tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`sisiri

DOCX 18 pages 127.8 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 127.8 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

seminar mashg’ulotlari uchun ma’lumotlar 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri reja: 1.tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, mohiyati va asosiy gʻoyalari. tasavvuf ta'limotida qurʼondagi nafs tarbiyasi, zuhd va zohidlikka oid gʻoyalarining rivojlantirilishi. 2.tasavvuf taʼlimotida ilohiy ishq g`oyasining mohiyati. ilk tasavvuf adabiyotlarining talqini. islomda avliyo tushunchasining sharhi. 3.yusuf hamadoniy taʼlimoti, kubroviya, yassaviya va naqshbandiya tariqatlarining ijtimoiy ahamiyati. tasavvufda ruhiy tarbiya bosqichlari va maqom. vii asrda islom 2 ta yirik oqimga: sunniylik va shialikka bo‘linib ketdi. bu bo‘linishning asosida turli hukmron guruhlarning hokimiyat uchun olib borgan kurashlari yotadi. muhammad payg‘ambar (s.a.v.) ning kuyovi, to‘rtinchi xalifa ali vaqtidayoq (656-661) xalifa hokimiyati tan olingani bilan hokimiyat tepasiga muhammad payg‘ambar avlodlarigina kelish huquqiga egadirlar, deb hisoblangan. 1. xalifalar hokimiyati tarafdorlari (ya’ni xalifalarning muhammad avlodiga mansubligi shart emas, deb hisoblovchilar) bo‘lgan ummaviylar islomdagi an’anaviy diniy ta’limotga amal qiluvchilarni da’vo qilganlar sunniylikni tashkil qildilar.muqaddas qunoni karimda musulmonlarga qarata firqalarga bolinmang, degan mazmundagi ko rsatmalar bor. shuning o'zi turli oqimlarga …

2 / 18

ri o zlarini ahl as-sunna, ya’ni sunna ahli deb ataydilar va muhammad payg‘ambar (s.a.v.)ning shialar tomonidan buzilayotgan an’analariga faqat bizgina amal qilyapmiz, deb hisoblaydilar. islomning muhammad (s.a.v.) davridayoq shakllangan ta’limotining to‘g‘riligini, sunnani (hadisni) qur’ondan keyingi ilohiyoti va shariatning ikkinchi manbai deb tan olgan, islomning an’anaviy diniy marosimlariga, maishiy, ijtimoiy qoidalariga amal qiladigan har bir musulmon sunniy hisoblanadi. bugungi kunda sunniylar butun jahon musulmonlarining asosiy qismini tashkil etishadi. islomdagi asosiy bolinishlar 1.2-chizma sunniylik (ahli sunna val-jamoa)ga mansublikni bildiruvchi asosiy belgilar —► 1. islom ta’limotida iymon shartlari 7 ta aqidaga asoslanadi: 1) allohga ishonish: alloh dunyodagi barcha mavjudotlami yaratgan. 2) farishtalarga ishonish: farishtalaming mashhurlari: jabroil, mikoil, isrofil, azroil. 3) payg‘ ambarlarga ishonish. qur’onda 25 payg‘ ambarning ismlari zikr etilgan. payg‘ambarlar 2 xil: a) rasullar; b) nabiylar. 4) muqaddas kitoblar (alloh taoloning kitoblari)ga ishonish. alloh taolo payg‘ambarlarga 100 sahifa va 4 kitob ioborgan. 100 sahifa odam, shis, idris, ibrohimga, 4 kitob esa muso, …

3 / 18

bilish: 1) buxoriy; 2) muslim; 3) termiziy; 4) abu dovud; 5) nasoiy; 6) ibn moja hadislar to‘plamini ishonchli deb bilish. 4) to‘rtta diniy - huquqiy mazhab: a) hanafiylik b) molikiylik. v) shofiylik. g) hanbaliylik. islom davlatlari hududlarining kengayib borishi, turli din, toifa, mazhab va mafkura tarafdorlarining musulmon bo‘lishi oqibatida aqidaviy masalalar yana ham murakkablashib ketgan. buning ustiga turli tomonlardan musulmonlar aqidasini buzishga urinish va tanqid qilish ham avj olgan.[footnoteref:1] ana shunday murakkab holatda sunniylik (ya’ni ahli sunna val- jamoa) aqidasi va fikrlarini ilmiy asosda jamlash va tartibga solishni taqozo etgan. bu ishni musulmon olamining mashriq tomonida abu mansur moturudiy va ikkinchi tomondan abulhasan ash’ariy uddasidan chiqqan. ahli sunna val-jamoa (sunniylik)ning aqidaviy masalalari shu ikki olim shaxsiga nisbat berilib (ash’ariylik, moturudiylik) nomlanadigan bo‘lgan. ahli sunna val-jamoa faqatgina aqida bobida emas, balki boshka sohalarda ham o‘ziga hos mazhablarni birlashtirgan. [1: . islom. en^klopediya. -t.: "o'zbekiston milliy en^klopediyasi". davlat ilmiy nashriyoti, 2017. -81 …

4 / 18

uchayishi natijasida sunniylik va shialik o‘rtasidagi munosabatlar ham keskinlashgan. bunday holat mamlakatlar o‘rtasidagi (yeron-iroq), shuningdek, turli mamlakatlarning ichki hayotida (saudiya arabistoni livan) ham ko‘zga tashlanib, ko‘p holatlarda uchinchi daraj ali ahamiyat kasb etgan (yeron -iroq) yoki osongina hal etilgan.moturudiya ta’limoti ilm egallash jarayonida bag'rikyenglik g'oyasi asosida inson aql-zakovatining o'rni va ahamiyatiga yuksak e’tibor qaratadi. bu o'z navbatida ushbu ma’limotlarning kyeng ommalashuvida muhim o'rin tutgan. bunday g'oyalarga bugungi kunda ham insoniyat katta yehtiyoj syezmoqda. shavkat mirziyoyev, 1-jild, 29- byet, 2017 sunniylikning ko‘pgina o‘ziga xos hususiyatlari hozirgi vaqtda islomning haqiqiy demokratik din ekanligini isbot qilishda dalil sifatida ko‘rsatilmaydi. islom olamidagi davlatlar aholisining ko‘pchiligini (yeron va iroqdan tashqari) sunniylar tashkil etadi. 2. shialik (arab, gurux, tarafdorlar, partiya, ya’ni alining guruhi degan ma’noni anglatadi) - islomdagi ikkinchi yo‘nalishdan biri. ali va uning avlodini muhammad payg‘ambar s.a.v.ning birdan-bir qonuniy vorislari deb tan olinadigan turli yo‘nalish va sektalarning umumiy nomidir. o‘zining tarqalishi va ijtimoiy-siyosiy mohiyati jihatidan …

5 / 18

at - shialikda davlat boshqarish huquqi haqidagi ta’limot, e’tirof etilgan 5 aqidadan biri. unga ko‘ra, musulmonlar jamoasi yoki davlatida faqat muhammad payg‘ambar (s.a.v) avlodi (kuyovi ali bilan qizi fotimadan tarqalgan avlod) hukmron bo‘lish huquqiga ega deb hisoblanadi. 1.3-chizma ► shialik oqimidagi musulmonlar 5 aqidaga ishonadi va uning sunniylik oqimidan farqi ► 1. shialikdagi 5 aqida: 1) allohning yagonaligi (ya’ni tavhid). 2) adolat (adl)ga ishonish, ya’ni taqdir aqidasiga. 3) oxirat (qiyomatga) va o‘lganlaming tirilishiga ishonish. 4) payg‘ambarlik (nybyvvat)ka ishonish. 5) imomatga (imomlar hokimiyatini e’ygof 3tish) ishonadi. ali avlodlariga aloqador “abadiy ilohiy nyr”ning namoyon bo‘lishidir, ylar ilohiy mohiyatga, beayb va g‘ayriinsoniy bilimga 3ga. ► 2. shialar aqidasiga binoan, “imomlar” oddiy insonlar jumlasidan bo‘lmay, quyidagi xususiyatlarga ega bo‘ladilar: 1) faqat muhammad payg‘ambarning (s.a.v.) qizlari fotimadan tug‘ilgan zotlar va ularning bolalari payg‘ ambar oilasi hisoblanib, imomlik vakolatining haqiqiy va qonuniy egalaridirlar. 2) imom payg‘ambar emas. ammo payg‘ambar bilan oddiy insonlar o‘rtasida turadi. 3) imom …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`sisiri"

seminar mashg’ulotlari uchun ma’lumotlar 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri reja: 1.tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, mohiyati va asosiy gʻoyalari. tasavvuf ta'limotida qurʼondagi nafs tarbiyasi, zuhd va zohidlikka oid gʻoyalarining rivojlantirilishi. 2.tasavvuf taʼlimotida ilohiy ishq g`oyasining mohiyati. ilk tasavvuf adabiyotlarining talqini. islomda avliyo tushunchasining sharhi. 3.yusuf hamadoniy taʼlimoti, kubroviya, yassaviya va naqshbandiya tariqatlarining ijtimoiy ahamiyati. tasavvufda ruhiy tarbiya bosqichlari va maqom. vii asrda islom 2 ta yirik oqimga: sunniylik va shialikka bo‘linib ketdi. bu bo‘linishning asosida turli hukmron guruhlarning hokimiyat uchun olib borgan kurashlari yotadi. muhammad payg‘ambar (s.a.v.) ning kuyovi, to‘rtinchi xalif...

This file contains 18 pages in DOCX format (127.8 KB). To download "tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`sisiri", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvuf taʼlimotining sharq ma… DOCX 18 pages Free download Telegram