karst jarayonlari va karst relyef shakllari

PPTX 2,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1707767136.pptx /docprops/thumbnail.jpeg karst jarayonlari va karst relyef shakllari karst jarayonlari va karst relyef shakllari reja: 1.karst jarayonlarini kuzatish. 2. karst jarayonlari relyefini o‘rganish. 3. karst jarayonlari o’rta osiyo hududida 4.xulosa. 5. foydalanilgan adabiyotlar. “karst” so‘zi istriya yarimorolidagi (adriatika dengizi) karst platosi nomidan olingan bo‘lib, tosh qoya degan ma’noni anglatadi. bunday deb atalishiga sabab, shu yerda karst jarayonlari keng tarqalgan va dastlab, o‘rganilgan. karst jarayonlari eruvchan tog‘ jinslariga (karbonat va galogen) suvlar ta’siri natijasida sodir boiadi. shuning uchun ular faqat shunday tog‘ jinslari tarqalgan hududlarda rivojlanadi va o‘ziga xos relyef shakllarini keltirib chiqaradi. 6. insonning xo‘jalik va injenerlik faoliyati ham karst jaryonlari- ning rivojlanishi va karst relyef shakllarining kelib chiqishida muhim omil hisoblanadi. chunki inson faoliyati ta’sirida, tog‘ jinslariga ifloslangan suvlarning kirishi oqibatida, ular agressivligining oshishi, bunday suvlarning karstlanuvchi tog‘ jjinslariga shimilib kirishi, yer osti suvlarining katta miqdorda chiqarib olinishi, turli gidrotexnik inshootlaming barpo qilinishi, portlatish ishlarini olib borish, o‘simlik qoplamining …

25% ga yaqin qismini shunday tog‘ jinslari egallagan. “ko'r" karst “vodivlari” tog‘li, ko‘pincha tekislik o‘lkalarda tektonik yoriqlar bo‘ylab bir-biriga yaqin joylashgan karst varonkalari, botiqlari, quduqlarining tutashishi natijasida kelib chiqqan va ulaming kelib chiqishida, karst jarayonlaridan tashqari, erozion, cho‘kish va tektonik jarayonlar qatnashadi. tog‘larda ularning uzunligi 100-700 m, chuqurligi 400-150 m lar orasida. uzunligi 100 km. dan ziyod, kengligi 1 km. ga yaqin, chuqurligi 20 m gacha bo‘lgan ulkan karst “vodiylari” ustyurt platosida sarmat davri ohaktoshlarida hosil bo‘lgan. mazkur “vodiy” o‘zanida chuqurligi 50 m ga yetadigan karst varonka va shaxtalari uchraydi. karbonat va galogen tog‘ jinslari yer yuzasi va turli chuqurlik- larda joylashgan, yer tarixining turli geologik davrlarida hosil bo‘lgan. masalan, o'rta osiyo hududida proterozoy eonidan neogen davrigacha to‘plangan. karbonat va galogen tog‘ jinslarida karst jarayonlarining rivojla- nib, karst relyef shakllarining hosil bo‘lishi uchun bir nechta omillar bo‘lishi shart: 1. tog‘ jinslari o‘zlaridan suv o‘tkazish qobilyatiga ega bo‘lishi shart, shuning uchun …

shadi. bular ichida eng asosiysi, yog‘in-sochin, erigan qor va muz suvlaridir. bunda chuqur yer yoriqlaridan ko‘tarilayotgan mineral va termal suvlar ham qatnashadi. suvlar tog‘ jinslariga kirib, ularni eritadi va turli karst relyef shakllarini hosil qiladi. 3. karbonat va galogen tog‘ jinslari tarqalgan hududlaming yuzasi tekisroq bo‘lishi zarur. yer yuzasi qancha tekisiangan va erozion tarmoqlar bilan kam parchalangan bo‘lsa, karst jarayonlari shuncha yaxshi rivojlangan bo‘ladi. chunki yog‘in-sochin, erigan muz va qor suvlari atrofga oqib ketmasdan, tog1 jinslariga shimiladi. yer osti karst relyef shakllari ichida eng katta tarqalgani karst g'orlaridir. g‘orlar odam kirishi mumkin bo‘lgan, asosan, gorizontal yo‘nalgan va bir qancha tarmoqlarga ajralgan yer osti bo‘shlig‘idir. bular morfologik tuzilishi jihatidan bir qavatli, ko'p qavatli, teshik g ‘orlarga bo‘linadi. g‘orlarning ichki tuzilishi ham turlichadir. ularning ichida ulkan gumbazsimon zallar, kishi zo‘rg‘a kira oladigan yo‘lkalar, har xil hosilalar (stalaktit stalagmit ustunjar, daryolar, sharsharalar va ko‘llar uchraydi). dunyodagi eng yirik g‘or amerika qo‘shma shtatlaridagi flint …

an yuzalar tarqalgan hududlarda, ayniqsa, ko‘plab hosil bo‘lgan. diametri har xil ( 0 ‘rta osiyo tog‘larida 1 m dan 150 m gacha), chuqurligi esa 40 m gacha. ulaming zichligi galogen tog‘ jinslari tarqalgan hududlarda, ayniqsa, katta. masalan, hisor tizmasining janubi-g‘arbiy tarmoqlarida 1 km2 maydonda 400 tadan oshadi. karst varonkalarining ikkinchi turi yer osti karst bo'shliqlarining o‘pirilishidan bunyod bo‘ladi. bulaming diametri 400 m gacha, chuqurligi esa 140 m gacha yetadi. "suffoziya” so‘zi lotincha tagidan kavlash, o'yib kirmoq degan ma’nolami anglatadi va uni fanga rus olimi, akademik a.p.pavlov kiritgan. bu jarayonlar va ular keltirib chiqargan relyef shakllariga qadimdan aholi o‘z e’tiborini qaratganligi sababli, turli tillarda har xil nomlar bilan ataladi. masalan, inglizlarda qulaydigan yer yoki pishirilgan g'isht, xitoyliklarda xuangtu (sariq tuproq), o‘zbeklarda о ‘pqonlar deb atashadi. “ko'r" karst “vodivlari” tog‘li, ko‘pincha tekislik o‘lkalarda tektonik yoriqlar bo‘ylab bir-biriga yaqin joylashgan karst varonkalari, botiqlari, quduqlarining tutashishi natijasida kelib chiqqan va ulaming kelib chiqishida, karst …

chidan, ular tarkibida har xil tuzlarning mavjudligidir. xulosa demak biz karst jarayonlarini o‘rganar ekanmiz tog‘ jinslarida harakatdagi suv bo‘lishi kerak. karst jarayonlari- ning rivojlanishida tabiiy suvlaming hammasi qatnashadi. bular ichida eng asosiysi, yog‘in-sochin, erigan qor va muz suvlaridir. bunda chuqur yer yoriqlaridan ko‘tarilayotgan mineral va termal suvlar ham qatnashadi. suvlar tog‘ jinslariga kirib, ularni eritadi va turli karst relyef shakllarini hosil qiladi. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: 1.жулиев a.x,., соатов а., юсупов p. геология асослари. -т.: мирзо улугбек номидаги узбекистон миллий университета босмахонаси. 2001. 148-6. 2. маматкулов м.м. шамол ва ер киёфаси. -т.: узбекистон фа нашриёти, 1962. 3. маматкулов м. карст западного и южного тянь-шаня. -т.: фан, 1979. 4. mamatqulov м., nigmatov a., yusupov r. geomorfologiya. -т.: cho'lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi. 2006. 120-b. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.png image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "karst jarayonlari va karst relyef shakllari"

1707767136.pptx /docprops/thumbnail.jpeg karst jarayonlari va karst relyef shakllari karst jarayonlari va karst relyef shakllari reja: 1.karst jarayonlarini kuzatish. 2. karst jarayonlari relyefini o‘rganish. 3. karst jarayonlari o’rta osiyo hududida 4.xulosa. 5. foydalanilgan adabiyotlar. “karst” so‘zi istriya yarimorolidagi (adriatika dengizi) karst platosi nomidan olingan bo‘lib, tosh qoya degan ma’noni anglatadi. bunday deb atalishiga sabab, shu yerda karst jarayonlari keng tarqalgan va dastlab, o‘rganilgan. karst jarayonlari eruvchan tog‘ jinslariga (karbonat va galogen) suvlar ta’siri natijasida sodir boiadi. shuning uchun ular faqat shunday tog‘ jinslari tarqalgan hududlarda rivojlanadi va o‘ziga xos relyef shakllarini keltirib chiqaradi. 6. insonning xo‘jalik va injenerlik faoliyat...

Формат PPTX, 2,9 МБ. Чтобы скачать "karst jarayonlari va karst relyef shakllari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: karst jarayonlari va karst rely… PPTX Бесплатная загрузка Telegram