chizmalarni tuzish va o‘qish metodikasi

PDF 7 pages 385.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 385.3 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1-amaliy mashg‘ulot: mavzu: pedagogik yondashuv orqali chizmalarni tuzish va o‘qish metodikasi. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga pedagogik yondashuv orqali chizmalami tuzish va o‘qish metodikasini o’rgatish. chizma chizish bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarini shakllantirish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallari umuman olganda, kundalik turmushimizda chizmalarni o‘qishni bilmaydigan shaxs hozirgi zamon texnikaviy texnologiyalarni egallay olmaydi. chizmachilikka oid bilimlarni to‘liq egallay olish uchun chizmalarni chizish va o‘qishni o‘rganishning asosi chizmachilikda har bir narsaning shartli ravishda soddalashtirib tasvirlashni egallashdan boshlanadi. narsani tekislikdagi shartli soddalashtirib tasvirlashda masalan,gugurtning qutisini bitta ko‘rinishda tasvirlansa, uning yaqqol tasviri hisoblanadi. agar gugurt qutisi uchta tekislikda, biri olddan (v yo‘nalish), ikkinchi ustdan (h yo‘nalish, uchinchisi chapdan (w yo‘nalish) yoramida tasvirlansa, soddalashtirib shartli tasvirlsh deyiladi (1.1-chizma, a, b). 1.1-chizma. bu yerda gugurt qutisini geometrik figura deb qaralsa, u paralellopiped deb nomlanadi va uning olddan ko‘rinishida qalinliksiz tasvirlanadi. uning qalinligi ustidan va …

2 / 7

proyeksiyalash uchun proyeksiyalar markazi s nuqta belgilab olinadi. s nuqta a va b nuqtalar bilan tutashtiriladi hamda bu nur h bilan kesishguncha davom ettiriladi. shunda h da a′ va b′ hosil bo‘ladi. a′va b′ o‘zaro tutashtirilsa, ab ning h dagi proyeksiyasi (ko‘rinishi) hosil bo‘ladi (1.2-chizma). 1.2-chizma. 1.3-chizma. 2. parallel proyeksiyalash. bu usulda s markazni cheksizlikka yo‘naltiriladi, ya’ni uni oy yoki quyosh bilan almashtiriladi. shunda s dan kelayotgan sa va sb nurlar (chiziq ) lar o‘zaro parallel vaziyatga o‘tadi va s markaz s yo‘nalishga almashtiriladi. a va b nuqtalar orqali s proyeksiyalash yo‘nalishiga parallel chiziqlar o‘tkazilib, ular h bilan kesishtiriladi. a′ va b′ o‘zaro tutashtiriladi va hosil bo‘lgan proyeksiya tahlil qilinadi. s yo‘nalish h ga og‘ma (qiya) vaziyatda bo‘ lganda qiyshiq burchakli, perpendikular (h ga nisbatan to‘g‘ri burchak (90о ) ostida) olinsa, to‘g‘ri burchakli (ortogonal-yunoncha orto-to‘g‘ri, gonal-burchak) proyeksiyasi hosil bo‘ladi (1.3-chizma, a, b). bundan keyin faqat to‘g‘ri burchakli (ortogonal) proyeksiyalash orqali …

3 / 7

slikka keltirib tasvirlash uchun parallelepiped olib qo‘yiladi va uning h va w dagi proyeksiyalarini v dagi proyeksiyaning ostiga va yoniga joylashtirilsa, tekis chizma hosil bo‘adi. buning uchun h ni ox orqali pstga, w ni oz orqali o‘ngga buriladi. shunda oy o‘q ikkiga ajraladi. bundan keyin proyeksiyalarni ko‘rinishlarga almashtiriladi (1.4- chizma, b). 1.4-chizma. chizmani tuzish va o‘qishni klassterlash amalga oshiriladi. 2-savol. chizmalarni o‘qish. chizmalarni o‘qish fazoviy tasavvur va fazoviy fikrlash uzviy bog‘lanib, ko‘rinish (proyeksiya) larga ko‘z yugurtirib jism (detal) ning qiyofasini ko‘z oldimizga keltirishga harakat qilinadi, ya’ni detal ko‘rinishlarini sintez qilib, barcha ko‘rinishlar bir yerga (yaqqol tasvir kabi) yig‘iladi. shundagina detalni to‘liq idrok qilib, u to‘g‘risida aniq ma’lumotga ega bo‘linadi. har qanday jism (detal)ning shakli geometrik jismlarning yig‘indisidan tuzilgan bo‘ladi. shu bois, har bir detalning shakli geometrik tushunchalar bilan xarakterlanadi. detalning shakli haqida aniq bir fikrga kelish uchun geometrik jismlar va ularning o‘zaro bog‘lanishlari tog‘risida aniq tasavvurga ega bolish kerak. detalning …

4 / 7

. h dagi ko‘rinishi konturlarini (ox ga parallel) oy gacha davom ettiriladi va o nuqta orqali sirkuda w dagi oy ga olib o‘tiladi yoki 450 da chiziqlar chiziladi (1.5-chizma, c). 4. parallelepipedning v dagi ko‘rinishi kontur (ox ga parallel) chiziqlardan oz ga perpendikular chiziqlar o‘tkaziladi va oy dan oz ga parallel qilib chizilgan chiziqlar bilan kesishtiriladi. natijada bu chiziqlar o‘zaro kesishishib, parallelepipedning chapdan ko‘rinishini hosil qiladi. ushbu misolni paralleleipedni h, v, w larga proyeksiyalash jarayoni bilan solishtiriladi. shunda proyeksiyalash tartibi va chizmani o‘qish usuli bilan tanishiladi. 1.5-chizma. xulosa qilinsa, jismning ikkita ko‘rinishi bo‘yicha uning uchinchi ko‘rinishini aniqlashda to‘g‘ridan-to‘g‘ri v dagi ustki va ostki kon turlardan yordamchi chiziqlar o‘tkazilib, h dagi qalinlik “t” o‘lchab qo‘yilishi bilan uchinchi ko‘rinishni aniqlash mumkin ekan. ushbu usulni mustahkamlash maqsadida kvadrat, uchburchak va aylana misolida quyidagi masalaga e’tibor qaratiladi. 1.kvadratning berilgan v dagi ko‘rinishi ostida xuddi o‘zidek kvadrat joylashtirilsa, u qanday jism bo‘lishi mumkin? buning uchun …

5 / 7

uchburchak ostida aylana bo‘lsa, u albatda konus bo‘lishi mumkin. 7. jismning v dagi ko‘rinishi aylana bo‘lib uning ostida uchburchak tasvirlangan bo‘lsa, u konus bo‘la oladi. 8. jismning v dagi ko‘rinishi aylana bo‘lib, uning ostida kvadrat berilgan bo‘lsa, u albatda silindr hisoblanadi. 1.6-chizma. 9. jismning v dagi ko‘rinishi aylana bo‘lib uning ostida ham xuddi o‘shanday aylana tasvirlangan bo‘lsa, u jism shar (sfera)dir. chizmada standart ruxsat etilgan tomonidan soddalashtirish va shartlilik qo‘llanilib ba’zi geometrik jismlarni bitta ko‘rinishda tasvirlash mumkin. masalan, silindr, konus, shar (sfera)lar (1.6- chizma). bunday aylananish sirtlarning o‘lcham sonlari oldiga diametr ø belgisi, shar uchun “sfera” yozuvini kiritish orqali tasvirlash qabul qilingan. ushbu belgilar yordamida aylanish sirtlaridan tashkil topgan detallarni ham bitta ko‘rinishda tasvirlash mumkin (1.7-chizma). 1.7-chizma. mavzu yuzasidan nazorat savollari: 1. qanday hоllarda tехnik rasm qo`llaniladi? 2. mоdеlning tехnik rasmi uning aksоnоmеtrik prоyеksiyasidan qaysi jihatlari bilan farqlanadi? 3. tехnik rasmni bajarish bоsqichlarini aytib bеring. 4. gеоmеtrik jismlarning tехnik rasmini …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizmalarni tuzish va o‘qish metodikasi"

1-amaliy mashg‘ulot: mavzu: pedagogik yondashuv orqali chizmalarni tuzish va o‘qish metodikasi. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga pedagogik yondashuv orqali chizmalami tuzish va o‘qish metodikasini o’rgatish. chizma chizish bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarini shakllantirish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallari umuman olganda, kundalik turmushimizda chizmalarni o‘qishni bilmaydigan shaxs hozirgi zamon texnikaviy texnologiyalarni egallay olmaydi. chizmachilikka oid bilimlarni to‘liq egallay olish uchun chizmalarni chizish va o‘qishni o‘rganishning asosi chizmachilikda har bir narsaning shartli ravishda soddalashtirib tasvirlashni egallashdan boshl...

This file contains 7 pages in PDF format (385.3 KB). To download "chizmalarni tuzish va o‘qish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: chizmalarni tuzish va o‘qish me… PDF 7 pages Free download Telegram