«sab'ayi sayyor»

DOCX 10 pages 38.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.7 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: «sab'ayi sayyor», «saddi iskandariy» dostonlari. reja: 1. sarguzashtning yorqin uchqunlari. 2. ibratomuz hikoyalar olamida. 3. raqamlarning ramziy jilvalari. 4. go'zallikdagi ranglar olami. 5. ishq dostonining ibrati. 6.«saddi iskandariy»- qahramonlik dostoni. 7.dostonning kompozitsiyasi. 8.navoiy ijodida iskandar timsoli. 9.iskandar-iste'dodli olim va ilm-ma'rifat jarchisi hamda homiysi. 10.iskandar- adolatli shoh timsoli. 11.dostonning ahamiyati. «layli va majnun»ni yozib bitirgan navoiy jadallik bilan «xamsa»ning to'rtinchi dostonini yaratishga kirishdi, to'rt oy ijodiy mehnat chekib, 1484 yilda bu yangi dostonni ham yozib tugalladi va unga «sab'ai sayyor» («yetti sayyor»-«yetti kezuvchi») deb ham nom berdi: chunki qoyil yetti musofir edi, ki alar sayr ishiga mohir edi, bo'ldi chun bu raqam ishi tayyor, qo'ydum otini «sab'ai sayyor». «sab'ayi sayyor» ishqiy-sarguzasht dostondir.u o'zining kompozitsiyasi bilan «xamsa»ning boshqa dostonlaridan tubdan farq qiladi. «sab'ai sayyor» xalq og'zaki ijodi (xususan ertaklar)da bo'lganidek, «hikoya ichida hikoya» usulida yaratilgan doston bahrom va dilorom haqidagi qoliplovchi hikoya va shu hikoyaning kompozision silsilasiga bog'langan yetti mustaqil hikoyadan …

2 / 10

a ozodaga mahoratini namoyish etib, maqtangisi keldi. undan ohularni qanday otishni so'radi. ozoda unga chopib borayotgan bir to’da ohuni ko'rsatib, anovi erkagini urg'ochiga, urg'ochisini esa erkakka aylantir, uchinchisi bu holni ko'rib hayron bo'lsin, dedi. bahrom ishorani tushundi. ikki o'q bilan erkak ohuning ikki shohini sindirdi. ikki o'q qadab urg'gochisini shohlik qildi. uchinchisining qulog'iga yonlama otib yarador qildi. oldingi oyog'i bilan qulog'ini qashlaganda navbatdagi o'q bilan mixlab qo'ydi. va mamnun holda taqdirlanishni kutib ozodaga qaradi. ozoda esa bundan mamnun bo'lmadi. aksincha, shahzodani yovuz axramanga o'xshatdi. bahrom g'azabga mindi va ozodani otlar tuyog'i ostiga tashlab o'ldirdi. otasidan so'ng bahrom taxtga chiqdi. ko'p voqea-sarguzashtlarni boshidan kechirdi. 20 yil o'ynab-kuldi, 20 yil adolat bilan mamlakatni boshqardi, 20 yil ollohga xizmat qildi. o'g'liga saltanatni topshirdi. uxladi, shu bilan o'rnidan turmadi. nizomiy bahromning kanizak bilan bog'liq hikoyasini qoliplovchi hikoya qilib oldi. va doston voqealariga bog'lanmaydigan beshta hikoya kiritdi. bu yerda kanizakning ismi — fitna. ovdagi hodisada …

3 / 10

shqari chiqadi. uzoqda bir chayla ko'rinadi, borsa, yonidati daraxt shohga katta bir it osib qo'yilgan. sababini so'raydi. ma'lum bo'lishicha it cho'ponga uzoq vaqt sodiq xizmat qilgan. lekin vaqtlar o'tib cho'pon qo'ylarning kamayib borayotganini sezib qoladi. tekshirib ko'rsa, it shu atrofdagi urg'ochi bo'ri bilan ilakishgan, evaziga esa u otardan hech bir qarshiliksiz xohlagan bir qo'yini olib chiqib ketar ekan. xiyonatning jazosi esa o'limdir. bahrom o'ychan shaharga qaytadi. vaziri rost-ravshanni tekshirib ko'radi. xiyonatni aniqlaydi. adolatni tiklaydi. mamlakat yana obodlikka yuz tutadi. bir kuni ov izidan quvib, g'orga borib qoladi va ichkari kirib ketadi. kutadilar, shoh chiqmaydi. ichkaridan «kutmanglar, shohingiz ish bilan band», degan ovoz eshitiladi. xusrav dehlaviy o'z asarida bahrom voqeasini uning taxtga chiqishidan boshlab, asosan, «haft paykar»dagi qurilishni saqlab qoldi. yetti hikoyani hind eposidan oldi. kanizakning nomini esa dilorom qilib o'zgartirdi. navoiy o'zigacha yozilgan bahrom haqidagi dostonlarni sinchiklab o'qib chiqdi. an'anaga ko'ra, «sab'ai sayyor»ni oldingi dostonlardek hafif bahrida (foilotun mafoilun fa'uvlun …

4 / 10

'yla nodon uchun yozib avsof, anga qilgaylar o'zlarin vassof. «sab'ai sayyor» 38 bob, 5000 baytdan iborat bo'lib, asar voqealari 12-bobdan boshlangan. bahrom — yetti iqlim shohi. ovda uni izlab kelayotgan moniyni uchratadi. moniy xitoylik bir savdogarning go'zal qizi dilorom haqida habar beradi. u qizning o'zi chizgan suratini ko'rsatadi. shoh suratni ko'rishi bilan telbalarcha oshiq bo'lib qoladi. xitoyning bir yillik xirojini to'lab qizni saroyga keltiradi. oshiqona hayot boshlanadi. shoh butunlay mahliyo bo'lib, davlat mamlakat ishlarini unutadi. nihoyat ovda kiyik hodisasi yuz beradi. bu ham fitna singari «mashqning natijasi» deb aytadi. shoh mastlik bilan qizni sochlariga oyoq-qo'lini chirmab biyobonga tashlab kelishni buyuradi. ertasi g'azab va mastlik tarqab, afsuslanganidan keyin, uni o'zi borib izlaydi, topa olmaydi. shoh ayriliqdan butkul o'zini yo'qotib qo'yadi. sahrodan uni bir amallab olib keladilar. shoh uzlatga beriladi. hakimlar tashvishga tushadilar. maslahat bilan bahromdagi savdoyilikni daf etmoq uchun yetti iqlim shoh yetti qasr quradilar. bu yetti qasr yetti shohning mamlakatiga …

5 / 10

un qasr; beshinchi hikoya-chorshanba-nilufar qasr; oltinchi hikoya- payshanba - sandal tusli qasr; yettinchi hikoya-juma -oq qasr. yetti sayyor tilidan aytilgan navoiy hikoyalari tamomila yangi hikoyalar bo'lib, ular xalq og'zaki ijodi materiallari asosida yaratilgan. ular sevgi va vafo, do'stlik va sadoqat, himmat va saxovat, mardlik va qahramonlik, donishmandlik va ijodkorlik kabi masalalarga bag'ishlanadi. birinchi musofir hikoyasi. shanba. qora qasr. hijron dardi bilan qalbi zim-ziyo bo'lgan bahrom qora libosda. u qora libos kiygan hind go'zali bilan mushkin (mushkning rangi qoradir) may ichadi. biroq mushkin may ham uning qora qayg'usini tarqatolmaydi. qora libos kiygan hindistonlik musofir shahzoda farrux va saxiy axiyning kechmish qora kunlari haqida hikoya aytadi. hindistonda jasratxon degan odil bir podsho bo'lar ekan. uning o'g'li shahzoda farrux bir go'zalni tush ko'rib, oshig'u beqaror bo'libdi. yorni izlab avval quddusga, u yerdan halabga yo'l olibdi. biroq darak topa olmabdi, hamrohlarini qaytarib o'zi bir qora palos kiyib, vayrona go'shada tunab qoladigan bo'libdi. halabda axiy …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "«sab'ayi sayyor»"

mavzu: «sab'ayi sayyor», «saddi iskandariy» dostonlari. reja: 1. sarguzashtning yorqin uchqunlari. 2. ibratomuz hikoyalar olamida. 3. raqamlarning ramziy jilvalari. 4. go'zallikdagi ranglar olami. 5. ishq dostonining ibrati. 6.«saddi iskandariy»- qahramonlik dostoni. 7.dostonning kompozitsiyasi. 8.navoiy ijodida iskandar timsoli. 9.iskandar-iste'dodli olim va ilm-ma'rifat jarchisi hamda homiysi. 10.iskandar- adolatli shoh timsoli. 11.dostonning ahamiyati. «layli va majnun»ni yozib bitirgan navoiy jadallik bilan «xamsa»ning to'rtinchi dostonini yaratishga kirishdi, to'rt oy ijodiy mehnat chekib, 1484 yilda bu yangi dostonni ham yozib tugalladi va unga «sab'ai sayyor» («yetti sayyor»-«yetti kezuvchi») deb ham nom berdi: chunki qoyil yetti musofir edi, ki alar sayr ishiga mohir edi, bo'ldi ch...

This file contains 10 pages in DOCX format (38.7 KB). To download "«sab'ayi sayyor»", click the Telegram button on the left.

Tags: «sab'ayi sayyor» DOCX 10 pages Free download Telegram