yoshlarni insonparvarlik ruhida tarbiyalashda navoiy merosining o’rni

DOCX 31 pages 58.7 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.7 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

reja: i. kirish ii. asosiy qisim 1.yoshlarni insonparvarlik ruhida tarbiyalashda navoiy merosining o’rni. 2. “xamsa” dostonida inson konsepsiyasining g’oyaviy asoslari. 3. “saddi iskandariy” dostonida yoshlar tarbiyasi masalasi. iii. xulosa. iv. foydanilingan adabiyotlar. kirish navoiy oʻz asari avvalida, salaflaridan farqli oʻlaroq, tarixiylikka, koʻproq tarix kitoblariga tayanib ish koʻrganini yozadi. navoiy bu oʻrinda oʻz asarida iskandar haqidagi boblar izchilligining qurʼondagi zulqarnayn haqidagi oyatlarga hamda tarixiy shaxs aleksandr faoliyatiga muvofiq kelishini nazarda tutgan. dostonning "s.i." deb nomlanishida ham qurʼoni karimning navoiy uchun birlamchi manba boʻlganligi seziladi. navoiy talkinida iskandar odil shoh, u dunyoni kufrdan, jaholatdan tozalab, butun dunyoda adolatni joriy etish, bashariy tartibqoidalarni katta olamdagi tartibqoidalarga muvofiklashtirish maqsadida xalqlar ustiga yurishlar qilgan. bu esa sufiyona talqin boʻlib, dostondagi muqaddima boblar, iskandar voqealari hikoya qilingan boblar hamda unga ilova boblarda ham shoirning tasavvufiy qarashlari ustuvorligini koʻrish mumkin. mas, iskandar shisha sandiq yasab, dengiz tubiga tushadi, turfa ajoyibotlarni koʻrib, vataniga qaytadi. u vafot etar ekan, …

2 / 31

ushbu urushlar jahon tarixida unib kelayotgan yosh avlod tarbiyasida vatanparvarlik va insonparvarlik tuyg‘ularini shakllantirishda о‘rnak bо‘la oladigan shaxslarni tanitdi. jumladan, makedoniyalik aleksandrga kam sonlik askarlari bilan qarshilik qо‘rsatgan spitamen, urganchni bosqinchilardan himoya qilishda bayroq tutib jon bergan najmiddin kubroning qahramonligi, chingizxonning yengilmas qо‘shiniga qarshi о‘n bir yil davomida mardona kurash olib borgan jaloliddin manguberdining jasorati, yurtimizni istilochilardan ozod qilib, buyuk davlat barpo etgan amir temur va boshqa koplab shaxslarni tilga olsa bо‘ladi. shu о‘rinda, insonparvarlik tushunchasiga e’tibor qaratsak. u – insonning qadri, erkinligi, baxt-saodati, teng huqukliligi tо‘g‘risida, insoniylikning barcha tamoyillarini yuzaga chiqarish uchun shart-sharoitlar yaratib berish haqida g‘amxо‘rlik qilishni ifodalovchi tushuncha. unga kо‘ra, dunyoda eng qimmatli narsa insondir, butun mavjudot, borliq insonga, uning baxt-saodatiga xizmat qilishi lozim. inson taqdiri, xalq manfaatlari, mamlakat kishilari haqida g‘amxо‘rlik insonparvarlikning asosiy masa[footnoteref:1]lasidir. 405 insonparvarlik g‘oyalari uzoq tarixga ega. ular baxt-saodat va adolatga erishish orzulari tarzida qadimdan xalq og‘zaki ijodida, adabiyotda, diniy va falsafiy ta’limotlarda …

3 / 31

izmat qilishi lozim. jahon dinlari, jumladan islom dinida ham insonparvarlik g‘oyalari о‘z ifodasini topgan. unda faqir, kambag‘al, musofir, muhtoj kishilarga yordam berishga, saho-vatli va insofli bо‘lishga da’vat qilinadi.274 spitamen katta jur’at egasi edi. u makedoniyaliklar ustidan g‘alaba qozonish uchun kurashadi. aleksandr unga bir necha bor odamlarini yuborib, sulh tuzishga harakat qiladi. sug‘diyonaning hokimligini va’da qiladi, biroq spitamen о‘z xalqiga xiyonat qilishni istamaydi. tarixiy manbalarga qaraganda spitamen vatanparvarligi, harbiy harakatlar olib borish kо‘niklari bilan bir qatorda insoniylik fazilatlari bilan ham makedoniyalik aleksandrni hayratga soladi. jumladan, sotsiklning (filipp ii ning lashkarboshi) о‘g‘li peyfon va kifader aristonik tartibsizlik bilan qarargohga qaytayotganida spitamen boshchiligidagi skiflar ularni qurshab oladi. bu yerda makedonlar 60 ta yollangan otliq askarlaridan judo bо‘lishadi. peyfon esa yaralanadi va uni asirga olishadi. sarkardasi asirga tushgani makedoniyalik aleksandrni ancha tashvishga soladi. chunki peyfon о‘z ukasidek yaxshi kо‘radigan kam sonli kishilaridan biri edi.275 aleksandr asirga tushgan peyfonni ozod qilish uchun plotemeyni (makedoniyalik aleksandrning …

4 / 31

rida davolashi mumkinligi aytadi. endi esa butunlay kech bо‘lgandi. kо‘rak suyagini olib tashlashning hech iloji yо‘qligini topolmaydilar. shu taxlitda о‘n sakkiz kun yara azobini tortib, goh xushiga kelib, gohida behush olamdan kо‘z yumadi. peyfon bir hushiga kelganda spitamenning mardligi haqida gapiradi. uning ta’kidlashicha lashkarboshini kaltaklay boshlagan jangchilarga qarata spitamen “yaralangan kishiga azob berish mardning ishi emas. hali yosh yigit ekan, xudo umr bersa sog‘ayib ketar” deb, qishloq oqsoqoliga bemorga qarashni qattiq tayinlabdi. spitamenning bunday mardligi haqida eshitib, shoh “xudo unga aqldan ham bergan ekanda” deb qо‘yadi.276 bundan xulosa qilsa bо‘ladi-ki, spitamen dushman askariga avvalam bor inson sifatida qaraganyu aytish joizki, urush vaqtida asrab qolingan bir jon insonparvarlikning yaqqol namoyondasi bо‘lib ming yillar davomida tarixda qolishi mumkin. harbiy harakatlar paytida qо‘llanilgan insonparvarlik g‘oyalarini о‘zbek harbiy jang san’ati tarixidagi kо‘plab voqeliklarda uchratish mumkin. о‘zining davlat boshqaruvi, harbiy harakatlari, fuqarolarga nisbatan bо‘lgan adolatli siyosati bilangina emas, balki yuksak ilmiy, ma’naviy hamda diniy qarashlari …

5 / 31

ardandir. uning nasroniy qirollarga yо‘llagan maktublarida "siz savdogarlaringizni biz tomonlarga yuborsangiz, toki biz ularni qizg‘in, barcha izzatlarni о‘rniga qо‘yib kutib olaylik. bizning savdogarlarimiz siz tomonlarga borsalar va ularga ham shunday izzat-ikromlar kо‘rsatsalar. mayli, ular hech qanday xavf-xatarsiz, tо‘siqsiz yо‘l yursinlar. dunyoni savdogarlar farovon qiladilar, degan naqlni inkor etish befoyda" - deydi. diniy nizolar kuchaygach, ellar shu sababdan о‘zaro yovlashgan, ayniqsa, g‘arb va sharq bir-birini yaqindan bilmagan, diniy adovatlar zamirida urushlar chiqqan о‘sha davrlarda har ikki qit’aaro dо‘stona munosabat о‘rnatilishi amri mahol edi. amir temur birinchi marta g‘arb va sharq о‘rtasidagi munosabatlarni shartnomalar orqali mustahkamlashni g‘arb qirolliklariga taklif etgan va bu muammoni rasmiy tarafdan hal etishga intilgan. aytish mumkinki, amir temurning « temur tuzuklari»da jeneva konvensiyalarida kо‘rsatilgan urush olib borishda amal qilinishi lozim bо‘lgan ba’zi qoidalarni kо‘rishimiz mumkin. saltanatda masjid, madrasa, ma’muriy imoratlar, kо‘cha, bog‘-rog‘lar, yangi qishloq va shaharlar, hammom, bozor, tim, kо‘prik, shifoxona, kanal, ariq va boshqa inshootlar qurilishiga katta …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoshlarni insonparvarlik ruhida tarbiyalashda navoiy merosining o’rni"

reja: i. kirish ii. asosiy qisim 1.yoshlarni insonparvarlik ruhida tarbiyalashda navoiy merosining o’rni. 2. “xamsa” dostonida inson konsepsiyasining g’oyaviy asoslari. 3. “saddi iskandariy” dostonida yoshlar tarbiyasi masalasi. iii. xulosa. iv. foydanilingan adabiyotlar. kirish navoiy oʻz asari avvalida, salaflaridan farqli oʻlaroq, tarixiylikka, koʻproq tarix kitoblariga tayanib ish koʻrganini yozadi. navoiy bu oʻrinda oʻz asarida iskandar haqidagi boblar izchilligining qurʼondagi zulqarnayn haqidagi oyatlarga hamda tarixiy shaxs aleksandr faoliyatiga muvofiq kelishini nazarda tutgan. dostonning "s.i." deb nomlanishida ham qurʼoni karimning navoiy uchun birlamchi manba boʻlganligi seziladi. navoiy talkinida iskandar odil shoh, u dunyoni kufrdan, jaholatdan tozalab, butun dunyoda adolatni...

This file contains 31 pages in DOCX format (58.7 KB). To download "yoshlarni insonparvarlik ruhida tarbiyalashda navoiy merosining o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: yoshlarni insonparvarlik ruhida… DOCX 31 pages Free download Telegram