a.navoiy ruboiylar 8 -sinf

PPT 9.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1632549492.ppt презентация powerpoint 8-sinf adabiyot darsligi asosida 5-mavzu: alisher navoiy ruboiylar ruboiy — o'zbek mumtoz she'riyatining lirik janrlari-dan biri. «ruboiy» so'zi arabchadan olingan. u «to'rttadan», «to'rtlik» degan ma'nolarini bildiradi. adabiyotshunos-likda esa u to'rt satrli kichik lirik janrni anglatadi. nom-lanishi arabcha bo'lsa ham, bu she'riy shakl dastlab forsiy (rudakiy, shahid balxiy) va turkiy (lutfiy) she'riyatda vujudga kelgan. har qanday to'rtlik ruboiy bo'lavermaydi. o'ziga xos shakliy qurilma, a-a-a-a yoki a-a-b-a tarzidagi qofiya tizimiga ega, falsafiy, ijtimoiy-siyosiy, ishqiy va axloqiy mavzularda, faqat aruzda mavjud hazaj bahrining axram va axrab shajaralaridagi jami 24 vazndagina bitiladigan to'rt satrli she'rga «ruboiy» deyiladi. navoiy - o'zbek adabiyotida eng ko'p ruboiy yozgan shoir. uning o'zbekcha ruboiylari «xazoyin ul-maoniy»-ning birinchi devoni - «g'aroyib us-sig'ar»ga kiritilgan. ularning umumiy soni - 133 ta. ulug' mutafakkir ayrim nasriy asarlarini ham she'riy parchalar bilan bezab ketavergan. adib nasrdagi fikriga is-bot-dalil sifatida, unda ilgari surilayotgan fikr yoki g'oyani yanada ta'sirchanroq qilib yetkazish uchun she'riy …

yotining turli davrlarida sodir bo'lgan voqea-hodisalar ta'sirida ko'nglida kechgan oniy tuyg'ulariyu chiqargan muhim xulosalarini ifodalashda shoirga juda qo'l kelgan. «gardun gah manga jafo-u dunluq qildi...» ruboiysi gardun gah manga jafo-u dunluq qildi, baxtim kibi, har ishta zabunluq qildi, gah kom sari rahnamunluq qildi, alqissa, base buqalamunluq qildi. «mahbub ul-qulub» - nasr va nazm aralash tarzda bitil-gan asar. undagi she'riy parchalarning ayrimlari ruboiy janrida yozilgan. «gardun gah manga jafo-u dunluq qildi...» ruboiysi ham - ana shundaylardan biri. unda to'rtala misra ham o'zaro qofiyalangan («dun-luq» — «zabunluq» - «rahnamunluq» - «buqalamunluq»). shuning uchun she'r bu janrning taronayi ruboiy turiga kiradi. «qildi» so'zi esa radif bo'lib kelgan. bu ruboiyda hasbi hoi xususiyati mavjud. ya'ni unda muallifning tarjimayi holi bilan bog'liq vaziyat aks ettirilgan. lirik qahramon birinchi misrada «gardun» deganda «taqdir» ma'nosini ko'zda tutgan. taqdir esa unga ba'zan jafo-yu pastliklar qilgan («gardun gah manga jafo-u dunluq qildi»). xuddi baxti kabi, har ishda unga shikast, …

», degan ajoyib maqol orqali ifodalagan. shoir bu yerda inson taqdirining bunday buqalamunligidan ustun kela olishi lozimligi g'oyasini ilgari surgan. «mahbub ul-qulub»ning ana shu ruboiy keltirilgan qismida ham muallif o'z boshidan kechirgan bir-biriga zid holatlar tasviri orqali aynan shu xulosani ilgari surgan. «ahbob, yigitlikni g'animat tutunguz...» ruboiysi ahbob, yigitlikni g'animat tutunguz. o'zni qariliq mehnatidin qo'rqutunguz. oyini adovat-u hasaddin o'tunguz, har nav' ila o'zni necha kun ovutunguz. bu ruboiy «mahbub ul-qulub» asarining 105-tanbehi tarkibida kelgan. mazkur tanbehga «shabob ayyomi zik-rida» («yoshlik davri zikrida») degan sarlavha qo'yilgan. unda «umr gulshanining bahori... va hayot shabistoni (ke-chasi)ning nahori (kunduzi)» bo'lgan yigitlik davri xususi-yatlari ta'riflanadi. ruboiy ana shu tanbehning xulosasi sifatida kelgan. unda shoir to'g'ridan to'g'ri nasihatga o'tadi. ruboiyning «ahbob» («do'stlar») degan undalma bilan boshlani-shi ham, misralardagi ma'no yo'nalishi ham, jumlalarning shakliy tuzilishi ham shunday deyishimiz uchun to'la asos beradi. ruboiyning har bir satrida bir o'git ilgari surilgan: 1 2 3 4 misrada shoir do'stlariga …

irik qahramoni qarilik shabadalari esmasidan burunroq yosh-likning qadriga yetishni, ya'ni uni g'animat bilishni targ'ib qilyapti. yoshlikni g'animat bilish tushunchasining mohiyati esa - juda keng. u kishini aynan yoshlikda hayot yo'lini mustahkam qilib qurishga, baxtli qarilikning poydevorini oldindan qurishga, buning uchun adovat va hasad kabi illatlardan forig' bo'lib, ana shu yoshlik davrini yaxshi o'tkazishga undaydi. ruboiy - ana shunday g'oyaviy, ijtimoiy, ma'naviy va tarbiyaviy ahamiyatga ega.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "a.navoiy ruboiylar 8 -sinf"

1632549492.ppt презентация powerpoint 8-sinf adabiyot darsligi asosida 5-mavzu: alisher navoiy ruboiylar ruboiy — o'zbek mumtoz she'riyatining lirik janrlari-dan biri. «ruboiy» so'zi arabchadan olingan. u «to'rttadan», «to'rtlik» degan ma'nolarini bildiradi. adabiyotshunos-likda esa u to'rt satrli kichik lirik janrni anglatadi. nom-lanishi arabcha bo'lsa ham, bu she'riy shakl dastlab forsiy (rudakiy, shahid balxiy) va turkiy (lutfiy) she'riyatda vujudga kelgan. har qanday to'rtlik ruboiy bo'lavermaydi. o'ziga xos shakliy qurilma, a-a-a-a yoki a-a-b-a tarzidagi qofiya tizimiga ega, falsafiy, ijtimoiy-siyosiy, ishqiy va axloqiy mavzularda, faqat aruzda mavjud hazaj bahrining axram va axrab shajaralaridagi jami 24 vazndagina bitiladigan to'rt satrli she'rga «ruboiy» deyiladi. navoiy - o'zbek ...

PPT format, 9.1 MB. To download "a.navoiy ruboiylar 8 -sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: a.navoiy ruboiylar 8 -sinf PPT Free download Telegram