inflyatsiya va unga qarshi kurashish yo‘llari

DOCX 10 pages 49.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.7 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

inflyatsiya va unga qarshi kurashish yo‘llari 1. inflyatsiyaning mohiyati va turlari. muomalada qog‘oz pullar va tanga pullaming mavjudligi inflyatsiyani vujudga keltiruvchi iqtisodiy kategoriyalardan bin hisoblanadi. “inflyatsiya” termini - lotincha sc/zdan olingan bo tib - “shishirilgan”, “bo‘rttirilgan”, “ko'pchigan” kabi ma’nolami anglatadi. inflyatsiyaning iqtisodiy mohiyati muomaladagi naqd pullaming sotib olish qobiliyatini pasayishi, tovarlar va xizmatlaming bahosini o‘sib borishini anglatadi. inflyatsiya so‘zi birinchi marta amerikalik iqtisodchi a.delmar tomonidan 1864 yilda iqtisodiy oborotga kiritildi. bunga aqsh federal hukumati 1861 - 1865 yillarda mamlakat fuqarolar urushi davrida davlatning xarajatlarini qoplash maqsadida muomalaga juda katta miqdorda qogbz pullami emissiya qilishi sabab boldi. g‘arbiy yevropa mamlakatlari iqtisodiy adabiyotlarida inflyatsiya termini birinchi jahon urushidan keyin, sobiq ittifoq adabiyotlarida esa 1920 yillaming oytalaridan keng miqyosda paydo boldi. biroq, shuni takidlash joizki, inflyatsiya natijasida pullaming qadrsizlanishi, ulaming tolov qobiliyatining pasayishi kabi muammolar tarixan qog‘oz pullar muomalaga chiqarilishi va tangalaming zarb qilishi davridan boshlangan. dastlabki davrlarda inflyatsiyaning vujudga kelishining asosiy sabablaridan …

2 / 10

siga juda katta boylik sifatida qabul qilindi. biroq, pullaming tolov qobiliyatini pasayishi va qadrsizlanishiga olib keldi. muomalada qog‘oz pullaming paydo bolishi natijasida tanga - pul bilan bogliq inflyatsiya muammosi qogbz - pulga o‘z o^mini bo'shatib beradi. davlatning buijuaziya boshqarish tuzumining vujudga kelishi davrida oyta asrlarda pul muomalasida paydo bolgan muammolami barqaror pul tizimini tashkil etish orqali bartaraf etishga urinishlar boldi. xviii - xix asrlarda va xx asming boshlarida birinchi jahon uru shiga qadar inflyatsiya muammosi ayrim mamlakatlarda mavjud bolib, davriy xarakterga ega edi. masalan, inflyatsiya muammosi fransiyada - 1789 - 1791 yillarda buyuk frantsuz revolyutsiyasi davrida, angliyada napoleon bilan urush davri - xix asming boshlarida mavjud edi. oltin monometallizm tizimi joriy etilgan mamlakatlarda uzoq yillar davomida barqaror pul tizimi amal qildi. birinchi jahon urushi davrida oltin monometallizm tizimining barbod bolishi va qog‘oz pullaming oltin tangalarga qat’iy belgilangan kurs asosida ayirboshlanishi bekor qilinishi natijasida davlat o‘zining inflyatsiyaga qarshi kurashish mexanizmidan mahrum …

3 / 10

anga pullami chiqarilishi natijasida iqtisodiyotning “pul kanallari” tolishi yuz beradi, bu o‘z navbatida inflyatsiyaga olib kelishi talddlandi, 1940 yillarda esa inflyatsiyaning sababi iqtisodiyotda qog‘oz pullar tolov vositasini bajarishi har qanday holatda inflyatsiyani keltirib chiqarishini e’tirof etishdi, 1950 yillarda inflyatsiyani kelib chiqishining asosiy sababi sifatida uning yetarli darajada oltin va boshqa moddiy qimmatliklar bilan ta’minlanmaganligi ekanligini qayd etdilar. 1960 yillarda iqtisodchi olimlar inflyatsiya murakkab, ko‘p omilli ijtimoiy-iqtisodiy jarayon ekanligini, uni tashqi va ichki omillar ta’sir qilishi natijasida vujudga keladigan iqtisodiy kategoriya sifatida baholadilar. inflyatsiyaning iqtisodiy mohiyatiga qator xorijiy va mahalliy olimlar 0‘zlarining fikrlarini bildirishgan. xususan, rossiya iqtisodchi olimlari v.a.shegortsov va v.a.taranlar “inflyatsiya - bu tovarlar va xizmatlar sifati va iste’mol qiymati o‘zgarmagan holda ulaming bahosini o‘sib borishidir, bu jarayonda pulning qadri pasayib boradi.”[footnoteref:3], deya takidlaydilar. [3: деньги, кредит, банки: учебник для вузов/ под. ред. в.а щегорцова. - м. .юнити - дана, 2005. с. 81.] mamlakatimiz iqtisodchi olimlaridan, professor sh.abdullaeva inflyatsiyaning iqtisodiy …

4 / 10

anmasligi natijasida ulaming bahosi ortsagina bunday holat inflyatsiya sifatida qaralishi mumkin. muomalada ortiqcha pul massasi paydo bolmagan holatda yalpi talabning yalpi taklifga nisbatan ortib ketishi natijasida bozor kon’yukturasining 0‘zgarishi, ya’ni bozorda tovarlar va xizmatlar bahosining ortib ketishi iqtisodiyotda inflyatsiya mavjudligini anglatmaydi. bunday holatda baholaming ortishi noinfilyatsion omillar ta’siri natijasida paydo boladi. xususan, iqtisodiy va tabiiy resurslaming taqchilligi natijasida ulaming bahosini ortishi, mavjud tovarlar va xizmatlar sifatining pastligi natijasida kam hajmdagi sifatli tovarlar va xizmatlar bahosining ortib ketishi kabilar shular jumlasidandir. umuman olganda, talddlash joizki, iqtisodiyotda inflyatsiyaning vujudga kelishi muomalada pul mablaglari hajmining haddan ortiq ko‘payishi natijasida pul muomalasi bilan bogliq iqtisodiy inqirozdan dalolat beradi. bu tovarlar va xizmatlar umumiy bahosining sezilarli sur’atlarda о‘sib borishida (1), tovarlar va xizmatlar taqchilligida (2), rezidentlaming milliy valyutadan “qochishi”, ya’ni ulaming xorijiy valyutalami jamg‘arishga bolgan iqtisodiy manfaatdorligini ortib borishida (3), milliy valyutaning xorijiy valyutalarga nisbatan kursining pasayishida (4), mablaglami ko‘chmas mulklarga joylashtirilishida (5), tovar va …

5 / 10

irish uchun zarur bolgan tovar va xizmatlar yig‘indisi. iste’mol savatchasi yordamida odamlaming yashash uchun zarur bolgan eng kam miqdordagi xarajatlar miqdori hisob-kitob qilinadi. iste’mol savatchasiga rossiyada 407 ta, aqshda 300 ta, fransiyada 250 ta, angliyada 350 ta, germaniyada 475 ta tovar va xizmatlar turlari kiradi. inflyatsiya juda ko‘p qirrali ьоъь, u asosan quyidagi shakllarda namoyon bo‘lishi mumkin: · sudraluvchan inflyatsiya; · shiddatli inflyatsiya; · giperinflyatsiya; · kutilgan va kutilmagan inflyatsiya; · ochiq inflyatsiya; · yopiq inflyatsiya; · talab xarajatlar inflyatsiyasi; · taklif (xarajatlar) inflyatsiyasi. sudraluvchan inflyatsiya sharoitida baholar yiliga 6 - 8 foiz miqdorida o‘sishi kuzatiladi. sudraluvchan inflyatsiya juda ko‘p mamlakatlar iqtisodiyotiga xos bolib, milliy iqtisodiyotga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatmaydi. g‘arbiy yevropa mamlakatlari iqtisodchilari ushbu inflyatsiya sharoitida iqtisodiyotning rivojlanishini ijobiy holat sifatida baholaydilar. shiddatli inflyatsiya davrida baholaming darajasi yil davomida 20 foizdan 200 foizgacha o‘sadi. inflyatsiya darajasi sezilarli ravishda shiddat bilan ortib boradi, uning darajasi ortib borgan sari milliy iqtisodiyotga …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inflyatsiya va unga qarshi kurashish yo‘llari"

inflyatsiya va unga qarshi kurashish yo‘llari 1. inflyatsiyaning mohiyati va turlari. muomalada qog‘oz pullar va tanga pullaming mavjudligi inflyatsiyani vujudga keltiruvchi iqtisodiy kategoriyalardan bin hisoblanadi. “inflyatsiya” termini - lotincha sc/zdan olingan bo tib - “shishirilgan”, “bo‘rttirilgan”, “ko'pchigan” kabi ma’nolami anglatadi. inflyatsiyaning iqtisodiy mohiyati muomaladagi naqd pullaming sotib olish qobiliyatini pasayishi, tovarlar va xizmatlaming bahosini o‘sib borishini anglatadi. inflyatsiya so‘zi birinchi marta amerikalik iqtisodchi a.delmar tomonidan 1864 yilda iqtisodiy oborotga kiritildi. bunga aqsh federal hukumati 1861 - 1865 yillarda mamlakat fuqarolar urushi davrida davlatning xarajatlarini qoplash maqsadida muomalaga juda katta miqdorda qogbz pullami emissiya...

This file contains 10 pages in DOCX format (49.7 KB). To download "inflyatsiya va unga qarshi kurashish yo‘llari", click the Telegram button on the left.

Tags: inflyatsiya va unga qarshi kura… DOCX 10 pages Free download Telegram