qirqim, kesim va ko’rinishlar

DOCX 20 pages 4.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

qirqim, kesim va ko’rinishlar № termin izoh rasm 1 qirqim deb biror buyumni bir yoki bir necha tekislik bilan fikran qirqkesuvchi tekislik orqasida qolgan qismini proyeksiyalanganda hosil bo'lgan tasvirga aytiladi. 2 oddiy qirqim chizmada bitta kesuvchi tekislik bilan hosil bo‘lgan qirqim oddiy qirqim deyiladi 3 frontal qirqim agar kesuvchi tekislik frontal proyeksiya tekisligiga parallel boisa, frontal qirqim deyiladi. 4 gorizontal qirqim gorizontal qirqim gorizontal kesuvchi tekislik vositasida hosil qilinadi 5 bo‘ylama qirqim buyumning uzunligi yoki balandligi bo‘yicha bajarilgan qirqimga aytiladi 6 ko‘ndalang qirqim . buyumning uzunligiga yoki balandligiga perpekndikulyar vaziyatda bo'lgan kesuvchi tekislikvositasida bajarilgan qirqimga aytiladi 7 og‘ma qirqim kesuvchi tekislik proyeksiya tekisliklaridan biriga, masalan, gorizontal tekislikka nisbatan biror o‘tkir burchak ostida bo‘lsa, buyumdaog‘ma qirqim hosil boiadi 8 mahalliy qirqim buyumning kichik bir qismining tuzilishini aniqlash maqsadida bajarilgan qirqim mahalliy (ayrim joy) qirqim deb ataladi. 9 murakkab qirqim ikki va undan ortiq kesuvchi tekislik bilan hosil qilingan qirqim murakkab qirqim …

2 / 20

ytiladi 18 bosh ko‘rinish proyeksiyalash paytida buyumni frontal tekislikka nisbatan shunday joylashtirish kerakki, natijada frontal proyeksiya buyumning shakli, ichki tuzilishi va o‘lchamlari haqida aniq va to‘liqroq tasavvur hosil qilishga imkon bersin. shu sababli frontal proyeksiya bosh ko‘rinish deb aytiladi. 19 qo‘shimcha ko‘rinish agar buyum sirtidagi bir qismining shakli va o‘lchamlarini ko'rinishlaming birortasida ham aniq ko‘rsatish mumkin bo‘lmasa, u holda bu qism alohida tanlab olingan tekislikda bajariladi va u qo‘shimcha ko‘rinish deb yuritiladi 20 mahalliy ko‘rinish buyum sirtining ayrim tor joyini chegaralab bajarilgan tasvir mahalliy ko‘rinish deyilad 21 profil qirqim agar kesuvchi tekislik profil proyeksiya tekisligiga parallel bolsa profil qirqim deyilad 22 shtrix 45 gradus burchak ostida chizilib buyumning kesilgan yuzasini tasvirlashda foydalaniladi. 23 yuza 24 kesim yuzasi buyimning biror bir kesib olingandan keyngi xosil bo’ladigan yuzaga kesim yuzasi deyiladi. 25 qirqim yuzasi biror bir detalning ichki tuzilishini ko’rmoqchi bo’lsak qirqimdan foydalanamiz qirqish natijasida yuza xosil bo’ladi bu qirqim yuzasi deyiladi. …

3 / 20

atuvchi strelkalar qirquvchi tekislikka qarash yo’nalishini ko’rsatuv strelkasi. 46 chetga chiqarilgan element 47 to’g’ri burchakli proeksiyalar buyumning tasvirlari to’g’ri burchakli proeksiyalash usuli bo’yicha bajariladi. 48 ko’rinishlar chizmachilikda proeksilar ko’rinishlar deyiladi. ma’lumki buyum sirtining kuzatuvchiga qaratilgan ko’rinar qismining tasviri ko’rinish deyiladi. 49 qiya qirqim qirquvchi tekislik proyeksiyalar tekisligining biriga nisbatdan biror burchak ostida bo’ladi 50 kesim chizig`i detalning kesishuv tekisligi bilan kesishgandan xosil bo’lgan detal yuzida xosil bo’lgan chiziq. 2-vazifa. a)bir tushunchaning xilma-xil ifodalayotgan terminlarini aniqlash terminlarni o’rganish jarayonida ularning yozilishi turlicha bo’lsa ham bir xil ma’noni anglatib kelishini uchratishimiz mumkin bo’ladi. bunday terminlarga quyidagilarni misol qilib keltirishimiz mumkin bo’ladi: · qiya qirqim-og’ma qirqim; · predmet-detal-buyum; · to’g’ri burchakli-90°li va boshqalar b)to’g’ri va qulay terminlarni tanlash terminlar tanlanganda ulsr orasida barcha uchun birdek qulay va tushunarlisini tanlash o’qituvchi uchun juda muhimdir. bu terminlar aynan bir ma’noni bildirsa ham fanda ularni qo’llash qoidalari mavjuddir. masalan, qiya qirqim va og’ma qirqim tushunchalari orasida …

4 / 20

a qo’shma terminlarni ham uchratishimiz mumkin. tub terminlar faqat bir so’zdan iborat bo’lib, birgina so’z orqali biz o’sha termini tushunib olishimiz mumin bo’ladi. ularga misol qilib quyidagi terminlarni keltirishimiz mumkin: · proyeksiya; · yuza; · shtrix; · belgi va hokazo terminlari orasida ikki so’zni bir-biriga qo’shish orqali vujudga kelgan quyidagi terminlarni misol keltirishimiz mumkin: · proyeksiyalar tekisligi; · og’ma qirqim; · tekis kesim; · siniq qirqim va hokazo b) terminlarni morfologik jihatdan tahlil qilish: so’zlarni morfologik jihatdan tahlil qilish jarayonida ularning qaysi so’z turkumiga oid ekanligi aniqlanadi. shu jumladan, har bir fanga oid terminlar ham biror so’z turkumiga oid hisoblanadi. ona tili fani qoidalariga ko’ra biror fanga oid atama, ya’ni termin ot so’z turkumiga oid hisoblanadi va ularga nima? so’rog’i beriladi. chizmachilik fani doirasidagi terminlar ham asosan ot so’z turkumiga mansub bo’lib, boshqa so’z turkumidagi so’zga qo’shimchalar qo’shish orqali hosil qilingan. masalan: · kes(fe’l)+im=kesim(ot) · qirq(fe’l)+im=qirqim(ot) · sin(fe’l)+iq=siniq(sifat) d) terminlarni …

5 / 20

nday bo’lsa shundaayligicha fanga kiritiladi. bunday terminlarga quyidagilarni kiritishimiz mumkin: · proyeksiya; · perpendicular; · fronyal; · gorizontal va boshqalar b)tarjima yo’li bilan: tarjima yo’li bilan termin yoki so’z o’zlashtirilganda bu terminlar biror tilda anglatgan ma’nosi bo’yicha to’g’ridan to’g’ri tarjima qilinib olinadi. bu terminlarga quyidagilar misol bo’la oladi: · markaz-sentr; · simvol-belgi; · shakl-forma va boshqalar d)morfologik usul bilan: morfologik usulda so’zlar qo’shimchalar qo’shish yoki so’zlarni so’zlarga qo’shish orqali hosil qilinadi: · gorizontal proyeksiya; · frontal proyeksiya; · proyeksiyalar tekisligi va hokazo 5-vazifa terminlar orasida qisqartma so’zlar ham mavjud bo’ladi. bunday so’zlarga dts, gost kabi terminlarni olishimiz mumkin. bunday terminlar yozilishi jihatidan uzun so’zlar bo’lib, ularni qisqartilib yozilishi ham hamma uchun tushunarli va barcha soha uchun umumiydir. ayrim pqroyeksiya tekisliklari ham o’zining bosh harfi orqali ifodalanadi va bosh harfining o’zida ayanan o’sha tekislik tushuniladi va chizmada ifodalashda qulaylik tug’diradi. h - gorizontal(horizontal) proyeksiyalar tekisligi; v – vertical(vertical) proyeksiyalar tekisligi; w …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qirqim, kesim va ko’rinishlar"

qirqim, kesim va ko’rinishlar № termin izoh rasm 1 qirqim deb biror buyumni bir yoki bir necha tekislik bilan fikran qirqkesuvchi tekislik orqasida qolgan qismini proyeksiyalanganda hosil bo'lgan tasvirga aytiladi. 2 oddiy qirqim chizmada bitta kesuvchi tekislik bilan hosil bo‘lgan qirqim oddiy qirqim deyiladi 3 frontal qirqim agar kesuvchi tekislik frontal proyeksiya tekisligiga parallel boisa, frontal qirqim deyiladi. 4 gorizontal qirqim gorizontal qirqim gorizontal kesuvchi tekislik vositasida hosil qilinadi 5 bo‘ylama qirqim buyumning uzunligi yoki balandligi bo‘yicha bajarilgan qirqimga aytiladi 6 ko‘ndalang qirqim . buyumning uzunligiga yoki balandligiga perpekndikulyar vaziyatda bo'lgan kesuvchi tekislikvositasida bajarilgan qirqimga aytiladi 7 og‘ma qirqim kesuvchi tekislik proyeks...

This file contains 20 pages in DOCX format (4.1 MB). To download "qirqim, kesim va ko’rinishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: qirqim, kesim va ko’rinishlar DOCX 20 pages Free download Telegram