amaliy ekonometrik modellar

DOCX 21 стр. 320,6 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 320,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

amaliy ekonometrik modellar 8-ma’ruza amaliy ekonometrik modellar reja: 8.1. ichlab chiqarish modellari 8.2. iqtisodiyotda chiziqli modellar 8.3. iqtisodiy tahlilda elastiklik 8.4. iqtisodiyot dinamikasi modellari 8.1. ishlab chiqarish modellari har qanday iqtisodiy ishlab chiqarish jarayonini hamda butun xalq xo’jaligi, moddiy ishlab chiqarish sohasi, iqtisodiy hudud, ishlab chiqarish birlashmasi yoki alohida korxona bo’lishidan qat’iy nazar har qanday ishlab chiqarish birligining ishlab chiqarish texnologiyasini modellashtirish moddiy ishlab chiqarish qonuniyatlari, taqsimoti va iste’mol asosida amalga oshiriladi. bu maqsadga erishishda ishlab chiqarish funktsiyalari muhim rol o’ynaydi. ( ishlab chiqarish funktsiyasi deb erkli o’zgaruvchilari sarflanadigan yoki foydalaniladigan resurslar (ishlab chiqarish omillari) hajmlarining qiymatlarini qabul qiladigan (o’zgaruvchilar soni resurslar soniga teng), funktsiyaning qiymati esa ishlab chiqarish hajmlari kattaligini anglatadigan funktsiyaga aytiladi. va quyidagich a yoziladi : )ishlab chiqarish funktsiyasi ishlab chiqarish faoliyati natijalarining ularni taqozo etgan ko’rsatkich-omillarga boѓliqligining iqtisodiy-matematik ifodasidir. iqtisodiy sharoitlarda ishlab chiqarish jarayoni natijasi ko’p sonli turli, ya’ni iqtisodiy, ijtimoiy, texnik, tabiiy omillarning ta’siri bilan …

2 / 21

parametrlar vektori ikki o’lchovli vektor bo’ladi. funktsiyaning xossalaridan sarflanayotgan resurs miqdori o’sganda ishlab chiqarish hajmi ning o’sishi, biroq bunda resursning har bir qo’shimcha birligi ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmi ning tobora kamroq o’sishini berishi kelib chiqadi. ushbu holat ( kattalik o’sganda hajmning o’sishi va hajm o’sishining kamayishi) iqtisodiyot nazariyasining kamayuvchi samaradorlik qonuni deb ataluvchi asosiy qoidasini aks ettiradi. ichf bir faktorli ishlab chiqarish funktsiyalari keng sinfining tipik vakili bo’ladi. ichflar turli qo’llanilish sohalariga ega bo’lishi mumkin. «xarajatlar – ishlab chiqarish» tamoyili ham mikro-, ham makroiqtisodiy darajada amalga oshirilishi mumkin. alohida korxona (firma), tarmoq, tarmoqlararo ishlab chiqarish majmuasi mikroiqtisodiy darajada ishlab chiqarish tizimi sifatida qatnashishi mumkin. bu holda ishlab chiqarish funktsiyalari asosan tahlil va rejalashtirish masalalarini, shuningdek bashoratlash masalalarini echish uchun quriladi va ishlatiladi. makroiqtisodiy darajada esa ishlab chiqarish tizimi sifatida hudud yoki butun mamlakat (aniqroѓi, hudud yoki mamlakatning xo’jalik tizimi) qatnashadi. bu holda ishlab chiqarish funktsiyalari uchchala ko’rinishdagi (tahlil, rejalashtirish va …

3 / 21

o’p ishlatiladi, bu erda , , — ichf parametrlari. bular musbat o’zgarmas sonlardir (ko’pincha va lar shartni qanoatlantiradi). yuqorida keltirilgan ko’rinishdagi ichf 1929 yilda uni ishlatishni taklif etgan ikkita amerikalik iqtisodchilar nomlari bo’yicha kobb-duglasning ishlab chiqarish funktsiyasi (kdichf) deb ataladi. p.duglas va d.kobb statistik ma’lumotlar asosida qayta ishlash sanoatidagi ishlab chiqarilgan mahsulot va unga ta’sir etuvchi kapital va mehnat xarajatlarining boѓlanishini aks ettiruvchi matematik modelni qurishdi. kdichf o’zining sodda tuzilishi tufayli turli-tuman nazariy va amaliy masalalarni echish uchun faol ishlatiladi. kdichfning tatbiqlarida ishlatilayotgan asosiy kapital hajmiga, esa mehnat xarajatlariga teng bo’lganda kdichf adabiyotlarda ko’pincha ishlatiladigan ko’rinishini oladi. bu erda > 0, aqshning 1899–1922 yillardagi iqtisodiy holati bo’yicha statistik ma’lumotlari asossida parametrlarning son qiymatlari topilib, kdichf ekanligi aniqlangan. 1960-1985 yillar davridagi sobiq sssr iqtisodiyoti bo’yicha ma’lumotlar asosida parametrlarning son qiymatlari hisoblangan va kdichf ko’rinishga ega bo’lgan. yuqoridagi parametrlar vaqt bo’yicha qatorlar (resurslar va ishlab chiqarish hajmining yillar davomida o’zgarishi) asosida aniqlanganligi …

4 / 21

di. har bir tarmoq, bir tomondan, ishlab chiqaruvchi bo’lib, ikkinchi tomondan esa boshqa tarmoqlar ishlab chiqargan mahsulotni iste’molchisi bo’ladi. bunday hollarda tarmoqlar orasidagi boѓlanishlarni har xil turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarish va iste’mol qilish orqali hisoblashning ancha murakkab masalasi paydo bo’ladi. birinchi marta bu muammo matematik model ko’rinishida 1936 yilda aqshdagi 1929–1932 yillar iqtisodiy depressiyasining sabablarini tahlil qilib ko’rishga uringan mashhur amerikalik iqtisodchi v.leontevning asarlarida bayon etildi. bu model matritsalar algebrasiga asoslanib, matritsalar tahlilining apparatidan foydalanadi. soddalik uchun xo’jalikning ishlab chiqarish sohasi har biri o’zining bir jinsli mahsulotini ishlab chiqaruvchi p ta tarmoqdan iborat deb hisoblaymiz. har bir tarmoq o’zining ishlab chiqarishini ta’minlash uchun boshqa tarmoqlarning mahsulotiga muhtoj (ishlab chiqarish iste’moli). odatda ishlab chiqarish jarayoni ma’lum bir vaqt davrida qaraladi; ko’p hollarda bunday birlik sifatida bir yil olinadi. quyidagi belgilashlarni kiritamiz: — i nchi tarmoq jami mahsulotining hajmi (uning yalpi ishlab chiqarishi); — i nchi tarmoq mahsulotining j nchi tarmoqda hajmdagi …

5 / 21

iqtisodiyot chiziqli modeli — leontev modeli v.leontev tomonidan ikkinchi jahon urushidan oldingi davrdagi aqsh iqtisodiyotini tahlil qilish asosida quyidagi muhim fakt aniqlandi: uzoq vaqt davomida kattaliklar juda kam o’zgaradi va o’zgarmas sonlar sifatida qaralishi mumkin. bu hodisani shunday tushunish kerakki, ishlab chiqarish texnologiyasi ancha uzoq vaqt davomida bir xil darajada turadi va, demak, j nchi tarmoqda hajmdagi mahsulotni ishlab chiqarish uchun i nchi tarmoq mahsulotining iste’mol qilinadigan hajmi texnologik konstanta (o’zgarmas son)dan iborat bo’ladi. bunda sonlar bevosita (to’ѓri) xarajatlar koeffitsientlari deb ataladi. ko’rsatilib o’tilgan faktga asosan (8.2) ga ega bo’lamiz. u holda (8.1) tenglamalarni (8.3) tenglamalar sistemasi ko’rinishida yozish mumkin. ishlab chiqarilgan mahsulot hajmlarining ustun-vektori (yalpi ishlab chiqarish vektori), yakuniy iste’mol mahsuloti hajmlarining ustun-vektori (yakuniy iste’mol vektori) va bevosita xarajatlar koeffitsientlari matritsasi , , (8.4) larni kiritamiz. u holda (9.3) tenglamalar sistemasi matritsa shaklida (8.5.) ko’rinishga ega. ( odatda bu munosabat chiziqli tarmoqlararo balans tenglamasi deb ataladi. bu tenglama ( …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amaliy ekonometrik modellar"

amaliy ekonometrik modellar 8-ma’ruza amaliy ekonometrik modellar reja: 8.1. ichlab chiqarish modellari 8.2. iqtisodiyotda chiziqli modellar 8.3. iqtisodiy tahlilda elastiklik 8.4. iqtisodiyot dinamikasi modellari 8.1. ishlab chiqarish modellari har qanday iqtisodiy ishlab chiqarish jarayonini hamda butun xalq xo’jaligi, moddiy ishlab chiqarish sohasi, iqtisodiy hudud, ishlab chiqarish birlashmasi yoki alohida korxona bo’lishidan qat’iy nazar har qanday ishlab chiqarish birligining ishlab chiqarish texnologiyasini modellashtirish moddiy ishlab chiqarish qonuniyatlari, taqsimoti va iste’mol asosida amalga oshiriladi. bu maqsadga erishishda ishlab chiqarish funktsiyalari muhim rol o’ynaydi. ( ishlab chiqarish funktsiyasi deb erkli o’zgaruvchilari sarflanadigan yoki foydalaniladigan resurslar...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOCX (320,6 КБ). Чтобы скачать "amaliy ekonometrik modellar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amaliy ekonometrik modellar DOCX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram