ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi

DOCX 27 pages 127.9 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 127.9 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

14.2.ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi ta’lim jarayoni alohida tashkil etiladigan hamda boshqariladigan faoliyat bo‘lib, u o‘quvchilarning o‘quv faoliyatlarini tashkil etadi va ularni boshqaradi. ta’lim jarayoni besh elementdan iborat: 1. ta’limning maqsadi - nima uchun o‘qitish kerak? 1. ta’limning mazmuni - nimaga o‘qitish kerak? 1. ta’limniig metodlari, usullari va pedagogik muloqot yo‘llari. 1. ta’lim beruvchi. 1. o‘quvchi. ta’lim jarayonini tashkil etish: ideal va amaliy faoliyatning u yoki bu turini muvaffaqiyatli tashkil etish uchun zarur bo‘lgan tashqi olamning muhim ahamiyatli xossalari xususidagi axborotning o‘zlashtirilishi: faoliyatning ana shu barcha turlari tarkib topgan usullari va jarayonlarining o‘zlashtirilishiga; maqsadga muvofik keladigan usullar va jarayonlarni to‘g‘ri tanlash va foydalanishga bog‘liq. ta’lim jarayoni muvaffaqiyatli bo‘lishi uchun o‘quv faoliyati quyidagi talablarga javob berishi lozim: 1. motivatsiya, ya’ni o‘qituvchi yaxshiroq o‘qitishga, o‘quvchi esa yaxshiroq o‘qishga harakat qilishi kerak. 1. ta’limning rivojlangan va egiluvchan tuzilishga egaligi. 3. turli shakllarda amalga oshirilishi. o‘qituvchiga o‘z ijodiy pedagogik imkoniyatlarini to‘liq amalga oshiradigan, …

2 / 27

shdagi dastlabki vazifa uni chuqur va ko‘p motivatsiyali jarayonga aylantirishdir.o‘qituvchi o‘quvchilarni o‘qitish jarayonida o‘z hayotining asosiy mazmuni va maqsadini ko‘ra boshlaganida ta’lim samarali bo‘ladi. ta’lim va ta’lim jarayonida bolaning rivojlanishi muammosi yosh davrlari va pedagogik psixologiya fanining asosiy masalalaridan biridir. ta’lim va rivojlanish muammosiga doir qator nazariyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ulardan biri: 1. aqliy xatti-harakatlar, bilimlar, malaka va ko‘nikmalarni bosqichma-bosqich rivojlantirish nazariyasi (p.ya.galperin). p.ya.galperin nazariyasi bo‘yicha bilimlarni o‘zlashtirish jarayoni olti bosqichni boshidan kechirib, ularga: 1. motivatsiya. 1. tushuntirish. 1. moddiy formadagi xatti-harakatlarni bajarish. 1. baland ovozda xatti-harakatlar va vazifalarni bajarish. 1. bajariladigan xatti-harakatlarni ichki rejada ovoz chiqarmaybajarish. 1. faoliyatni fikran bajarish kiradi. ushbu nazariyada ta’limning uchta asosiy turlari ajratiladi: - birinchi turda - xatti-harakatlarni o‘zlashtirish xatolar bilan kechadi, berilayotgan material etarli darajada anglanilmaydi, ta’lim oluvchi ta’limning asl mohiyatini tushunib etmaydi; - ikkinchi turda - materialni nisbatan dadil va to‘la tushunilishi va material bilan bog‘liq tushunchalarni ajratilishi bilan xarakterlanadi; - uchinchi …

3 / 27

ffaqiyati bir qator psixologik omillarga bog‘liq bo‘ladi. avvalo o‘quvchining o‘qishga bo‘lgan munosabatiga to‘xtaylik. bu munosabat diqqatda, his-tuyg‘ularda, qiziqishlar va irodada, shuningdek, shaxsning tutgan yo‘lida namoyon bo‘ladi. ta’lim jarayoni avvalo o‘quvchilar diqqatini yo‘lga solishni talab etadi. darslarda ko‘rgazmali qurollardan, axborot texnologiyalari vositalaridan foydalanish ta’lim oluvchida ixtiyorsiz diqqatni yuzaga keltiradi. ta’lim jarayonida ta’lim beruvchining vazifasi darsda ishlash holatini yuzaga keltirishgina emas, balki o‘quvchilarning darsda o‘tiladigan materialini idrok etishga tayyor turishlarini kuzatish hamdir. dars jarayonida o‘quvchilarning diqqati o‘zgarib turadi. o‘qitish jarayonida bu qonuniyatlarni nazarda tutish va o‘quvchilar diqqatini materialning asosiy jihatlariga jalb etish hamda ularni takrorlash kerak. ta’lim jarayonining samaradorligi ko‘p jihatdan o‘qituvchi tomonidan beriladigan ko‘rsatmalarga ham bog‘liq. o‘qituvchining roli shundan iboratki, u o‘quvchilarga tegishli ustanovkani hosil qilishi, nimani vaqtincha, nimani umrbod esda olib kolishi kerakligini, nimani butunlay esda olib qolmasdan, faqat tushunib olish kifoya qilishini, nimani so‘zma-so‘z esda olib qolishni, nimaning ma’nosini o‘z so‘zlari bilan aytib berish uchun esda olib qolish zarurligini …

4 / 27

htirib oladilar. o‘tkazilgan tajribalar o‘quvchilar hech qanday his-tuyg‘u uyg‘otmaydigan materialga qaraganda, emotsional ruhdagi materialni yaxshiroq eslab qolishlarini ko‘rsatadi. o‘qituvchi o‘quv jarayonining emotsional tomoni haqida g‘amxo‘rlik qilishi kerak. bu muammo juda muhim ahamiyatga ega, chunki, birinchidan, ta’limning mazmuni nihoyatda murakkablashib, hajmi esa g‘oyat kattalashib ketgan. uning muvaffaqiyatli o‘zlashtirilishiga erishish uchun o‘quvchilarning o‘quv faoliyatini kuchaytirish lozim. ijobiy tuyg‘ular o‘quv mehnatining samaradorligiga kuchli ta’sir etadi. hafsala bilan bajarilgan beg‘araz munozara paydo bo‘ladi, bahslashiladi, befarq qaragan yoki undan ham salbiy munosabatda bo‘lgan ishga esa, hech qanday hafsala bo‘lmaydi.jamiyatimizdagi mehnat - haqiqiy ijod, quvonch manbai. maktab o‘quvchilarida o‘quv mehnatiga ijobiy munosabat uyg‘otib, mehnatning haqiqiy ijodga, quvonch manbaiga aylanishiga ko‘maklashishi kerak. qadimda greklar juda ajoyib iborani qo‘llaganlar: "talaba -to‘ldirilib turilishi kerak bo‘lgan idish emas, balki yoqib turilishi lozim bo‘lgan mash’aldir". bu fikrning tagida chuqur ma’no bor. zero, o‘qituvchi biz yuqorida ta’kidlab o‘tgan ta’lim metodlari: muammoli ta’lim, qisman izlanish metodi va tadqiqot metodlaridan keng qo‘llanishi kerak. ta’lim …

5 / 27

b toptirishga harakat qiladi. qiziqishlar orqali o‘quvchilarda ta’limga faol munosabat namoyon bo‘ladi. psixologiyada qiziqish - bu shaxsning o‘zi uchun qimmatli yoki yoqimli bo‘lgan muayyan narsa yoki hodisalarga munosabatidir. qiziqishlar shaxsning muhim va individual xususiyatlaridan biri bo‘lib hisoblanadi. qiziqishlar o‘quvchilar hayotida katta rol o‘ynaydi. ular o‘quv faoliyatini faollashtiruvchi asosiy turtkilar - motivlardir. qiziqishlar maktab o‘quvchisiga fan asoslarini durustroq o‘zlashtirib olishlariga, aqliy qobiliyatlarning o‘sishiga, bilim doirasining kengayishiga imkon beradi. o‘qituvchilarning vazifasi o‘quvchini dastlab qiziqtirib qolgan ishning o‘zi bilan shug‘ullanishga majbur qilish emas, balki undagi qiziqishlarni chuqurlashtirish va kengaytirish, ta’sirchan qilish, qiziqishlarining markaziga aylanib qolgan faoliyat bilan shug‘ullanish istagiga, mayliga aylantirishdir. o‘quvchilarning muayyan maqsadni ko‘zlab ish tutishida, qiyinchiliklarni enga olishida, ishdan chalg‘itadigan narsalar bilan shug‘ullanishdan o‘zini tiya olishida, unda o‘qishga ishtiyoq tarkib toptirishda namoyon bo‘ladigan iroda, ta’lim jarayonida alohida ahamiyat kasb etadi. umumiy psixologiya kursidan ma’lumki, iroda bu shaxsning o‘z oldiga qo‘ygan maqsadining aniqligi, uni amalga oshirish uchun intilishi, maqsad yo‘lida ma’lum bir …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi"

14.2.ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi ta’lim jarayoni alohida tashkil etiladigan hamda boshqariladigan faoliyat bo‘lib, u o‘quvchilarning o‘quv faoliyatlarini tashkil etadi va ularni boshqaradi. ta’lim jarayoni besh elementdan iborat: 1. ta’limning maqsadi - nima uchun o‘qitish kerak? 1. ta’limning mazmuni - nimaga o‘qitish kerak? 1. ta’limniig metodlari, usullari va pedagogik muloqot yo‘llari. 1. ta’lim beruvchi. 1. o‘quvchi. ta’lim jarayonini tashkil etish: ideal va amaliy faoliyatning u yoki bu turini muvaffaqiyatli tashkil etish uchun zarur bo‘lgan tashqi olamning muhim ahamiyatli xossalari xususidagi axborotning o‘zlashtirilishi: faoliyatning ana shu barcha turlari tarkib topgan usullari va jarayonlarining o‘zlashtirilishiga; maqsadga muvofik keladigan usulla...

This file contains 27 pages in DOCX format (127.9 KB). To download "ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ta’lim jarayonining psixologik … DOCX 27 pages Free download Telegram