8-sinfdagi tuyuqlar haqida nazariy ma'lumotlar

PPTX 20 pages 1.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: 8-sinfda tuyuqlar haqida nazariy ma`lumot berish. bajardi: bahodirjonova m reja: tuyuq haqida ma`lumot. tuyuq ustalari va ularning tuyuqlari. alisher navoiy tuyuqlarining lingvokognitiv tahlili xulosa foydalanilgan adabiyotlar tuyuq — turkiy xalqlar mumtoz sheʼriyatidagi lirik janr t. 4 misrali sheʼr boʼlib, aruzning ramal bahrida yoziladi; a-a-b-a, baʼzan a-b-v-b tarzida va favqulodda hollarda a-a-a-a oʻlchovida qofiyalanadi. t. soʼz oʼyini asosida tajnis qofiyasida beriladi. tajnissiz tuyuqlar ham bor. tuyuqning dastlabki namunalari xalq ogʼzaki ijodida uchraydi. bizgacha yetib kelgan tuyuqlar burhoniddin sivosiy (14-asr) qalamiga mansub. "qutadgʼu bilig" da ham tajnisli toʼrtliklar bor, biroq ular mutaqorib bahrida yozilgan. alisher navoiy "mezon ulavzon" asarida t.ni birinchi marta janr sifatida belgilab oʻtgan va shakllantirgan. bobur oʻzining "aruz risolasi" asarida t.ni turkiy sheʼriyat shakllaridan biri sifatida baholagan. t. hozirgi sheʼriyatda birmuncha boshqacharoq nomlarda uchraydi. xususan, ozarbayjonlarda bayot, turklarda maʼni, turkmanlarda laʼli. mumtoz adabiyotda lutfiy, navoiy, bobur, 20-asr shoirlaridan gʻ. gʻulom, habibiy, charxiy, sobir abdulla va boshqa ijodida t. …

2 / 20

ishi. “gardun gar manga jafo-u dunluq qildi...”, “ahbob, yigitlikni g‘animat tutingiz...”, “atodin xato kelsa ko‘rma xato...”, “g‘urbatda g‘arib shodmon bo‘lmas emish” ruboiylari; “necha dedim ul sanamg‘a bormag‘in...”, “o‘tkali ul sarvi gul ruxsoridin...”, “tig‘i ishqing yorasidur butmagan...” tuyuqlari, “yuqar yomonlig‘ angakim...”, “ulki sanga eldin erur aybgo‘...”, “men sinuq, ko‘nglum sinuq, sabrim uyi... fardlari matni ustida ishlash. nodira. “doda keldim...”, “vasl uyin obod qildim...”, “kel dahrni imtihon etib ket...” g‘azallari nodiraning hayoti va ijodi haqida qisqacha ma’lumot. nodira g‘azallarida hijron va ayriliq ohanglari. ularning badiiy yetukligi, g‘azallarda ayol tuyg‘ularining ifodalanishi. matn ustida ishlash. “doda keldim...”, “vasl uyin obod qildim...”, “kel dahrni imtihon etib ket...” g‘azallarining tahlili. dunyo miqyosida keng doirada e’tibor qaratilayotgan omonimiya o‘zbek tilshunosligida ham atroflicha tadqiq etilgan. o‘zbek tilshunosligidagi aksariyat tadqiqotlarda omonimlarning mazmun-mohiyati so‘zlarning shakl va ma’no munosabati doirasida yoritilgan. leksik, frazeologik, sintaktik, affiksal omonimlar o‘rganilgan. omonimlar lingvistik, semantik aspektda tahlil etilgan. omonimiya turkiy tillarning xos xususiyatlaridan hisoblanib, ilmiy, badiiy …

3 / 20

arida uchraydi. xv asrning birinchi yarmi omonimlar asosidagi tuyuq janri eng ko‘p qo‘llangan davr bo‘lib, lutfiy ijodida 70 tani tashkil etgan. xv asrning birinchi yarmi omonimlar asosidagi tuyuq janri eng ko‘p qo‘llangan davr bo‘lib, lutfiy ijodida 70 tani tashkil etgan. tuyuq janri, tajnis, iyhom kabi badiiy san’atlar alisher navoiy va undan keyingi davr adabiyotida ham keng qo‘llangan. xx asr boshlaridan elbek tomonidan omonimlar lug‘atining yaratilishi (1934-yilda) bunday so‘zlarning shu davrlarda ham faol qo‘llanganidan dalolat beradi. omonimiyani ilmiy asosda o‘rganish xv asrning ikkinchi yarmidan boshlangan. alisher navoiy omonimiya nazariyasini yaratuvchi ijodkor sifatida ham e’tirofga loyiq. alisher navoiy “muhokamat ul lug‘atayn” asarida omonimlarning tafakkur janrlariga asos bo‘lishi, omonimlar ma’nosiga asoslanadigan tuyuq turkiy she’riyatning xos janri ekanligi ta’kidlangan: va bu ikki baytki, tajnisi tomdur, ham turk shuarosi xos sasidurki, sortda yo‘qtur va muni tuyug‘ derlar va muning ta’rifin «mezonul-avzon» otlig‘ aruzga bitilibdur, anda qililibdur” [3;9]. turkiy adabiyotda tuyuq haqidagi ma’lumotlar shayx ahmad ibn …

4 / 20

hozirgi o‘zbek adabiy tilida qo‘llanmaydi. alisher navoiy omonim so‘zlarning tuyuq janridagi ma’nolari asosida so‘z o‘yinlarini izohlagan, ot, it, o‘t kabi so‘z tajnislari asosida yaratilgan tuyuqlarni misol keltirgan. alisher navoiy omonimlar asosida tuyuqning badiiy jihatdan mukammal ko‘rinishlarini yaratgan. bu tuyuqlar adabiyotshunoslik va tilshunoslik nuqtayi nazaridan o‘rganilgan. tuyuqlardagi omonimlarning ma’nolari, badiiy maqsadni aks ettirishdagi o‘rni ko‘rsatib berilgan. alisher navoiy tuyuqlari, umuman, tuyuq janri lingvokognitiv aspektda tahlil etilmagan. navoiy tuyuqlarini lingvokognitiv aspektda tahlil etish o‘zbek adabiyotida omonimlar asosidagi tafakkur mashqini o‘z ichiga olgan xos janrning kognitiv qiymatini asoslashga xizmat qiladi. bir xil shaklda ikki ma’noning ifodalanishida tushunish jarayoni bosqichlari qayd etilgan. m.yujannikova tadqiqotida t.i.shatrovaning til o‘yinlarini tushunish mexanizmini tavsiflash uchun qo‘llagan dekodlash bosqichlarini keltirgan va uni bir qator modifikatsiyalar bilan ikki ma’noli ifodalar uchun qo‘llash mumkinligini qayd etgan. ushbu bosqichlarga tayanib va ayrim o‘rinlarda ijodiy yondashgan holda alisher navoiyning quyidagi tuyug‘i kognitiv asoslarini tahlil qilamiz: *** la’lidin jonimg‘a o‘tlar yoqilur, qoshi qaddimni jafodin …

5 / 20

vlpg3649retkvq.pdf https://adabiyot.islamonline.uz/kitoblar/nazm/894-lutfiy-tuyuqlar.html https://uz.wikipedia.org/wiki/tuyuq https://arxiv.uz/uz/documents/darsliklar/adabiyot/a-navoiy-tuyuqlar-8-sinf https://sirlar.uz/alisher-navoiy-tuyuqlari/#google_vignette image5.png image6.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "8-sinfdagi tuyuqlar haqida nazariy ma'lumotlar"

mavzu: 8-sinfda tuyuqlar haqida nazariy ma`lumot berish. bajardi: bahodirjonova m reja: tuyuq haqida ma`lumot. tuyuq ustalari va ularning tuyuqlari. alisher navoiy tuyuqlarining lingvokognitiv tahlili xulosa foydalanilgan adabiyotlar tuyuq — turkiy xalqlar mumtoz sheʼriyatidagi lirik janr t. 4 misrali sheʼr boʼlib, aruzning ramal bahrida yoziladi; a-a-b-a, baʼzan a-b-v-b tarzida va favqulodda hollarda a-a-a-a oʻlchovida qofiyalanadi. t. soʼz oʼyini asosida tajnis qofiyasida beriladi. tajnissiz tuyuqlar ham bor. tuyuqning dastlabki namunalari xalq ogʼzaki ijodida uchraydi. bizgacha yetib kelgan tuyuqlar burhoniddin sivosiy (14-asr) qalamiga mansub. "qutadgʼu bilig" da ham tajnisli toʼrtliklar bor, biroq ular mutaqorib bahrida yozilgan. alisher navoiy "mezon ulavzon" asarida t.ni birinchi ma...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "8-sinfdagi tuyuqlar haqida nazariy ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: 8-sinfdagi tuyuqlar haqida naza… PPTX 20 pages Free download Telegram