pedagogika shaxs tarbiyasi va rivojlanish to’g’risidagi fan. ilmiy – pedagogik tadqiqotlar metadologiyasi va metodlari

DOC 14 pages 124.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 124.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

2 – mavzu: pedagogika shaxs tarbiyasi va rivojlanish to’g’risidagi fan. ilmiy – pedagogik tadqiqotlar metadologiyasi va metodlari. reja: 1. pedagogika fani va uning asosiy kategoriyalari. 2. pedagogika fanining paydo bo’lishi va rivojlanishi. 3. pedagogikaning boshra fanlar bilan aloqasi va fanlar tizimi. 4.pedagogika fanining ilmiy – tadqiqot metodlari. milliy istiqlol tufayli taraqqiyotning barcha sohalarida jadal rivojlanib borayotgan mamlakatimizda yosh avlodning bilim darajasini jahon andozalari talablariga javob beradigan, fan-texnika yangiliklaridan xabardor, mustaqil fikrlay oladigan, hayotga dadillik bilan kirisha oladigan, tadbirkor, ma’naviy jihatdan barkamol qilib voyaga etkazish dolzarb vazifalardan hisoblanadi. bu esa, avvalo, pedagogika fanini, ta’lim-tarbiya tizimini zamonaviy texnologiyalar asosida takomillashtirishni taqozo etadi. o‘zbekiston respublikasining «ta’lim to‘g‘risida»gi qonunida (2020 y.) ta’lim davlatimiz ijtimoiy taraqqiyoti sohasida ustivor deb e’lon qilinishi pedagogika fani zimmasiga juda katta mas’uliyatli ulug‘vor vazifalarni yukladi. juda boy ilmiy, ma’naviy, madaniy, diniy merosimimizni qayta tiklash ularni zamon ruhi talabi bilan uyg‘unlashtirib faqat shaxsiy, milliy manfaat kasb etib qolmasdan umumjahon ma’naviy, ijtimoiy-iqtisodiy …

2 / 14

aylik. manbalarda yozilishicha kishilik jamiyati paydo bo‘lgach, ijtimoiy hayotda orttirilgan tajribalarni quyi avlodga o‘rgatish ehtiyoji tug‘ildi. tajribalarning to‘planishi natijasida ta’lim-tarbiyaning dastlabki omillari vujudga keldi. tabiat, ijtimoiy hayot haqidagi tajribalar asosida ma’lum bilimlar boyib bordi. ta’lim-tarbiya ishlari bilan shug‘ullanuvchi tarbiyachilar kasb-hunar homiylari sifatida ajralib chiqa boshlashdi. ularning ta’lim-tarbiya borasidagi faoliyatlari va to‘plangan tajribalaridan o‘rinli foydalanishlari pedagogika fanining vujudga kelishiga olib keldi. shu asnoda dastlabki maktab ko‘rinishidagi muassasalar vujudga keldi, taraqqiy etdi. shunday qilib, pedagogika ta’lim-tarbiyaning maqsad va vazifalari, ularning mazmuni, metodlari hamda tashkil etish shakllari haqida ma’lumot beruvchi fanga aylandi. demak, pedagogika fani o‘sib kelayotgan yosh avlodni barkamol inson qilib tarbiyalash uchun ta’lim-tarbiyaning mazmuni, umumiy qonuniyatlari va amalga oshirish yo‘llarini o‘rgatuvchi fandir. ba’zan, pedagogika fanining nima keragi bor? pedagogikadan xabari yo‘q, lekin bolalarga yaxshi tarbiya bergan insonlar ko‘pku? yoki aksincha, pedagogika fanini bilgan holda hatto o‘z bolalarini risoladagidek tarbiyalay olmaganlar ozmunchami? degan savollar eshitilib qoladi. shuni unutmaslik kerakki, pedagogika fanining yutuqlarisiz …

3 / 14

i sevishi va ularga jon fido aylashlari tarbiya samaradorligini ta’minlaydi. biroq, ijtimoiy jarayonda to‘plangan tajribalar tarbiya mazmunini tashkil etsa-da, ularning hammasini yosh avlodga o‘rgatishning imkoniyati yo‘q edi. faqat xalq ta’limi tizimiga kiruvchi bo‘g‘inlar orqali orttirilgan tajribaning muayyan qismini qamrab olish mumkin edi. bu erda ham muammo tug‘ildi. hozirgi kunda barcha xildagi tajriba shakllari tarbiya mazmunini tashkil eta oladimi? yosh avlod tarbiyasiga aloqador tajribalarni qanday ajratish mumkin? kim bunday ish bilan shug‘ullanadi? tabiiyki, barcha xildagi tajriba shakllari ham tarbiya mazmunini tashkil etavermaydi. chunki: - birinchidan, pedagogika, xususan, o‘zbek xalq pedagogikasi taraqqiyotida juda murakkab bo‘lgan tomonlar (hatto bu murakkablikning noma’lum qismlari) mavjudki, ularni yoshlar daf’atan o‘zlashtira olmaydilar. masalan; sharq falsafasi yoki mutafakkirlarimizning ma’naviy merosini falsafa, tabiiy va gumanitar fanlar, diniy manbalardan yaxshi xabardor bo‘la olmaganligimiz sababli o‘rganishimiz qiyin kechadi; - ikkinchidan, tarbiyalanuvchilarning yosh hususiyatlariga ko‘ra va ham metodik, ham moddiy asosning etishmasligi sababli to‘plangan tajribalarning hammasini olish imkoniyati yo‘q va hokazo. eng …

4 / 14

i. erkin fikrlash tizimi yosh avlod ruhini tarbiyalashdagi bosh omillardan biridir. «pedagogika» atamasi «peyne»-«bola»va «aygogeyn»-«etaklamoq» degan ma’noni bildiruvchi lotincha «daydagogos» so‘zlaridan paydo bo‘lishi quyidagicha izohlanadi: eramizdan oldingi ii asrlarda gretsiyada, quldorlarning bolalalarini ovqatlantiradigan, sayrga olib boruvchi, tarbiyachi-qullarni «pedagog» deb atalgan. u bolalarning kamolga etishiga mas’ul bo‘lgan. quldorning bolasini etaklab maktabga olib borgan va olib kelgan. maktabda ishlovchi o‘qituvchilarni «didaskallar» (didayko-men o‘qitaman) deyishgan. feodalizm jamiyatiga kelib esa har ikki kasbdagi kishilar hamkorligi natijasida ta’lim-tarbiya bilan maxsus shug‘ullanuvchilar vujudga kelgan. ularni chex pedagogi ya.a.kamenskiy ta’kidlaganidek, «pedagog» deb nomlaganlar va bu so‘z hozir ham ta’lim-tarbiya beruvchi o‘qituvchilarga nisbatan qo‘llaniladi. pedagogika fanining tushunchalari (kategoriyasi) har bir fanning mazmun va mohiyatdan kelib chiqadigan, uning asosiy tomonlarini yoritishda xizmat qiladigan va eng ko‘p ishlatiladigan asosiy tushunchalari bo‘ladi. xuddi shuningdek pedagogika faning ham asosiy kategoriyalari mavjud. kategoriya – (yunoncha: kategoriya – «ko‘rsatma» «dadil» «tushuncha») pedagogik jarayonlar xususiyatlarini mohiyat mazmunini shaxs va jamiyat shaxs va guruh shaxs va …

5 / 14

an, tabiat qo’ynida o‘ynatuvchi tarbiyachi – qullarni pedagog» deb atashgan. bugungi kunda kelib pedagog so‘zi keng qamrovli yangicha kasb ma’no etgan. pedagogikaning yana bir tugunchalardan biri «didaktika» so‘zidir. qadimgi yunonistonda quldorlarning bolasiga maktabga ta’lim beruvchi didaskal deb atashgan didaktika – yunoncha didaktikos so‘zidan olingan bo‘lib o‘qitish o‘rgatish bilim berish ma’nolarini anglatadi pedagogika fanining didaktika – ta’lim nazariyasi qismi xuddi shu qadimiy va yunoncha o‘qitovchi nomi bilan atalishi bejiz emas. qadimgi yunonlar o‘qitish faoliyatiga nisbatan o‘qituvchi o‘rnida didastal o‘quvchiga nisbatan didaskali atamalarini ishlatishgan. ammo didaktiko termining o‘zining dastlabki ma’nosida ancha uzoqlashgan. hozir bu tushunchalarning hajmi va mazmuni ancha boyigan va kengaygan bo‘lib, u faqat o‘qituvchining faoliyatini emas, shu bilan birga o‘quvchining faoliyatini ham o‘z ichiga qamrab olgan. pedagogika faniga tavsif berilganda «ta’lim», «tarbiya», «ma’lumot», «shaxs», «rivojlanish», «shakllanish» so‘zlari ishlatiladi (7-chizma). bu so‘zlar o‘zaro boglangan bo‘lib, bir-birini to‘ldiradi. ular pedagogikaning asosiy kategoriya-tushunchalari deb ataladi. bulardan tashqari «o‘quvchi», «o‘qituvchi», «pedagogik jarayon», «ta’lim jarayoni», …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogika shaxs tarbiyasi va rivojlanish to’g’risidagi fan. ilmiy – pedagogik tadqiqotlar metadologiyasi va metodlari"

2 – mavzu: pedagogika shaxs tarbiyasi va rivojlanish to’g’risidagi fan. ilmiy – pedagogik tadqiqotlar metadologiyasi va metodlari. reja: 1. pedagogika fani va uning asosiy kategoriyalari. 2. pedagogika fanining paydo bo’lishi va rivojlanishi. 3. pedagogikaning boshra fanlar bilan aloqasi va fanlar tizimi. 4.pedagogika fanining ilmiy – tadqiqot metodlari. milliy istiqlol tufayli taraqqiyotning barcha sohalarida jadal rivojlanib borayotgan mamlakatimizda yosh avlodning bilim darajasini jahon andozalari talablariga javob beradigan, fan-texnika yangiliklaridan xabardor, mustaqil fikrlay oladigan, hayotga dadillik bilan kirisha oladigan, tadbirkor, ma’naviy jihatdan barkamol qilib voyaga etkazish dolzarb vazifalardan hisoblanadi. bu esa, avvalo, pedagogika fanini, ta’lim-tarbiya tizimini zamona...

This file contains 14 pages in DOC format (124.5 KB). To download "pedagogika shaxs tarbiyasi va rivojlanish to’g’risidagi fan. ilmiy – pedagogik tadqiqotlar metadologiyasi va metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogika shaxs tarbiyasi va r… DOC 14 pages Free download Telegram