dinshunoslik

PPTX 35 стр. 496,3 КБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 496,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

dinshunoslik faniga kirish. мавзу: диний эътиқод ва рационаллик. ислом дини, унинг асосий оқимлари ва йўналишлари. исломда инсон ҳуқуқлари ҳимояси, ижтимоий тенглик адолат ва толерантлик. режа: диний эътиқод ва рационаллик. ислом динининг шаклланиши ва тарихи ислом дини, унинг асосий оқимлари ва йўналишлари. исломда инсон ҳуқуқлари ҳимояси, ижтимоий тенглик адолат ва толерантлик. aдабиётлар: 1. а очилдиев. диншунослик асослари т.2013. 2. а.мўминов . диншунослик. тошкент . 2004 3. х.йўлдошов. диншунослик.(маъруза матнлари) 2000 4. хусанов. с. диншунослик. (ўқув- услубий қўлланма.) тошкент 2005 5. с.жабборов. жаҳон динлари тарихи. 2002 mustaqillik yillarida mamlakatimizda dinga yangicha qarash va munosabat bildirish imkoniyati tug’ildi. natijada biz uchun yangi bo’lgan dinshunoslik fani vujudga keldi. dinshunoslik ateizmdan farqli o’laroq, dinni tanqid qilish, uni jamiyatdan yo’q qilish maqsadida emas, balki unga milliy ma'naviyat ning muhim bo’lagi sifatida yondashib, uni xolisona o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib qo’yadi. 4 исломнинг йўналишларга бўлиниши сабаблари муҳаммад пайғамбар вафотидан кейин мусулмон жамоа- ларининг йўлбошчилари ўртасида ҳокимият учун …

2 / 35

маънони англатади. 3 шиалар. «шиа» сўзи луғатда «тарафкаш» деган маънони англатади. истилоҳий маънода шиа – али ибн абу толиб ва унинг авлодларини барчадан устун қўйиш ва фақатгина мусулмон оламига халифа бўлиш ҳуқуқига эга деб ҳисоблайдилар. 4 “хорижий” сўзи араб тилидаги “хаража” сўзидан олинган бўлиб, “ажралиб чиқмоқлик” маъносини англатади. хорижийлар али ва муовия ибн абу суфёнга қўшилмай, уларга қарши бош кўтарган йўналиш бўлган. “сунний” атамаси “тўғри йўл” маъносини англатади. суннийлик тарафдорлари ўзларини “аҳли ас-сунна”, яъни сунна аҳли деб атайдилар. суннийлар исломнинг муҳаммад пайғамбар давридаёқ шаклланган таълимотининг тўғрилигини, ҳадисни қуръондан кейинги ислом илоҳиёти ва шариатининг иккинчи манба деб иан олган, исломнинг анъанавий диний маросимларига, маиший ва ижтимоий қоида- ларига амал қиладиган мусулмонмиз деб таъкилайдилар. суннийлар йўналиши 8 шиа атамаси - “гуруҳ” деган маънони англатади. шиалар – али ибн абу толиб ва унинг авлодини муҳаммад пайғамбарнинг бирдан-бир қонуний ворис- лари деб ҳисоблайдилар. сафавийлар сулоласининг биринчи шоҳи исмоил xvi асрнинг бошларида шиаликни эроннинг расмий …

3 / 35

деб номланган тўплами мавжуд. хаворижлар йўналиши учинчи халифа ўлдирилгандан сўнг ҳокимият учун курашлар авж олади. унинг ўрнига али ибн абу толиб ҳокимият тепасига келади. халифаликка даъвогарлардан бири абу суфённинг ўғли муовия ўзини дамашқда халифа деб эълон қилади. али тарафдорлари халифа алини муовияга қарши курашга чорлайди. 657 йилда сурияда муовия ва али ўртасида сиффин жанги бўлиб ўтади. али муовия билан битим тузилади ва уруш тўхтатилади. али билан муовия ўртасида тузилган битимдан куфа яқинида турган 12 минг кишидан иборат қўшиннинг бир қисми “ҳукм чиқариш фақат аллоҳнинг иши” деган шиор билан қўшинни тарк этади. бу воқеа ҳарура қишлоғида содир бўлганлиги боис улар дастлаб “ҳарурийлар” деб аталадилар. сўнгра улар “хавориж” - “қарши чиқувчилар” номини олади. “мазҳаб” атамаси арабча сўз бўлиб, “йўналиш” деган маънони англатади. шунингдек, мазҳаб деганда бирор диний масала ёки муаммо бўйича муайян уламо фикрига эргашиш, “унинг юрган йўлидан бориш” маъносини ҳам ифодалайди. илк исломда мазҳаб тушунчаси асосан фиқҳий мактабларга нисбатан қўлланилганлиги сабабли, …

4 / 35

юзасидан баҳс юритиб, бир-бирлари билан муросасиз кураш олиб борганлар. суннийлик йўналишидаги фиқҳий мазҳаблар 14 суннийликдаги мазҳабларнинг ҳар бири исломдаги қонунуларни мустақил шарҳлашга ҳақли деб тан олинган. ҳанафия мазҳаби (суннийларнинг 47%ни ташкил этади) асосчиси имом абу ҳанифа (699-767)дир. абу ҳанифа истиҳсон ва урфдан фойдалангани учун ўз замондош фиқҳшуносларининг танқидига учраган. шофиия мазҳаби.(суннийларнинг 27%ни ташкил этади) асосчиси имом муҳаммад ибн шофиъий(767-820)дир. улар кўпроқ қиёсга таяниб, истиҳсонни ишлаб чиққан. моликия мазҳаби (суннийларнинг 17%ни ташкил этади) асосчиси молик ибн анос(713-795)дир. улар қуръон ва ҳадисларнигина асосий манба сифатида тан олиб, қиёсни қўллашда анча чекловлар қўяди. ҳанбалия мазҳаби(суннийларнинг1,5%ни ташкил этади) асосчиси аҳмад ибн ҳанбал(780-855)дир. улар муаммолар ечимини ҳал қилишда кўпроқ ҳадияларга таянишади. ҳадисларни қуръон даражасига кўтаришган. ислом таълимотига раҳна солувчи турли оқимларга қарши калом илми – “илм ул-ақоид”, яъни калом илмини ҳимоя қилувчи иккита оқим – ашъария ва мотуридия оқимлари вужудга келди. ашъария (873-935) таълимоти. онгни, яъни ақлни диний анъаначилик (нақл)дан устун қўяди ва шариат мусулмонларнинг …

5 / 35

р. ахборотни оғзаки равишда узатиш тасаввуф – инсоннинг комил инсон даражасига етиши натижасида аллоҳ васлига мушарраф бўлиши ва руҳан аллоҳ билан бирлашиб кетиши ҳақи- даги таълимотдир. сўфийлар инсон табиатидаги салбий кучларни умумий ном билан “нафс” деб атаганлар ва унга қарши жиҳод эълон қилган. сўфийларнинг фикрига кўра, инсонга илоҳий руҳ сингдирилган- лиги боис, ана шу илоҳий руҳ яна худога қўшилиб кетиши керак. «тариқат» - комил инсон даражасига эришини кўрсатувчи тўғри йўл деган маънони англатади. тариқат – маънавий ахлоқий покланиш босқичларини босиб ўтиш ва бу мақоматда тараққий этиш йўлидир. тасаввуф – одамларни ҳалолликка, покликка, тенгликка, инсон қадр- қимматини ерга урмасликка чорлов- чи, барча мусулмонларнинг тенг бўлиб, ҳар ким ўзининг ҳалол меҳ- нати билан кун кўришини, бошқалар- нинг кучидан фойдаланмасликни, иж- тимоий адолат қоидаларига риоя этишларини тарғиб этувчи таълимот- дир. ислом динининг илк шаклланиш давридан бошлаб ақида, ибодат, дин ва ҳуқуқ, диний жамоа ва давлат, руҳоний ва дунёвий ҳокимият масалаларида баҳслар вужудга келган. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dinshunoslik"

dinshunoslik faniga kirish. мавзу: диний эътиқод ва рационаллик. ислом дини, унинг асосий оқимлари ва йўналишлари. исломда инсон ҳуқуқлари ҳимояси, ижтимоий тенглик адолат ва толерантлик. режа: диний эътиқод ва рационаллик. ислом динининг шаклланиши ва тарихи ислом дини, унинг асосий оқимлари ва йўналишлари. исломда инсон ҳуқуқлари ҳимояси, ижтимоий тенглик адолат ва толерантлик. aдабиётлар: 1. а очилдиев. диншунослик асослари т.2013. 2. а.мўминов . диншунослик. тошкент . 2004 3. х.йўлдошов. диншунослик.(маъруза матнлари) 2000 4. хусанов. с. диншунослик. (ўқув- услубий қўлланма.) тошкент 2005 5. с.жабборов. жаҳон динлари тарихи. 2002 mustaqillik yillarida mamlakatimizda dinga yangicha qarash va munosabat bildirish imkoniyati tug’ildi. natijada biz uchun yangi bo’lgan dinshunoslik fani vuju...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PPTX (496,3 КБ). Чтобы скачать "dinshunoslik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dinshunoslik PPTX 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram