ixtirochilik, rasionalizatorlik, ilmiy texnik va patent axboroti

DOCX 13 pages 23.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu:ixtirochilik, rasionalizatorlik, ilmiy texnik va patent axboroti rеjа: 1. ixtirochilik qobiliyati haqida tushuncha. 2. rasionalizatorlik takliflari. 3. ilmiy texnik va patent axboroti mazmun- mohiyati. ixtirochilik masalalarini yechish nazariyasi (triz) to‘g‘risida. xx asrning 40-yillari oxirlarida rossiyalik olim genrix saulovich altshuller o‘z olidiga texnikada yangi ixtirolarni qanday qilib maqsadli yaratish mumkin, degan muammoni qo‘ydi. ta’kidlash kerakki, u paytgacha texnikadagi mutlaq hamma ixtirolar, shu bilan birga fan va san’atdagi kashfiyotlar amal va xatolar yo‘li bilan qilinar edi. ijodkorlik faoliyatining ilmiy asoslangan texnologiyalari yo‘q edi. bu muammoni yechish uchun altshuller texnik ixtirolarning patent fondini tahlil qildi, bu jarayonda texnikaning rivojlanish qonuniyatlarini ochdi va 60-yillarning boshlarida u ixtirochilik masalalarini yechish algoritmining birinchi modifikatsiyasini yaratdi. shu paytdan boshlab genrix saulovich injenerlar va hamma xohlovchilar uchun tinglovchilarni texnik masalalarni yechish uchun algoritmni qo‘llashga o‘rgatadigan o‘quv seminarlari o‘tkaza boshladi, parallel holda uni mukammallashtirish ishlarini davom ettirdi. bu tadqiqotlar natijasida altshuller texnikaning rivojlanish qonunlarini shakllantiradi. shu tarzda ixtirochilik masalalarini …

2 / 13

dli yo‘naltirilgan ijodkorlik faoliyati uchun ijodkorlik metodlarini egallash yetarli emas, balki o‘zida ijodkor shaxs xislatlarini ham tarbiyalash va ijodkorlik faoliyati hayotiy strategiyasi qonuniyatlarini ham hisobga olish zarur. g.s.altshuller qilgan xulosa o‘zining oddiyligi va shu bilan birga murakkabligi: huddi san’at, matematika va fizika qonunlari kabi ijodkorlik texnologiyalarini har kim egallashi mumkin, butun hayoti davomida ijodkor shaxs xislatlarini ozchilik o‘zida tarbiyalashi mumkin va faqat ayrimlarigina o‘z hayotini ijodkor shaxs hayotiy strategiyasi qonuniyatlariga muvofiq yashashlari mumkin. 80-yillar o‘rtalarida altshullerning izdoshlari triz elementlarini san’atda, fanda, pedagogikada, psixologiyada, meditsina va boshqa yo‘nalishlarda qo‘llay boshladilar. natijada kasbiy faoliyatning yangi yo‘nalishlari: triz + pedagogika, triz + biznes, triz + san’at, triz + tibbiyot yuzaga keldi. bu yo‘nalishlardagi ishlar ko‘p sonli nashrlarda aks ettirilgan jiddiy ilmiy natijalar olib keldi. hozirgi vaqtda triz muvaffaqiyatli rivojlanayapti, xalqaro triz assotsiatsiyasi yaratildi, g.s.altshuller uning prezidenti hisoblanadi. mdhning ko‘pgina yirik shaharlarida va qator boshqa davlatlarda triz markazlari va maktablari faoliyat olib bormoqda. ixtiro …

3 / 13

yada) ham ixtiro deb tan olinadi. yangi navlarningyaratilishi, yangi zotlarning yaratilishi, kushlarning va xayvonlarning yangi turlarini paydo bo’lishi. ixtiro ham kashfiyot singari dunyoviy yangiliklar bulmogi kerak, ya’ni ixtiro to’g’risidagi arizaberilgunga kadar u xakda xech kayerda ye’lon kilinmasligi kerak. chunki ixtiroga bitta haqiqiy guvoxnoma beriladi. agar bitta ixtiro uchun bir nechta ariza berilgan bulsa, u holda ixtiro birinchibo’lib ariza bergan ixtirochiga tegishli buladi. rasionalizatorlik takliflari zavodlarda, korxonalarda beriladi agar takliflar korxonalar uchun yangilik bo’lib, ko’prok foyda keltirsagina rasionalizatorlik taklifi deb tan olinadi. rasionalizatorlik takliflari: buyumning konstruksiyasini, ishlab chiqarish texnologiyasini, materiallar tarkibini o’zgartiish haqida bo’lishi mumkin. rasionalizatorlik ko’p qirrali muammodir va shu bilan birga iqtisodiydir. rasionalizatorlik taklifi ham ixtiro singari aloxida belgilarga, talablarga javob berishishart. birinchidan, taklifning texnik yechim bo’lishi shart. ikkinchidan, yangilik belgisiga javob berishi kerak. uchinchidan, taklif foydali bo’lishi kerak. rasionalizatorlik taklifi maxsus bosma kogozda yozma ravishda beriladi. arizada taklifning nomi, avtorlari ko’rsatiladi. arizani bulimlarida taklifning maqsadi va iqtisodi to’g’risida …

4 / 13

proq iqtisodiy masalalarni xaletishga qaratilgan. rasionalizatorlik fikrlar ma’lum talablarga javob berishi kerak: birinchidan, texnik yechimga ega bo’lishi, ikkinchidan, yangilik bo’lishi uchunchidanfoydali bo’lishi kerak. rasionalizatorlik fikrlar maxsus blankada ariza sifatida beriladi. rasionalizatorlik fikrlarqaysi korxonaga tegishli bo’lsa shu korxonaning irj ga ariza beriladi. agarla fikrlar boshqa korxonalarga tegishli bo’lsa vazirlikka beriladi va ro’yxatga olinadi. patent hujjatlari. patent axborot. ilmiy – texnik taraqqiyotning o’sishi ko’p va murakkab bilimlar va axborotlarga bog’liq. xalq xo’jaligining barcha soxalari bo’yicha har yil yangiliklar soni birqancha ko’payadi. ijodkorlik faoliyati. ma’lumki, faoliyat – natijasida inson aniq mahsulot yaratadigan jarayondir. faoliyat reproduktiv va ijodiy bo‘lishi mumkin. reproduktiv faoliyat – bu batafsil ishlab chiqilgan algoritm bo‘yicha bajariladigan jarayon va bu natijada faoliyat subyekti (subyektiv yangilik) uchun ham, boshqa kishilar uchun ham (obyektiv yangilik) yangilik bo‘lmagan mahsulot yaratiladi. ijodkorlik faoliyati bu boshqa masala. ijodkorlik faoliyatining hech bir turi uchun ularni bajarishning batafsil algoritmi yaratilishi mumkin emas, biroq ijodkorlik faoliyatining ko‘pgina turlari uchun …

5 / 13

bajaruvchi bo‘lish imkonini beradi, biroq hayotiy muvaffaqiyat zinapoyasida ko‘tarilish ijodkorlik faoliyatisiz mumkin emas. aniqrog‘i, inson hal qila olmaydigan birinchi muhim muammogacha mumkin. bunga ishonch hosil qilish uchun odamlarni qat’iy retseptlar bilan davolagan vrach va bir bemorda nostandart holni, yoki standart gruntlar uchun mo‘ljallangan binoni loyihalagan injenerni, loyiha bo‘lsa, juda bo‘sh grunt uchun buyurtma qilinganligini tasavvur qiling. va bunday misollarni ko‘plab keltirish mumkin. shuning uchun ijodkorlik faoliyati shaxsning asosiy intellektual kapitali bo‘lib hisoblanadi, aynan u har bir insonning kasbidan qat’iy nazar hayotda muvaffaqiyatini aniqlaydi. ya’ni ijodkorlik faoliyati – bu hech qanaqangi pulga sotib olib bo‘lmaydigan, faqat o‘rganish mumkin bo‘lgan faoliyat. zarur bo’lgan axborotlarni yig’io’ juda murakkab ish. shuning uchun xozirgi kunda tabiatnibilishga oid bilimlardan tashqari, bu bilimlardan insonning o’zi foydalanishi kattaahamiyatga ega. xozirgi davrdakashf yetilgan yangiliklar bo’yicha axborotlar saqlash, ishlov berish va xodimlarga yetkazish yo’llari axtarilmoqda, har bir davlatda ilmiy xborotlar bo’yicha maxsus tashkilotlar to’zilgan, ularning vazifasi fan, texnika va ishlab …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ixtirochilik, rasionalizatorlik, ilmiy texnik va patent axboroti"

mavzu:ixtirochilik, rasionalizatorlik, ilmiy texnik va patent axboroti rеjа: 1. ixtirochilik qobiliyati haqida tushuncha. 2. rasionalizatorlik takliflari. 3. ilmiy texnik va patent axboroti mazmun- mohiyati. ixtirochilik masalalarini yechish nazariyasi (triz) to‘g‘risida. xx asrning 40-yillari oxirlarida rossiyalik olim genrix saulovich altshuller o‘z olidiga texnikada yangi ixtirolarni qanday qilib maqsadli yaratish mumkin, degan muammoni qo‘ydi. ta’kidlash kerakki, u paytgacha texnikadagi mutlaq hamma ixtirolar, shu bilan birga fan va san’atdagi kashfiyotlar amal va xatolar yo‘li bilan qilinar edi. ijodkorlik faoliyatining ilmiy asoslangan texnologiyalari yo‘q edi. bu muammoni yechish uchun altshuller texnik ixtirolarning patent fondini tahlil qildi, bu jarayonda texnikaning rivojlanish ...

This file contains 13 pages in DOCX format (23.1 KB). To download "ixtirochilik, rasionalizatorlik, ilmiy texnik va patent axboroti", click the Telegram button on the left.

Tags: ixtirochilik, rasionalizatorlik… DOCX 13 pages Free download Telegram

ixtirochilik, rasionalizatorlik, ilmiy texnik va patent axboroti

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ixtirochilik, rasionalizatorlik, ilmiy texnik va patent axboroti"

Similar files