din madaniyat fenomeni va diniy madaniy an’analarning ahamiyati

PPTX 79 pages 7.3 MB Free download

79 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.3 MB

File type PPTX

Pages 79

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 79

dinshunoslik faniga kirish. din madaniyat fenomeni. islom dini va tarixi. diniy madaniy an'nalarning ahamiyati. diniy fanatizm va dindorlik. global korrupsiya ijtimoiy madaniy inqiroz sifatida. o‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashning ijtimoiy, g‘oyaviy asoslari. reja: din, dinshunoslik, din falsafasi tushunchalari mohiyati. milliy dinlar. islom dinining shakllanishi va tarixi buddaviylik dinining paydo bo‘lishi tarixi, asosiy ta’limotlari xristianlikning paydo bo‘lishi va asosiy yo‘nalishlari. o‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashning ijtimoiy, g‘oyaviy asoslari. mustaqillik yillarida mamlakatimizda dinga yangicha qarash va munosabat bildirish imkoniyati tug’ildi. natijada biz uchun yangi bo’lgan dinshunoslik fani vujudga keldi. dinshunoslik ateizmdan farqli o’laroq, dinni tanqid qilish, uni jamiyatdan yo’q qilish maqsadida emas, balki unga milliy ma'naviyat ning muhim bo’lagi sifatida yondashib, uni xolisona o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib qo’yadi. 3 xalqimizning milliy, diniy va umuman, insoniy qadriyatlarini islom dinidan ayri holda tasavvur qilish mumkin emas. ushbu fanni o’qitishdan maqsad milliy va diniy qadriyatlarning tarixan mushtarakligi, ularning umum insoniy qadriyatlar bilan uyg’unligi, bu qadriyatlarning hozirgi …

2 / 79

t egasi ekanliklarini namoyon qilishlari uchun yetarli bilim bilan qurollantirishdan iborat. kadim zamonlardan boshlab falsafiy tafakkurda din masalasi faylasuf olimlarning diqqatini o’ziga jalb etib kelgan. dinga turlicha ta'rif va tavsiflar berilgan. dinning ta'rifi, tavsifi, ta'limoti va ijtimoiy hayotdagi o’rnini o’rganishda turli yondashuvlar mavjud: ilohiyot (teologiya) fani jihatidan; tanqidiy-ateistik ilmiy nuqtai nazardan. kishilik jamiyati uchun har qaysi yondashuv natijasida tuplangan ilmiy, amaliy, tarixiy, falsafiy ma'lumorlar juda katta ahamiyat kasb etad din insoniyat ma`naviy hayotining tarkibiy qismidir. din suzi arab tilidan olingan bulib, uning lug’oviy ma'nosi « ishonch, e'tiqod» dir. istilohiy ma'nosi lotin tilidagi «religion» suzi bilan mos keladi. din - insonni qurshab olgan atrof-muhitdan mashqarida bo’lgan, uni va koinotdagi barcha narsalarni yaratgan, ayni zamonda insonlarga to’g’ri, haqiqiy, odil hayot yo’lini ko’rsatadigan va o’rgatadigan, ilohiy borliqqa ishonch va ishonishni ufoda etadigan maslak, qarash, ta`limotdir. din muaiyan ta'limotlar, his-tuyg’ular, toat-ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyatlari orqali namoyon bo’ladi. din umumiy nuqtai-nazardan ishonmoq tuyg’usi - …

3 / 79

’z vaqtida, qat’iy tartibga amal qilgan holda bajarilishini shart qilib qo’yadi. to’rtinchidan, din aloqa bog’lashlik, birlashtiruvchilik - integratorlik vazifasini ham bajaradi, ya’ni har bir din o’z qavmlarining birligini, jamiyat bilan shaxsning o’zaro aloqadorlikda bo’lishini ta’minlashga intiladi. beshinchidan, dinning integratorlik vazifasi bilan legitimlovchilik-qonunlashtiruvchilik vazifasi chambarchas bog’liq. dinning bu funksiyasining nazariy asosini yirik amerikalik sosiolog t. parsons ishlab chiqdi. uning fikricha, «har qanday ijtimoiy tizim muayyan cheklovlarsiz mavjud bo’la olmaydi. buning uchun u qonun darajasiga ko’tarilgan axloq normalarini ishlab chiqishi kerak. din bunday normalarni qonunlashtiribgina qolmay, ularga bo’lgan munosabatni ham belgilaydi». oltinchidan, din vazifalarining falsafiy, nazariy jihatlari ham mavjud. bu vazifa insonga yashashdan maqsad, hayot mazmunini, dorulfano va dorulbaqo dunyo masalalariga o’z munosabatini bildirib turishidan iboratdir. dinning vujudga kelishi, avloddan-avlodga o‘tib borishi va ri- vojlanishi uchun shart-sharoitlarni shakllantiruvchi omillar uning ildizlari deb ataladi. 1) dinning ijtimoiy ildizi kundalik hayotda kishilarning turmushini belgilovchi moddiy va ma’naviy munosabatlar tizimidan iborat. dinning ijtimoiy ildizida moddiy …

4 / 79

higa imkoniyat yaratadigan sharoitlardir. tabiat va jamiyatni bilish dialektik jarayon. tajribasizlik, subyektivlik, narsa va hodisalarni absolutlashtirish voqelikning noto‘g‘ri idrok etilishiga olib keladi. bundan tashqari, diniy g‘oyalarning paydo bo‘lishi borliqni hissiy idrok etishdan boshlanadi va u ratsional bilish bosqichida ahamiyatini saqlab qoladi. dinning gnoseologik ildiziga aloqador va barcha tarixiy davrlarda takrorlanib turadigan xususiyatlar quyidagilardan iborat: a) bilishning subyektiv jihatlarini absolutlashtirish (lotinchada – voqelik bilan bog‘lanmagan narsa, nisbatsizlik, so‘zsiz degan ma’nolarni anglatadi), ya’ni bo‘rttirib ko‘rsatish; b) abstrakt (lotincha abstratio – diqqatni chetga tortish degan ma’noni anglatadi), ya’ni tafakkur; v) tafakkurning umumlashtirish qobiliyati. 3) dinning ruhiy ildizi. dinning vujudga kelishida kishining bilish faoliyatiga bog‘liq jarayonlar bilan birga uning hissiyoti, kayfiyati va kechinmalari ham ishtirok etadi. diniy tasavvurlar dastlab kishilarning his- tuyg‘ulari orqali vujudga keladi. dinning ruhiy ildizi individual va ijtimoiy ruhiyatlarga bo‘linadi. individual ruhiyatga shaxsiy iztirob, g‘am-tashvish, o‘limdan qo‘rqish, yolg‘izlik, muhabbat, mehr-shafqat, minnatdorlik singari ijobiy va salbiy kechinmalarni misol keltirish mumkin. ijtimoiy ruhiyatga …

5 / 79

ishlar оlib bоrilgan. v.r.rоzеn asоs sоlgan mashhur «rus akadеmik sharqshunоsligi»ning vakillari n.a.mеdnikоv, l.e.shmidt, a.е.krimskiy, v.v.bartоl’d, i.yu.krachkоvskiy, е.e.bеrtеl’s, a.a.sеmеnоv va bоshqalar islоmshunоslik sоhasida qimmatli asarlar yaratganlar. xulоsa qilib aytganda, mеtafizik umumbirlik falsafasi vakillari qarashlarida ayrim farklar bo’lishi bilan birga, ularning falsafasida umumiy tоmоnlar ham uchraydi. barchasida оlamning yaratilishi, insоniyatning yashashi haqida fikrlar bildirilib, gnоsеоlоgik, antrоpоlоgik, psixоlоgik va bоshqa jihatlarga e’tibоr qaratilgan. исломнинг йўналишларга бўлиниши сабаблари муҳаммад пайғамбар вафотидан кейин мусулмон жамоа- ларининг йўлбошчилари ўртасида ҳокимият учун кураш авж олган. ҳокимият учун курашлар исломнинг уч йўна- лишга бўлинишига олиб келган. мазкур бўлинишнинг асосида турли феодал гуруҳларнинг ҳокимият учун олиб борган курашлари ётади. муҳаммад пайғамбарнинг куёви, тўрт буюк халифалар- дан бири али давридаёқ (656 – 661 йиллар), халифанинг ҳокимиятини тан олмаган уммавийлар билан ҳокимият тепасига муҳаммад пайғамбар авлодаригина келиш ҳуқу- қига эгадирлар деб ҳисоблаган али ибн абу толибнинг тарафдорлари ўртасида кураш авж олиб кетган. исломдаги йўналишлар тушунчаси 1 исломдаги йўналиш деганда муайян эътиқодий …

Want to read more?

Download all 79 pages for free via Telegram.

Download full file

About "din madaniyat fenomeni va diniy madaniy an’analarning ahamiyati"

dinshunoslik faniga kirish. din madaniyat fenomeni. islom dini va tarixi. diniy madaniy an'nalarning ahamiyati. diniy fanatizm va dindorlik. global korrupsiya ijtimoiy madaniy inqiroz sifatida. o‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashning ijtimoiy, g‘oyaviy asoslari. reja: din, dinshunoslik, din falsafasi tushunchalari mohiyati. milliy dinlar. islom dinining shakllanishi va tarixi buddaviylik dinining paydo bo‘lishi tarixi, asosiy ta’limotlari xristianlikning paydo bo‘lishi va asosiy yo‘nalishlari. o‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashning ijtimoiy, g‘oyaviy asoslari. mustaqillik yillarida mamlakatimizda dinga yangicha qarash va munosabat bildirish imkoniyati tug’ildi. natijada biz uchun yangi bo’lgan dinshunoslik fani vujudga keldi. dinshunoslik ateizmdan farqli o’laroq, dinni tanqid q...

This file contains 79 pages in PPTX format (7.3 MB). To download "din madaniyat fenomeni va diniy madaniy an’analarning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: din madaniyat fenomeni va diniy… PPTX 79 pages Free download Telegram