inflyatsiya va unga qarshi kurash yo'llari

PPTX 26 pages 1.8 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

name of presentation 4 – mavzu: inflyatsiya va unga qarshi kurashish yo'llari reja: inflyatsiya tushunchasining mazmuni va turlari inflyatsiyani yuzaga keltiruvchi sabablar inflyatsiyaning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari va inflyatsiyaga qarshi kurashish pul islohatlari 1. inflyatsiya tushunchasining mazmuni va turlari “inflyatsiya” termini – lotincha so'zdan olingan bo'lib – “shishirilgan”, “bo'rttirilgan”, “ko'pchigan” kabi ma'nolarni anglatadi. inflyatsiyaning iqtisodiy mohiyati muomaladagi naqd pullarning sotib olish qobiliyatini pasayishi, tovarlar va xizmatlarning bahosini o'sib borishini anglatadi. inflyatsiya so'zi birinchi marta amerikalik iqtisodchi a.delmar tomonidan 1864 yilda iqtisodiy oborotga kiritildi. aqsh federal hukumati 1861 – 1865 yillarda mamlakat fuqarolar urushi davrida davlatning xarajatlarini qoplash maqsadida muomalaga juda katta miqdorda qog'oz pullarni emissiya qilishi sabab bo'ldi. g'arbiy evropa mamlakatlari iqtisodiy adabiyotlarida inflyatsiya termini birinchi jahon urushidan keyin, sobiq ittifoq adabiyotlarida esa 1920 yillarning o'rtalaridan keng miqyosda paydo bo'ldi. biroq, shuni ta'kidlash joizki, inflyatsiya natijasida pullarning qadrsizlanishi, ularning to'lov qobiliyatining pasayishi kabi muammolar tarixan qog'oz pullar muomalaga chiqarilishi va tangalarning zarb …

2 / 26

va mahalliy olimlar o'zlarining fikrlarini bildirgan. xususan, rossiya iqtisodchi olimlari v.a.shegortso va v.a.taranlar “inflyatsiya – bu tovarlar va xizmatlar sifati va iste'mol qiymati o'zgarmagan holda ularning bahosini o'sib borishidir, bu jarayonda pulning qadri pasayib boradi”, deya ta'kidlaydilar. mamlakatimiz iqtisodchi olimlaridan, professor sh.abdullaeva inflyatsiyaning iqtisodiy mohiyatiga: “inflyatsiya so'zining iqtisodiy mohiyati – muomalada mavjud bo'lgan tovarlar va ularning bahosiga nisbatan ko'p pul chiqarish degan ma'noni anglatadi” deya ta'rif beradi. markazlashgan iqtisodiyot sharoitida inflyatsiyani vujudga kelishi 1930 yillarda muomalaga haddan ziyod qog'oz va tanga pullarni chiqarilishi natijasida iqtisodiyotning “pul kanallari” to'lishi yuz beradi, bu o'z navbatida inflyatsiyaga olib kelishi ta'kidlandi, 1940 yillarda esa inflyatsiyaning sababi iqtisodiyotda qog'oz pullar to'lov vositasini bajarishi har qanday holatda inflyatsiyani keltirib chiqarishini e'tirof etishdi, iqtisodiyotda inflyatsiya darajasini aniqlashning turli yo'llari mavjud bo'lib, ulardan asosiylari iste'mol baholari indeksi (1) va inflyatsiya darajasini (2) aniqlovchi tengliklar hisoblanadi. (1) bu erda: ibi – iste'mol baholari indeksi; jdikb – joriy davrdagi iste'mol …

3 / 26

pasaytirib ko'rsatiladi, mamlakatda qattiq pul – kredit siyosati joriy etiladi. yopiq inflyatsiya sharotida aholi mamlakatdagi real inflyatsiya darajasi haqida aniq ma'lumotlarga ega bo'lmaydi talab inflyatsiyasi sharoitida yalpi talab hajmi real ishlab chiqarish hajmiga nisbatan tez su'ratlar bilan o'sib boradi, buning natijasida tovar va xizmatlar bahosi ortib ketadi. inflyatsiya juda ko'p qirrali bo'lib, u asosan quyidagi shakllarda namoyon bo'lishi mumkin: sudraluvchan inflyatsiya shiddatli inflyatsiya giperinflyatsiya kutilgan inflyatsiya sudraluvchan inflyatsiya sharoitida baholar yiliga 6 – 8 foiz miqdorida o'sishi kuzatiladi. sudraluvchan inflyatsiya juda ko'p mamlakatlar iqtisodiyotiga xos bo'lib, milliy iqtisodiyotga sezilarli darajada ta'sir ko'rsatmaydi. shiddatli inflyatsiya davrida baholarning darajasi yil davomida 20 foizdan 200 foizgacha o'sadi. inflyatsiya darajasi sezilarli ravishda shiddat bilan ortib boradi, uning darajasi ortib borgan sari milliy iqtisodiyotga salbiy ta'sir sezilib boradi. kutilgan inflyatsiya mamlakatdagi makroiqtisodiy ko'rsatkichlar asosida prognoz qilinib, uning yuz berishi oldindan ma'lum bo'ladi. buning ijobiy jihati shundaki, davlat byudjeti xarajatlari va aholining kelgusidagi xarajatlari shunga monand …

4 / 26

elishi, milliy valyutaga nisbatan ishonchning pasayishi, mamlakatning nomutanosib to'lov balansi kabilarni kiritish mumkin. tashqi omillarga mamlakat tashqi siyosatining beqarorligi, iqtisodiy inqirozlar, moliya va fond bozorlarida indekslarning o'zgarishi kabilarni keltirish mumkin. ta'kidlash joizki, oltin va kumush tangalar pul vazifasini bajargan davrda iqtisodiyotda inflyatsiya muammosi mavjud bo'lmagan. metall pullar o'rnini qog'oz va tanga pullar egallagandan so'ng iqtisodiyotda inflyatsiya bilan bog'liq ziddiyatli holatlar vujudga kela boshladi. chunki, qog'oz va tanga pullar o'zida haqiqiy qiymatni aks ettirmaydi. dastlabki davrda ushbu pullar oltin va kumush metallar hamda tovarlar bilan ta'minlangan edi. inflyatsiyaning vujudga kelishining asosiy sabablaridan biri iqtisodiyotdagi yalpi talab va yalpi taklif o'rtasidagi muvozanatning buzilishidir. inflyatsiya sharoitida kapital ishlab chiqarish doirasidan muomala doirasiga oqib o'ta boshlaydi, chunki ishlab chiqarish jarayoni iqtisodiy jihatdan samarasiz sohaga aylanib boradi. muomala jarayoni ko'p vaqtni talab etmaganligi bois, dastlabki bosqichlarda uning ishtirokchilariga ma'lum miqdorda iqtisodiy foyda keltiradi, lekin inflyatsiya jarayonlarini tezlashtirishga xizmat qiladi. inflyatsiya mexanizmi o'z – o'zidan rivojlanib, …

5 / 26

eladi. ikkinchi sababi – asossiz ravishda ish haqi va boshqa to'lovlarning oshirilishi, ushbu to'lovlar davlat byudjeti xarajatlari tarkibida qo'zda tutilmagan bo'lsa, muomalaga qo'shimcha emissiya hisobiga amalga oshiriladi. buning natijasida iqtisodiyotda tovarlar va xizmatlarning bahosi oshadi va inflyatsiya darajasi ortib boradi uchinchi sababi – mamlakatda ishlab chiqarilayotgan tovarlarning eksport qilish darajasining pastligi va import darajasining yuqoriligi bilan ifodalanadi. mamlakatga kirib kelayotgan import tovarlar hisobiga xorijiy valyutalarning chetga oqib ketishi yuz beradi, natijada mamlakatda ishlab chiqarilayotgan tovarlar nafaqat tashqi ehtiyojlarni, balki ichki ehtiyojlarni qondirishga ham xizmat qilmay qo'yadi. buning oqibatida milliy valyutaning sotib olish qobiliyati taboro salbiylashib, inflyatsiya darajasi ortib boradi 3. inflyatsiyaning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari va inflyatsiyaga qarshi kurashish milliy iqtisodiyotda inflyatsiyaga qarshi siyosatni tashkil etish muhim ahamiyat kasb etadi. chunki, inflyatsiya mamlakatning ijtimoiy – iqtisodiy siyosatini izdan chiqaradi. ishlab chiqarishga va aholining turmush darajasiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. inflyatsiyaga qarshi siyosatni amalga oshirishda, iqtisodchilarning fikricha, uning ikkita yo'li mavjudligi e'tirof etiladi: – …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inflyatsiya va unga qarshi kurash yo'llari"

name of presentation 4 – mavzu: inflyatsiya va unga qarshi kurashish yo'llari reja: inflyatsiya tushunchasining mazmuni va turlari inflyatsiyani yuzaga keltiruvchi sabablar inflyatsiyaning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari va inflyatsiyaga qarshi kurashish pul islohatlari 1. inflyatsiya tushunchasining mazmuni va turlari “inflyatsiya” termini – lotincha so'zdan olingan bo'lib – “shishirilgan”, “bo'rttirilgan”, “ko'pchigan” kabi ma'nolarni anglatadi. inflyatsiyaning iqtisodiy mohiyati muomaladagi naqd pullarning sotib olish qobiliyatini pasayishi, tovarlar va xizmatlarning bahosini o'sib borishini anglatadi. inflyatsiya so'zi birinchi marta amerikalik iqtisodchi a.delmar tomonidan 1864 yilda iqtisodiy oborotga kiritildi. aqsh federal hukumati 1861 – 1865 yillarda mamlakat fuqarolar urushi davri...

This file contains 26 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "inflyatsiya va unga qarshi kurash yo'llari", click the Telegram button on the left.

Tags: inflyatsiya va unga qarshi kura… PPTX 26 pages Free download Telegram