кристалларнинг симметрия элементлари ва сингониялар

DOCX 23,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1543678290_73016.docx кристалларнинг симметрия элементлари ва сингониялар режа: 1 симметрия элементлари 2 сингониялар кристалларнинг симметриялиги уларнинг чекловчи элементларини кристаллда жойлашган симметрия маркази - с, симметрия уки - l ва симметрия текислигига - р нисбатан маълум конуният асосида тугри тартибда такрорланишини тушунамиз. масалан, олти ёкилги гексагональ призма, шакллидаги кристалл (графит) уз уки атрофида тулик бир марта айлантирилса, унинг ухшаш томонлари 6 марта кайтарилади. чунки гексагональ призма смметрия уки ёрдамида айлантирилаётган вактда хар сафарги 600 га бурилганда унинг чекловчи элементлари тула бир марта урни алмашади, бу унинг симметриялигидир. симметрия текислиги - р, тасавур этилувчи текисликдир. шу симметрия элементи ёрдамида кристалл шаклли бир-бирига ухшаш, улчам жихатидан бир-бирига тенг симметрик булакларга булинади. симметрия текислиги утказилгач, кристални тенг икки булакка булинган кисмлари кузгу аксидек бири иккинчисига жуда ухшаш булади. масалан, куб шаклидаги кристалдан 9та симметрия, текисликлари утади, улар 9 р ракми билан ифодаланиади. гексагональ призмашаклдаги кристалдан еттита симметрия текислиги утади. симметрия текислиги куйидиги холатларда утказилади: 1. …
2
такрорланиш сони харфнинг унг томонидаги юкори кисмига ёзилади. иккинчи тартибли ва учинчи тартибли, туртинчи тартибли ва х . к . симметрия уклари икки хил булади. 1. паст тартибли симметрия уки. бунга иккинчи тартибли симметрия уки киради. 2. юкори тартибли симметрия уки учинчи тартибли - l3, туртинчи тартибли - l4, олтинчи тартибли - l6 симметрия уклари киради. симметрия уки кристаллда симметрия саклангани холда ёриклар, кирралар уртасидан уларга перпендикуляр, яна ёкдан киррага ва ёкдан кристаллнинг учига хамда кристал - лнинг учидан- учига симметрия саклангани холда утказилади. кристаллдан турли тартибли симметрия уки бир нечтадан утиши мумкин. кристаллдан утган маълум бир тартибли симметрия укининг сони харфнинг коэфицентига ёзилади. масалан, куб шакилдан утказилган учта туртинчи тартибли симметрия уки - 3 l4 билан ифодаланади. 4та учинчи даражали симметрия куки - 4 l3 ифодаланади. симметрия маркази - с, симметрия марказини геометрик усулда ифодаласа, у кристаллдан утган бир неча симметрия укларининг узаро кесишишидан хосил булган нукта хисобланади. куб, …
3
т (ромба додекаэдр), гранатнинг бошка бир модификацияси тетраган, триокатаэдр шаклида кристалланади. урта категориясига гексагональ, тетрагональ ва тригональ сингониялари киради. урта категория кристалларнинг хар биридан биттадан юкори тартибли симметрия уки утказиш мумкин. гексагональ сингония га тегишли кристаллардан факат битта олтинчи тартибли юкори симметрия уки утади. гексагональ сингонияга оид кристаллардан утадиган симметрия элементларининг максимал сони куйидаги формула билан ифодаланади: l6 , 6 l2, 7 р. с. келтирилган формулага кура гексагональ сингонияга оид кристаллардан утадиган симметрия текисликларининг сони 7 тадан ошмади. гексагональ сингониянинг кристаллари гексагонгаль призма, пирамида, дипирамида ва уларнинг комбинациясидан ташкил топган шаклда намоён булади. гексагональ дипирамида (кварц, корунд) призма ва дипирамиданинг комбинацияси (кварц) гексагональ призма (берилл, апатит) призманинг дипирмида ва пинакоид билан хосил килган комбинацияси (апатит). тетрагональ сингония кристалларидан битта туртинчи тартибдаги юкоири даражали симметрия уки - l4 утади. бу сингония симметрия элементларининг максимал йигиндиси, l4, 4 l2 , 5р. с формуласи билан ифодаланади. тетрагональ сингониянинг кристалларидан утадиган симметрия текислигининг сони …
4
к шаклида куринади. куйи категория - ромба, моноклин ва триклин сингонияларидан иборат. шу категорияга хос кристалл ёклари учта кристаллографик уклари буйича такомиллашган ассиметрик шаклда булади. куйи категория кристалларидан юкори тартибли симметрия уки утмайди, чунки бундай категория кристаллар шаклларини тула бир марта айлантирсак, симметрик ёклари икки мартадан ортик такрорланмайди. масалан, топазнинг призма ва дипирамида комбинациясидан иборат шаклдаги кристаллни иккинчи тартибли паст даражали симметрия уки оркали утади. куйи категорияга кирувчи сингонияларнинг характеристикаси куйидагича: ромба сингониясида юкори даражали симметрия уки булмайди, балки улардан паст даражали иккинчи тартибли битта ёки учта симметрия уки ва энг купи билан учта симметрия текслиги тубандаги формула билан ифодаланади: 3 l2 , 3 р, с. ромба сингонияси учун характерли булган кристалл шаклига: ромба, тетраэдр, ромба призма ва ромба дипирамида киради. бу сингонияларнинг кундаланг кесими ромба шаклида тузилган булади. шундай минералларга барит, топаз, марказит, антимонит, арсенопирит, колумбит, соф олтингугурт, барит кабилар мисол булади. моноклин сингонияга биргина иккинчи тартибли огма симметрия …
5
и минимал симмет- рия элемент якка йуна –лиш кристаллар синф ва улар – нинг симметрия элемент - ларининг йигиндиси. кристаллографик формула -лари. 1 2 3 4 5 олий юкори тартибли симметрия уки бир нечта куб 3l4, 4l3 йук 5. 3l4, 4l3, 6l2, 9р, с 2. 3l4, 4l3, 6l2 3. 3l2, 4l3, 3р, с 4. 3l2, 4l3, 6р 5. 3l2, 4l3 урта юкори тартибли симметрия уки фа- кат битта гексаго-наль l6 битта l6 оркали 6. l6 , 6l2, 7p , c 7. l6 , 6l2 8. l6 , p , c 9. l6 , 4p 10. l6 11. l6 , 3l2, 3p 12.. l6 , 9p тетраго- наль l4 битта l4 оркали 13. l4 , 4l2, 5p , c 14. l4 , 4l2 15. l4 , p , c 16. l4 , 4p , 18,2,2р 17. l4 19 триго-наль l3 битта l3 оркали 20. l3 , 3l2, 3p , c 21. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кристалларнинг симметрия элементлари ва сингониялар"

1543678290_73016.docx кристалларнинг симметрия элементлари ва сингониялар режа: 1 симметрия элементлари 2 сингониялар кристалларнинг симметриялиги уларнинг чекловчи элементларини кристаллда жойлашган симметрия маркази - с, симметрия уки - l ва симметрия текислигига - р нисбатан маълум конуният асосида тугри тартибда такрорланишини тушунамиз. масалан, олти ёкилги гексагональ призма, шакллидаги кристалл (графит) уз уки атрофида тулик бир марта айлантирилса, унинг ухшаш томонлари 6 марта кайтарилади. чунки гексагональ призма смметрия уки ёрдамида айлантирилаётган вактда хар сафарги 600 га бурилганда унинг чекловчи элементлари тула бир марта урни алмашади, бу унинг симметриялигидир. симметрия текислиги - р, тасавур этилувчи текисликдир. шу симметрия элементи ёрдамида кристалл шаклли бир-бирига...

Формат DOCX, 23,1 КБ. Чтобы скачать "кристалларнинг симметрия элементлари ва сингониялар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кристалларнинг симметрия элемен… DOCX Бесплатная загрузка Telegram