami «tarix lokomotivlari», deb ataydi, inqiloblar davrini ijtimoiy taraqqiyot bilan tenglashtiradi. evolyutsiya va inqiloblar rivojlanish jarayonlarida bir xil tarzda - muhimlik kasb etgan hodisalar bo'lib, ular ziddiyatli birlikni hosil qiladi. sotsial inqiloblami tavsiflashda uning ikkita xususiyati namoyon bo'ladi: 1) sotsial inqilob tadrijiylikning uzilishi sifatida, rivojlanishning keyingi sifat darajasiga o'tish sifatida, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial injineriya va kiberxavfsizlik"

sotsial injineriya nima va uning zamonaviy usullari kiberxavfsizlik fanidan sotsial injineriya nima va uning zamonaviy usullari mavzusida reja: sotsial injineriyaning axborot xavfsizligiga ta'siri sotsial injineriyaning asosiy tamoyillari zamonaviy sotsial injineriya usullari sotsial injineriya — bu insonlarning psixologik xususiyatlarini va xatti-harakatlarini manipulyatsiya qilish orqali maxfiy ma'lumotlarni yoki tizimlarga kirish huquqini olish usuli. ushbu metodlar ko'pincha odamlarni ishontirish, ularni manipulyatsiya qilish va ularning e'tiborini chalg'itish orqali amalga oshiriladi. sotsial injineriya hujumlari axborot xavfsizligiga tahdid soladi, chunki ular texnik vositalardan ko'ra ko'proq odamlarning xatolaridan yoki ishonchidan foydalanadi. zamonaviy sotsial injineriya usullari...

This file contains 15 pages in PPTX format (354.5 KB). To download "sotsial injineriya va kiberxavfsizlik", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial injineriya va kiberxavf… PPTX 15 pages Free download Telegram