karst g’orlari va ularning geografik tarqalish qonuniyatlari

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404121198_50692.doc karst g’orlari va ularning geografik tarqalish qonuniyatlari reja: 1. karst g’orlari va ularning hosil bo’lishi a. karst jarayoni va g’orlar haqida tushuncha b. g’orlarning tekshirilish tarixi c. o’rta osiyo hududidagi karst g’orlarining tarqalishi 2. karst g’orlarining hosil bo’lishi va tarqalishidagi geografik qonuniyatlar a. karst g’orlarining hosil bo’lishidagi va tarqalishidagi asosiy omillar b. g’orlarning morfologik tuzilishi c. qashqadaryo viloyatida karst g’orlarining tarqalishining geografik qonuniyatlari d. g’orlardan foydalanishning geografik jihatlari va ularni muhofaza qilish g’orlar qadim zamonlardanoq kishilarni sirligi va mo`jizaga boyligi bilan o`ziga maftun etib kelgan ammo o`sha davrlarda g`orlarning o`ziga xos tabiati kishilarni cho`chitgan shuning uchun xam tabiatning bu mo`jizasi haqida ko`pdan ko`p afsona va rivoyatlar tarqalgan. insoniyat tarixida g`orlar muhim o`rin tutadi, chunki dastlabki davrlarda inson o`z qarorgohlarini g`orlarda barpo etgan va insoniyat madaniyati ham birinchi marta g`orlarda yuzaga kelgan. qadimgi haykaltaroshlik, berelyeflar va ajdodlarimiz tomonidan ularning devorlarga chizilgan turli rasmlar shulardan dalolat beradi. yer sharida g`orlar juda …

injener-geolog, gidrotexnik va quruvchilarni: qadimda yashagan kishilar va xayvonlarning suyaklari xamda turli qoldiqlari topilganligi uchun paleontologlarni, antropologlarni, arxeologlarni: shifobaxshlik xususiyatiga ega bo`lganligi uchun mediklarni va boshqa mutaxassislarni o`ziga jalb qiladi. o`rta osiyo, shu jumladan o`zbekiston karst g`orlari keng tarqalgan o`lkalaridan biri xisoblanadi. shuning uchun ularga qiziqish juda qadim zamonlardan boshlanib, to xozirgi kunlargacha davom etmoqda. o`rta osiyo g`orlarini o`rganish ayniqsa, 60 yillardan boshlab avj olib ketdi. natijada o`rta osiyo g`orshunoslari tomonidan ko`plab g`orlar topildi. xozir o`rta osiyoda 1800 dan ziyod g`orlar borligi aniqlangan va ular tekshirilgan.shulardan 1000 ga yaqini mamlakatimiz hududida joylashgan. g`orlarning xosil bo`lishi juda murakkab geologik jarayondir. bu jarayonni karstshunoslik deb ataladigan fan asosida vujudga kelgan speleologiya fani o`rganadi. speleologiya so`zi lotin tilidan olingan bo`lib, spulinsa –g`or degan ma`noni beradi. bu nom fanga 1890 yilda frantsuz ye. rivera tomonidan kiritilgan. geoglogiya va geografiya fanlaridan ajrab chiqqan bu fan g`orlarning hosil bo`lishi, tuzilishi, tarqalishi, iqlimi, o`simlik va xayvonot dunyosi, …

haftlarining shakllanishida insonning xo`jalik faoliyatiga xam etibor qaratiladi. karst jarayonlari rivojlangan hududlarda tabiiy xodisalarni oldini olinishini tabiatdan foydalanish borasidagi ahamiyatini bayon qilishga qaratiladi. bitiruv malakaviy ishining vazifalari quyidagicha: -karst jarayonlarini yuzaga kelishi sabablarini o`rganish; -karst g`orlarining hosil bo`lishi va tarqalishini o`rganish; -o`rta osiyodagi, jumladan qashqadaryo viloyatida joylashgan tog`larni tahlil qilish; -karst g`orlarini hosil bo`lishidagi asosiy omillarni o`rganish; -tabiatdan foydalanishdagi karst g`orlarining ijobiy va salbiy hususiyatlarini o`rganish; -g`orlardan foydalanish natijada uning landshaftini muhofaza qilish; -karst g`orlarini geografik tarqalishi qonuniyatlarini tahlil qilish va tavsiflashdan iborat. bitiruv malakaviy ishini bajarishda tabiiy jarayonlarga bag`ishlangan va g`orshunoslik (speleologiya) ga oid maxsus adabiyotlardan, ilmiy to`plamlardan, kartografik materiallardan, hamda amaliyot davomida olingan malumotlar va kuzatishlar asosida tayyorlandi. shuni qayd etish lozimki, respublikamiz prezidenti i.a karimovning “mustaxkam oila” yili dasturi hamda qashqadaryo viloyati hokimi t.jo`raevning viloyat tuman va qishloqlarini iqtisodiy va ma`naviy jihatdan rivojlantirish uchun qabul qilingan maxsus qaror va dasturlari bu hududning tabiiy resurslaridan oqilona foydalanishni taqozo …

bo’lganligi sababli uni rayonlashtirishda karstshunoslar turli tamoyollarni qo’llaganlar. karstni rayonlashtirishda n.a.gvozdetskiy (1) hududning geologic tuzilishi va tabiiy geografik xususiyatlarini, g.a.maksimovich (2), n.v.rodinov (3), a.g.chikishev (4) geologik – tektonik tuzilishini, b.a.feodorovich (5) iqlim sharoitini e’tiborga olinishini taklif qilganlar. o’rta osiyo karst jarayonlarining tarqalishi va rivojlanishi haqidagi ma’lumotlar bu hudud karstini rayonlashtirishda turli tezlikda rivojlanayotgan har xil bosqichdagi morfostrukturalarni e’tiborga olishni taqozo qiladi. o’rta osiyo hududida karst jarayonlari asosan ko’tarilgan (musbat) morfostrukturalarda tarqalgan. karst jarayonlarining rivojlanishida (manfiy) cho’kkan morfosturuktutalarning ahamiyati ham katta. chunki musbat morfostruktutalarda yer osti suvlarini sirkulyatsiyasida manfiy morfostruktutalar qulay sharoit yaratadi. shunday qilib, o’rta osiyoda karst jarayonlari tarqalgan hududlar asosan morfostrukturalar bilan bog’liq, shuning uchun karstni rayonlashtirishda uning geomorfologik tuzilishini asosiy omil qilib olish maqsadga muvofiq. o’rta osiyo karstini rayonlashtirishda taksonomik birliklar sifatida quyidagilar ajratiladi: karst o’lkasi, karst oblasti, karst provinsiyasi, karst kichik provinsiyasi, karst okrugi va karst rayoni (m. mamatqulov 2009.). o’rta osiyo hududi boshqa hududlardan karstning tarqalishi …

utalar bir – biridan geologik – tektonik sharoiti (postplatforma orogeni, epigersin platformasi), iqlim sharoiti kasrtlanuvchi tog’ jinslarining joylanishi, yoshi bilan farq qilishi bayon qilingan. tog’li va tekislik karst oblastlarida karst jarayonlari bir – biridan farqlanuvchi geologik - tektonik sharoitda, turli yoshdagi tog’ jinslarida rivojlanib bormoqda. bu esa karstning har xil litologik tiplarini kelib chiqishiga, karst relyef shakllarining rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatadi. yuqoridagilarni e’tiborga olib, o’rta osiyo tog’li oblastida 2 ta karst provinsiyasi: o’rta osiyoning sharqiy qismidagi paleozoyda burmalangan tog’lar (gumbazsimon – palaxsa tipidagi qayta ko’tarilgan tog’lar morfostruktutasi), o’rta osiyo janubidagi alp burmalanishidagi tog’lar (gumbazsimon – burmali tipidagi yosh tog’lar morfostruktutasi), tekislik oblastida esa bitta karst provinsiyasi: turon plitasi (tekis platforma tipidagi morfostruktuta) ajratilgan. demak, bu karst provinsiyalarida karst jarayonlari turli tektonik, geomorfologik, iqlim sharoitida va turli yoshdagi tog’ jinslarida rivojlanmoqda. ajratilgan karst provinsiyalar tektonik sturukturalar yoshi, morfostruktutalarning katta – kichikligi, karst jarayonlarining rivojlanish tezligiga qarab alohida kichik karst provinsiyalariga ajratilgan. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "karst g’orlari va ularning geografik tarqalish qonuniyatlari"

1404121198_50692.doc karst g’orlari va ularning geografik tarqalish qonuniyatlari reja: 1. karst g’orlari va ularning hosil bo’lishi a. karst jarayoni va g’orlar haqida tushuncha b. g’orlarning tekshirilish tarixi c. o’rta osiyo hududidagi karst g’orlarining tarqalishi 2. karst g’orlarining hosil bo’lishi va tarqalishidagi geografik qonuniyatlar a. karst g’orlarining hosil bo’lishidagi va tarqalishidagi asosiy omillar b. g’orlarning morfologik tuzilishi c. qashqadaryo viloyatida karst g’orlarining tarqalishining geografik qonuniyatlari d. g’orlardan foydalanishning geografik jihatlari va ularni muhofaza qilish g’orlar qadim zamonlardanoq kishilarni sirligi va mo`jizaga boyligi bilan o`ziga maftun etib kelgan ammo o`sha davrlarda g`orlarning o`ziga xos tabiati kishilarni cho`chitgan shuning...

DOC format, 57.0 KB. To download "karst g’orlari va ularning geografik tarqalish qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: karst g’orlari va ularning geog… DOC Free download Telegram