sotsial va shaxslararo munosabatlar

PPTX 21 pages 1.8 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint mavzu: sotsial va shaxslararo munosabatlar reja: 1.sotsial ta’sirlarning shaxs tomonidan anglanishi. 2. shaxsning «men» obrazi. 3.«men» — obrazi va o’zini-o’zi baholash. sotsial normalar, sanksiyalar, rollar sotsial mexanizmlar sifatida shaxs xulq-atvorini ma’lum ma’noda boshqarib, muvofiqlashtirib turishga yordam beradi. lekin insonning komilligi, uning axloq - sotsial normalar doirasidagi maqbul harakati uning o’ziga ham bog’liqdir. odamning o’z-o’zini anglashi, bilishi va o’z ustida ishlashi avvalo uning diqqati, ongi bevosita o’ziga, o’z ichki imkoniyatlari, qobiliyatlari, hissiy kechinmalariga qaratilishini taqozo etadi. shaxsning o’zi, o’z xulq-atvori xususiyatlari, jamiyatdagi mavqeini tasavvur qilishidan hosil bo’lgan obraz — «men» — obrazi deb atalib, uning qanchalik adekvatligi va reallikka yaqinligi shaxs barkamolligining mezonlaridan hisoblanadi. sotsial ta’sirlarning shaxs tomonidan anglanishi «men» — obrazining sotsial psixologik ahamiyati shundaki, u shaxs tarbiyasining va tarbiyalanganligining muhim omillaridan hisoblanadi. shu nuqtai nazardan olib qaralganda, tarbiya shaxsning o’zi va o’z sifatlari to’g’risidagi tasavvurlarining shakllanishi jarayonidir, deb ta’rif berish mumkin. demak, har bir inson o’zini, o’zligini …

2 / 21

i xil yomon asoratlardan, hissiy kechinmalardan asraydi. lekin shuni alohida ta’kidlash lozimki, «men» — obrazining ijobiy yoki salbiyligida yana o’sha shaxsni o’rab turgan tashqi muhit, o’zgalar va ularning munosabati katta rol o’ynaydi. odam o’zgalarga qarab, go’yoki oynada o’zini ko’rganday tasavvur qiladi. bu jarayon psixologiyada refleksiya deb ataladi. uning mohiyati — aynan o’ziga o’xshash odamlar obrazi orqali o’zi to’g’risidagi obrazni shakllantirish, jonlantirishdir. refleksiya «men» — obrazi egasining ongiga taalluqli jarayondir. o'z harakatlari va motivlarini o'z-o'zini idrok etish va talqin qilish, o'ziga xos xususiyatlar va ularning boshqa odamlar taassurotiga ta'siri. masalan, ko’chada bir tanishingizni uchratib qoldingiz. siz tinmay unga o’z yutuqlaringiz va mashg’ulotlaringiz haqida gapirmoqdasiz. lekin gap bilan bo’lib, uning qayergadir shoshayotganligiga e’tibor bermadingiz. shu narsani siz uning betoqatlik bilan sizni tinglayotganligidan, hayoli boshqa yerda turganligidan bilib qolasiz va shu orqali ayni shu paytda «mahmadona, laqmaroq» bo’lib qolganingizni sezasiz. keyingi safar shu o’rtog’ingiz bilan uchrashganda, oldingi xatoga yo’l qo’ymaslik uchun «o’rtoq, shoshmayapsanmi?» …

3 / 21

’proq jismonan barkamollik mezonlari bilan nechog’lik uyg’un ekanligiga bog’liq bo’ladi. shuning uchun ham o’smirlikda o’g’il bolalardagi bo’yning pastligi, muskullarning zaifligi va shu asosda qurilgan «men» — obrazi qator salbiy taassurotlarni keltirib chiqaradi. qizlarda esa tashqi tarafdan go’zallikka, kelishganlik, odob va ayollarga xos qator boshqa sifatlarning bor – yo’qligiga bog’liq holda «men» obrazi mazmunan idrok qilinadi. qizlarda ham ortiqcha vazn yoki terisida paydo bo’lgan ayrim toshmalar yoki shunga o’xshash fiziologik nuqsonlar kuchli salbiy emosiyalarga sabab bo’lsa-da, baribir, chiroyli kiyimlar, taqinchoqlar yoki sochlarning o’ziga xos turmagi bu nuqsonlarni bosib ketadigan omillar sifatida qaraladi. sotsial psixologiya sohasida tadqiqot olib boradigan mutaxassislarning aksariyati o‘z tadqiqotlarining asosiy yadrosi sifatida gordon ollport, salvatore maddi, uilyam jeyms kabi psixologlarning nazariyalariga tayanadi. ulardan biri u.jeymsning shaxs nazariyasida shaxs «men»i haqidagi fikrlarini to‘liq ifodalay olgan, desak bo‘ladi. u.jeyms shaxs «men»iga xos ikki aspektni ajratib ko‘rsatdi: «men» - anglovchi va «men» - ob’yekt. shaxsning «men» obrazi «men» - ob’yekt inson …

4 / 21

markaziy bo‘g‘ini sifatida qaraladi va «men» konsepsiya tushunchasi orqali ifodalanadi. sotsiolog olimlardan biri charlz kuli «shaxs oynasi» tushunchasini ishlatgan bo‘lib, bu orqali shaxs atrofidagi odamlarning unga nisbatan berayotgan bahosi va fikriga aynan oynaga qaraganday qaraydi, degan fikrni asoslagan. uning fikricha, har qanday shaxs o‘ziga nisbatan atrofdagilarning berayotgan bahosi va fikrini qabul qilar ekan, o‘zini oynaga solgandek bo‘ladi. bu fikrni keyinchalik djorj gerbert mid va garri stek sallivanlar ham rivojlantirgan. dj.g.midning fikricha, shaxsning o‘zini anglashi uning sotsial munosabatlarining hosilasi bo‘lib, bu jarayonda u o‘ziga tashqi tomondan, go‘yoki ob’yektga qaragandek qarashni o‘rganadi. shuni alohida qayd etish kerakki, bunda atrofdagi butun bir sotsial guruh yoki jamoa a’zolarining fikri – jamoaviy ustanovka sifatida rol o‘ynaydi. shaxs «men»i va o‘zini anglashida boshqalarning ta’siri katta, lekin buning o‘ziga xos muammoli jihati ham mavjuddir. karl yungning ta’kidlashicha, shaxs psixikasi tuzilishida himoya qismi mavjud va u persona deb ataladi. ana shu persona shaxsning haqiqiy «men»i va yolg‘on «men»i …

5 / 21

o‘zini o‘z niqobidagi holati bilan chalkashtirib yuboradi. k.g.yung bunday holat individning o‘z-o‘zini anglashiga xavf solishini ko‘rsatib beradi. dastlab k.yung, undan keyin esa uning izdoshi ester xarding shaxsning atrofidagilar uning niqobdagi holatiga qarab bergan bahosini qabul qilishi natijasida o‘z «men»ining haqiqiy mohiyatini to‘liq anglay olmasligi bilan bog‘liq vaziyatlarni ham keltirib o‘tishgan. bunday holatda shaxsning «men» – konsepsiyasi va personasi bir-biriga mos tushadi. bunday bo‘lishi shaxs uchun har doim ham istalgan holat bo‘lavermaydi. shu bois bunga yo‘l qo‘ymaslik uchun shaxs faqat atrofidagilarning fikri va bahosiga suyanibgina qolmasdan, o‘zi ham o‘zini tahlil qilish, o‘z kamchiliklarini tan olish orqali o‘zini anglashga va o‘zining haqiqiy «men»ini, «men» konsepsiyasini rivojlantirishga harakat qilishi lozim. «men» – obrazi va o’zini-o’zi baholash. «men» – obrazi asosida ham bir shaxsda o’z-o’ziga nisbatan baholar tizimi shakllanadiki, bu tizim ham obrazga mos tarzda har xil bo’lishi mumkin. o’z-o’ziga nisbatan baho turli sifatlar va shaxsning orttirilgan tajribasi, shu tajriba asosida yotgan yutuqlariga bog’liq …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial va shaxslararo munosabatlar"

prezentatsiya powerpoint mavzu: sotsial va shaxslararo munosabatlar reja: 1.sotsial ta’sirlarning shaxs tomonidan anglanishi. 2. shaxsning «men» obrazi. 3.«men» — obrazi va o’zini-o’zi baholash. sotsial normalar, sanksiyalar, rollar sotsial mexanizmlar sifatida shaxs xulq-atvorini ma’lum ma’noda boshqarib, muvofiqlashtirib turishga yordam beradi. lekin insonning komilligi, uning axloq - sotsial normalar doirasidagi maqbul harakati uning o’ziga ham bog’liqdir. odamning o’z-o’zini anglashi, bilishi va o’z ustida ishlashi avvalo uning diqqati, ongi bevosita o’ziga, o’z ichki imkoniyatlari, qobiliyatlari, hissiy kechinmalariga qaratilishini taqozo etadi. shaxsning o’zi, o’z xulq-atvori xususiyatlari, jamiyatdagi mavqeini tasavvur qilishidan hosil bo’lgan obraz — «men» — obrazi deb atalib, unin...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "sotsial va shaxslararo munosabatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial va shaxslararo munosaba… PPTX 21 pages Free download Telegram