korrupsiya va unga qarshi kurashish

DOCX 12 стр. 29,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 29,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

4-mavzu: diniy ta’limotlarda poraxorlik va tamagirlik masalalari. reja: 1.zardushtiylik ta’limotida poraxo‘rlik va tamagirlik masalalri. 2.islom dini va boshqa dunyo dinlari ta’limotida poraxo‘rlik va tamagirlik masalalari 3. poraxo‘rlik ishlari bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida korrupsiya bir necha ming yillik tarixga ega. yozma manbalarda korrupsiya haqida eramizdan avvalgi shumer podsholigi davrida eslatib oʻtiladi. korrupsiya bizning kunlargacha yetib kelganligi shundan dalolat beradiki, boshqa illatlar kabi, uni ham tag-tugi bilan yoʻqotib boʻlmaydi. hatto rivojlangan oʻarb davlatlari ham korrupsiyadan butkul xalos boʻlolmagan. biroq jamiyat rivojiga xavf soluvchi korrupsiyaning oldini olish, unga qarshi kurashish yer yuzidagi barcha davlatlarda hamisha va hamma zamonda davom etgan. qurʼoni karimda poraxoʻrlik bevosita taqiqlanadi: “bir-birlaringizning mollaringizni botil yoʻl bilan yemang. bilib turib odamlarning mollaridan bir qismini yeyishingiz uchun uni hokimlarga gunohkorona tashlamang” (baqara surasi, 188) lekin shunga qaramay, poraxoʻrlik usmoniylar xalifaligida ham mavjud boʻlgan. avvaliga xalifa turli idoralar faoliyatini shaxsan oʻzi nazorat qilardi, lekin vaqt oʻtishi bilan bu ishni oʻziga yaqin odam …

2 / 12

i. xususan, dehqonlardan turli soliqlarni toʻplashda harbiy xizmatchilar qingʻirliklar sodir etardi. bu suiisteʼmol holatlarini hattoki usmoniylar saltanati shayxulislomlari chiqargan maxsus fatvolar ham bartaraf qila olmadi. sipohilar nimadir “uzatish” evaziga asta-sekinlik bilan harbiy yurishlarga bormay qoʻydi, oʻzlariga taqdim etilgan yerlarda muqim qolib, amalda davlat mulkini shaxsiy mulk qilib olishdi. davlat esa, oʻz navbatida, vazirlar timsolida koʻngilsiz reaksiyadan xavfsiragan holda, harbiylar bilan toʻqnashuvga borishdan hadiksirardi. usmoniylar saltanatida poraxoʻrlik oqibati shu boʻldiki, qoʻshinlar harbiy tayyorgarligini yoʻqotdi, natijada xviii asr oxiri va xix asr boshlarida qator magʻlubiyatlarga uchrab, davlatning qudratiga putur yetkazdi. xullas, qadim zamonlardayoq ushbu illatga qarshi qattiq jazolar belgilanganiga qaramasdan, bu hamisha ham koʻngildagidek natija bermagan. mohiyati abu nasr forobiy “fozil odamlar shahri” asarida fuqarolik jamiyatini qurishda toʻgʻanoq boʻladigan muammolardan biri korrupsiyadir, deb qayd etgan. bozor iqtisodiyoti tizimi kushandasi, davlatlar oʻrtasida ikki va koʻp tomonlama hamkorlik, biznes hamda investitsiya rivojida shafqatsiz toʻsiq ham ayni shu korrupsiya hisoblanadi. har yili oʻnlab qoʻshma korxonalarning …

3 / 12

etganligidan koʻz yumib boʻlmaydi. “nozik”, “chigalroq” ushbu masalada davlatning huquq-tartibot idoralari birmuncha hushyor, ziyrak boʻlishi, shuningdek, nodavlat tashkilotlari, turli komissiyalar, jurnalistlar, mustaqil sudlar tizimi faolroq ishlashi haqida tadqiqotchilar anchadan beri yozib keladi. siyosatchilar, sotsiologlar, psixologlar, tarixchilar, davlat hamda jamoat organlari, siyosiy partiyalar, eng muhimi, amaliyotchilar masalani tahlil etish va yechimini topish ustida bosh qotirishi lozim. keyingi yillarda xorij, jumladan, mdh mamlakatlari matbuotida korrupsiyaga qarshi kurashish yoʻllari haqida maqolalar paydo boʻla boshladi. mdhga aʼzo mamlakatlarda olib borilgan tadqiqotlar tahlili shundan dalolat beradiki, biz shoʻrolar tuzumidan qutulganimizga oʻttiz yilboʻlganiga qaramay, sudhuquq organlari hamon davlat hokimiyatining itoatkor organiga aylanganicha turibdi. bu jamiyat kushandasi, yaramas illat haqida davlatimiz rahbari deyarli har bir chiqishida taʼkidlab oʻtadi. biz viloyatlar sessiyalarida tashkiliy masala koʻrilganda, birinchi navbatda, mazkur masalaga roʻbaroʻ kelmoqdamiz. poraxoʻrlik va korrupsiya oʻzbek jamiyatining rivojlanishiga, xususan, demokratik yangilanish hamda modernizatsiyalash jarayoniga har jihatdan xalaqit bermoqda. garchi bu masala uzoq yillardan beri taʼkidlanib, “qoʻlga tushgan” amaldorlar televideniye …

4 / 12

lari shaklan demokratik mezon, oʻarb andozasiga oʻxshasa-da, mazmun-mohiyatiga koʻra, zamon talabidan orqada qolmoqda, bu kamchilik esa oldinga siljishimizga xalaqit beradi. «poraxo‘rlik diniy manbalarimizda «rishva» deb nomlanib, birovning foydasiga hukm qilish yoki istagini amalga oshirish uchun ish egasiga biror narsa berishga aytiladi. rishva so‘zi «rashaa»dan olingan bo‘lib, jo‘ja yegulik ilinjida o‘z onasiga bo‘ynini cho‘zishiga aytiladi. xuddi shuningdek, poraxo‘r ham o‘zi haqli bo‘lmasa-da odamlardan biror narsa olish ilinjida qo‘li va bo‘ynini cho‘zadi. poraxo‘rlik qur’oni karim, hadisi sharif va ulamolarning ijmosiga ko‘ra harom ish va katta gunoh hisoblanadi. alloh taolo qur’oni karimda bunday deydi: «bir-birlaringizning mollaringizni nohaq yemanglar. bilaturib odamlarning mollaridan bir qismini yeyish maqsadida gunoh yo‘l bilan uni hokimlarga uzatmanglar» (baqara surasi, 188-oyat). «mollarni nohaq yeyish»ga pora berish va olish, o‘g‘rilik qilish, omonatga xiyonat qilish, firibgarlik, foiz olish, qarzga narsa olib, undan tonish, zo‘rlik bilan tortib olish, qimorda yutib olish, o‘lchov va tarozidan urish, odam savdosi, sehr va folbinlik bilan pul topish, …

5 / 12

ora olayotganlar uni «hadya», «sovg‘a» deb, o‘zini oqlashga, «yo‘l» topib olishga odatlangan bo‘ladi. beruvchilar ham doimo «ko‘ngildan chiqdi», «atab qo‘yganmiz», «ehson» kabi «chiroyli» so‘zlar bilan o‘zining qabih amallarini «bo‘yab», uni ro‘yobga chiqarishga harakat qiladi. e’tibor qaratadigan bo‘lsak, islomda «hadya» so‘zi ham aniq ta’rifga ega bo‘lib, u biror insonga foydalanish maqsadida savobdan boshqa hech qanday manfaatni ko‘zlamay berishdir. hadyaning zamirida odatda, odamlarning mehr-u muhabbatini qozonish, ularga bo‘lgan hurmatni ifodalash kabi ezgu maqsadlar yotadi. shu bilan birga, hadya oluvchidan biror narsani nohaq undirishni niyat qilmaydi. bir so‘z bilan aytganda unda g‘araz va tama bo‘lmaydi!» – deydi nuriddin xoliqnazarov. «demak qattiq gunohlardan biri bir-birlarining molini botil yo‘l bilan yeyishdir. qanday qilib bo‘lsa ham: tarozidan uradimi, poraxo‘rlik bo‘ladimi, tamagirlik bo‘ladimi, rozi qilmasdan birovning molini yesa – botil yo‘l bilan yeyayotgan bo‘ladi. qiyomatda buning uchun javob beradi. albatta bir kun bu dunyodan o‘tib, allohning huzuriga boramiz. hech kim bilmayapti, odamlarning ko‘zini aldab, qonunni chetlab o‘tib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "korrupsiya va unga qarshi kurashish"

4-mavzu: diniy ta’limotlarda poraxorlik va tamagirlik masalalari. reja: 1.zardushtiylik ta’limotida poraxo‘rlik va tamagirlik masalalri. 2.islom dini va boshqa dunyo dinlari ta’limotida poraxo‘rlik va tamagirlik masalalari 3. poraxo‘rlik ishlari bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida korrupsiya bir necha ming yillik tarixga ega. yozma manbalarda korrupsiya haqida eramizdan avvalgi shumer podsholigi davrida eslatib oʻtiladi. korrupsiya bizning kunlargacha yetib kelganligi shundan dalolat beradiki, boshqa illatlar kabi, uni ham tag-tugi bilan yoʻqotib boʻlmaydi. hatto rivojlangan oʻarb davlatlari ham korrupsiyadan butkul xalos boʻlolmagan. biroq jamiyat rivojiga xavf soluvchi korrupsiyaning oldini olish, unga qarshi kurashish yer yuzidagi barcha davlatlarda hamisha va hamma zamonda davom etgan. ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (29,0 КБ). Чтобы скачать "korrupsiya va unga qarshi kurashish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: korrupsiya va unga qarshi kuras… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram