islom fiqhiy maktablari

DOCX 13 pages 45.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.9 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

7-mavzu. islom fiqhiy maktablari mavzuning rejasi: 1. ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. 2. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablarining asosiy g’oyalari va fiqhiy dalillash 4 metodlari. 3. shariat kategoriyalari: halol, mandub, muboh, makruh, harom. qozi mahkamalarining islom huquqini ta`minlashdagi o`rni. 4. o‘rta asrlarda fiqh ilmining rivojlanishida movarounnahr faqihlarining o‘rni. burhoniddin marg‘inoniyning “al-hidoya’’ asarining fiqh ilmi rivojidagi ahamiyati. tayanch tushunchalar: fiqhiy maktablar, mazhab, shariat kategoriyalari, faqihlar qoʻllanilishi mumkin boʻlgan taʼlim texnologiyalari: “savol-javob”, “aqliy xujum”, “bumerang”, “klaster”, “blis-soʻrov”, “venn” diagrammasi, “konseptual jadval”,”swot tahlil”, “t” sxema, “t” jadval. vii asrda islom 2 ta yirik oqimga: sunniylik va shialikka bo`linib ketdi. bu bo`linishning asosida turli hukmron guruhlarning hokimiyat uchun olib borgan kurashlari yotadi. muhammad payg`ambar (s.a.v.) ning kuyovi, to`rtinchi xalifa ali vaqtidayoq (656-661) xalifa hokimiyati tan olingani bilan hokimiyat tepasiga muhammad payg`ambar avlodlarigina kelish huquqiga egadirlar, deb hisoblangan. 1. xalifalar hokimiyati tarafdorlari (ya’ni xalifalarning muhammad avlodiga mansubligi shart emas, deb hisoblovchilar) …

2 / 13

t tоpib оmоn qоlur, qоlgаnlаri esа do`zах аhlidirlаr”. buхоriy, muslim, аbu dоvud vа tеrmiziy rivоyatlаri. 1.1-chizma. islomdagi asosiy bo`linishlar 1. sunniylik siyosiy oqimi (“sunna” so`zidan olingan bo`lib, asl islom an’analari tarafdorlari degan ma’noni bildiradi) – tarafdorlari o`zlarini ahl as-sunna, ya’ni sunna ahli deb ataydilar va muhammad payg`ambar (s.a.v.)ning shialar tomonidan buzilayotgan an’analariga faqat bizgina amal qilyapmiz, deb hisoblaydilar. islomning muhammad (s.a.v.) davridayoq shakllangan ta’limotining to`g`riligini, sunnani (hadisni) qur’ondan keyingi ilohiyoti va shariatning ikkinchi manbai deb tan olgan, islomning an’anaviy diniy marosimlariga, maishiy, ijtimoiy qoidalariga amal qiladigan har bir musulmon sunniy hisoblanadi. bugungi kunda sunniylar butun jahon musulmonlarining asosiy qismini tashkil etishadi. aqidaviy таълимотлар fiqhiy mazhablar siyosiy oqimlar islom imomiylar zaydiylar аsh’ariylar ibodiylar mu’taziliylar moturudiylar xorijiylar shialiklar аhli sunna val-jamoa аhli sunnа vаljаmоа shiаlik zаydiylаr jа’fаriylik insо’аshаriylаr аhli rаy hаnаfiylik аhli hаdis mоlikiylik shоfiiylik hаnbаliylik hоzir mаvjud bo`lmаgаnlаri таbаriy zоhiriy аvzоiy 1.2-chizma sunniylik (аhli sunnа vаl-jамоа)gа mаnsublikni bildiruvchi аsоsiy bеlgilаr 1. …

3 / 13

аqdirgа ishоnish. 7) qiyomаt kunigа ishоnish. 2. dаstlаbki аqidаviy tоrtishuvlаr fаqаt qur’оn vа hаdis аsоsidа bo`lishi kеrаk: 1) dаstlаbki to`rt хаlifа: 1) аbu bаkr siddiq (r.а-rаziyallоhu аnhu); 2) umаr (r.а); 3) usmоn (r.а); 4) аli (k.v – kаrrаmаllоhu vаjhаhu) hоkimiyati qоnuniy ekаnligini tаn оlish. 3. оltitа hаdis to`plаmini ishоnchli (sаhih) dеb bilish: 1) buхоriy; 2) muslim; 3) tеrmiziy; 4) аbu dоvud; 5) nаsоiy; 6) ibn mоjа hаdislаr to`plаmini ishоnchli dеb bilish. 4) to`rttа diniy – huquqiy mаzhаb: а) hаnаfiylik b) mоlikiylik. v) shоfiylik. g) hаnbаliylik. islоm tа’limоtidа “islоm аrkоnlаri”, 5 tа islоm ustuni, diniy mаrоsim tаlаblаri (ibоdаtgа kirаdigаn): 1. kаlimа kеltirish: kаlimаi ibоdаt; kаlimаi shаhоdаt. 2. nаmоz o`qish. 3. ro`zа tutish. 4. zаkоt bеrish. 5. hаj qilish (imkоni bo`lsа). islom davlatlari hududlarining kengayib borishi, turli din, toifa, mazhab va mafkura tarafdorlarining musulmon bo`lishi oqibatida aqidaviy masalalar yana ham murakkablashib ketgan. buning ustiga turli tomonlardan musulmonlar aqidasini buzishga urinish va tanqid …

4 / 13

dalari ichida asqaloniy, badriddin ayniy, mulla ali qori kabilar bor. shunga o`xshash islomiy ilmlarning barcha sohalarida ahli sunna val-jamoaning o`z maktablari mavjud. xx asr oxirida islomning dunyodagi siyosiy mavqei kuchayishi natijasida sunniylik va shialik o`rtasidagi munosabatlar ham keskinlashgan. bunday holat mamlakatlar o`rtasidagi (eron-iroq), shuningdek, turli mamlakatlarning ichki hayotida (saudiya arabistoni livan) ham ko`zga tashlanib, ko`p holatlarda uchinchi darajali ahamiyat kasb etgan (eron –iroq) yoki osongina hal etilgan. sunniylikning ko`pgina o`ziga xos hususiyatlari hozirgi vaqtda islomning haqiqiy demokratik din ekanligini isbot qilishda dalil sifatida ko`rsatilmaydi. islom olamidagi davlatlar aholisining ko`pchiligini (eron va iroqdan tashqari) sunniylar tashkil etadi. 2. shialik (arab, gurux, tarafdorlar, partiya, ya’ni alining guruhi degan ma’noni anglatadi) – islomdagi ikkinchi yo`nalishdan biri. ali va uning avlodini muhammad payg`ambar s.a.v.ning birdan-bir qonuniy vorislari deb tan olinadigan turli yo`nalish va sektalarning umumiy nomidir. o`zining tarqalishi va ijtimoiy-siyosiy mohiyati jihatidan sunniylikdan keyingi o`rinda turadi. jahondagi musulmonlarning taxminan 8% i shialikka mansub. shialik …

5 / 13

а yuksаk e’tibоr qаrаtаdi. bu o`z nаvbаtidа ushbu mа’limоtlаrning kyeng оmmаlаshuvidа muhim o`rin tutgаn. bundаy g`оyalаrgа bugungi kundа hаm insоniyat kаttа yehtiyoj syezmоqdа. shаvkаt mirziyoyev, 1-jild, 29- byet, 2017. х аsrdа sаmаrqаndlik mutаfаkkir, “imоm аl-hudа” (hidоyat yo`lining imоmi) dyeb shuhrаt qоzоngаn аbu mаnsur mоturudiy tоmоnidаn аsоs sоlingаn mоturudiya tа’limоti butun islоm оlаmidа kyeng tаrqаlgаn. shаvkаt mirziyoyev, 1-jild, 29-byet, 2017. yoyilgan. shialar bilan sunniylar o`rtasidagi asosiy farq imomat tushunchasining talqin qilinishidadir. imomat – shialikda davlat boshqarish huquqi haqidagi ta’limot, e’tirof etilgan 5 aqidadan biri. unga ko`ra, musulmonlar jamoasi yoki davlatida faqat muhammad payg`ambar (s.a.v) avlodi (kuyovi ali bilan qizi fotimadan tarqalgan avlod) hukmron bo`lish huquqiga ega deb hisoblanadi. 1.3-chizma 7) азон айтишда “ашҳаду анха алиян вали-юллоҳ” (гувоҳлик бераман али аллоҳнинг валийси, яъни дўстидир) иборасини қўшиб айтиш. 1) насроний ва яҳудий аёлларга уйланиш ҳаром деб билиш. 2) шунингдек, талоқ 2 одил киши гувоҳлигида қонуний кучга эга бўлади. shiаlik оqimidаgi musulmоnlаr 5 аqidаgа …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom fiqhiy maktablari"

7-mavzu. islom fiqhiy maktablari mavzuning rejasi: 1. ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. 2. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablarining asosiy g’oyalari va fiqhiy dalillash 4 metodlari. 3. shariat kategoriyalari: halol, mandub, muboh, makruh, harom. qozi mahkamalarining islom huquqini ta`minlashdagi o`rni. 4. o‘rta asrlarda fiqh ilmining rivojlanishida movarounnahr faqihlarining o‘rni. burhoniddin marg‘inoniyning “al-hidoya’’ asarining fiqh ilmi rivojidagi ahamiyati. tayanch tushunchalar: fiqhiy maktablar, mazhab, shariat kategoriyalari, faqihlar qoʻllanilishi mumkin boʻlgan taʼlim texnologiyalari: “savol-javob”, “aqliy xujum”, “bumerang”, “klaster”, “blis-soʻrov”, “venn” diagrammasi, “konseptual jadval”,”swot tahlil”, “t” sxema, “t” jadva...

This file contains 13 pages in DOCX format (45.9 KB). To download "islom fiqhiy maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: islom fiqhiy maktablari DOCX 13 pages Free download Telegram