muzliklar va ularning geologik ishi

PPTX 479,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1709548085.pptx /docprops/thumbnail.jpeg muzliklar va ularning geologik ishi mavzu: muzliklar va ularning geologik ishi reja kirish. muzliklar haqida umumiy malumot 1.bob.muzliklar va ularning tabiiy sharoitlari 1.1.muz qoplash turlari 1.2.iqlimi 1.3. ona jinsi (flyuvioglyatsial yotqiziqlar) 2.bob.muzliklar va ularning geolagik ishi 2.1.muzliklar va ularning turlari 2.1. muzliklarning geolagik ishi xulosa kirish: muzliklar haqida umumiy malumot muzlik yillab, asrlab qor yigʻilishi uning ablatsiyasidan (erish va sublimatsiya) oshib ketgan yerlarda shakllanadigan doimiy katta muz jismidir. muzlik yuzasi kamida 0.1 km², qalinligi esa 50 m boʻladi, u bunday vazn ostida asta-sekin deformatsiyalanadi va oqadi, unda darz va teshiklar paydo boʻladi. muzlik oqishi natijasida kar va morenalar yuzaga keladi. muzliklar quruqlikda vujudga keladi, suv havzalaridagi katta muz boʻlaklari esa dengiz muzi deyiladi. muzliklarni oʻrganuvchi fan sohasi glatsiologiya deyiladi. muzliklar global kriosfera uchun muhimdir. muzlik — sharoit qulay joylarda qor toʻplanishidan hosil boʻlib, qiya tomonga siljib turuvchi muz massasi. qor chegarasidan yuqorida relyefning botiq joyida toʻplanadigan qorning zichlanishidan …
2
imoliy va 35°s janubiy kengliklar orasida muzliklarni faqat himoloy, and, sharqiy afrikadagi baʼzi baland togʻlar, meksika, yangi gvineya va eronda topish mumkin. muzliklar yerdagi eng katta chuchuk suv zahiralaridir, ulardagi suv dunyo aholisining uchdan bir qismiga yetadi.[3] aksariyat muzliklar suvni bir fasl davomida saqlab, boshqa faslda erib chiqaradi, bu erigan suv oʻsimlik va hayvon dunyosi uchun kerakli suv manbaidir. muzliklar yogʻin, harorat va bulut qatlami kabi uzoq vaqtli iqlim oʻzgarishlariga sezgir boʻlib, iqlim oʻzgarishidan xabardor etadi va dengiz sathi oʻzgarishiga hissa qoʻshadi. muzliklar — siljib turadigan tabiiy muz toʻplamlari. bir sutkada bir necha sm dan oʻnlab m gacha siljiydi. m. koʻp yillar davomida toʻplangan krrlardan paydo boʻladi. qutb oʻlkalarida (antarktida, grenlandiya va shim. orollarda) kalinligi 2 –3 km ga yetadigan muz qatlamlari hosil boʻladi. m. morfologik jihatdan 3 turga: yer usti muzligi, togʻ muzligi va qirgʻokdagi dengizga tomon yastanib yotgan shelf turidagi muzlikka boʻlinadi. togʻ muzligining yiriklari: alyaskadagi bering (170 …
3
im rol oʻynaydi. m. suvga nisbatan yengil boʻlganidan suv yuzidagi m.lar daryolarni va boshqa suv havzalarini tubigacha muzlab qolishdan saqlaydi. m. (0,45) va xususan qorning (0,95) yorugʻlikni qaytarish xossasi katta boʻlganidan m. va qor bilan qoplangan hudud (har ikkala yarim shardagi yuqori va oʻrta kengliklarda yiliga oʻrta hisobda 72 mln. km² maydonni m. va qor qoplab yotadi) quyoshdan meʼyordagidan 65% kam issik,lik oladi va yer shari yuzasini sovitib turadigan kuchli manba hisoblanadi: hozirgi iqlim zonalari koʻp jihatdan ana shu manbaga bogʻliq. atmosfera, suv ichi va ustidagi, yer yuzasidagi va yer poʻstidagi m. oʻsimlik hamda hayvonlarning yashash sharoiti va xayot faoliyatiga taʼsir qiladi. m. bir qancha tabiiy ofatlarni keltirib chiqaradi (uchuvchi apparatlar, kemalar, inshootlar, temir yoʻl va tuproqning muzlashi, doʻl urish, qor boʻronlari, qor bosishi, dare oʻzaniga muz tiqilib qolib toshqin boʻlishi, ekinlarni sovuq urishi va h.k.). bunday zararli hodisalarni oldindan aytib berish, ularga qarshi kurashish va m.dan turli maqsadlarda foydalanish …
4
di. baʼzan suv gaz holatdan toʻgʻridan-toʻgʻri muzga aylanishi mumkin (qirov). 1.1. muz qoplash turlari muz qoplash turlari. yer sharidagi barcha muzliklarniig 99,5% qutblarga va qutb yaqinidagi o’lkalarga (materik qoplama muzligi), faqat 0,5% o’rtacha va tropik mintaqalardagi baland tog’li hududlarga to’g’ri keladi. yer yuzasidagi barcha muzliklar shakliga va harakatning xarakteriga ko’ra uchta guruhga bo’linadi. bular - materik muzliklari yoki qoplama muzliklar, tog’ muzliklari hamda vodiy muzliklaridir. materik muzliklari - qutb o’lkalarida tarqalgan bo’lib, ular tog’larni ham, tekislik va pasttekisliklarni ham yoppasiga qoplab yotadi. bunga sabab qutblarda va qutb atrofidagi joylarda haroratning yil bo’yi juda past bo’lishidir. antarktikani va grenlandiyani qoplab yotgan muz qalqoni bunga misoldirvodiy muzliklari – tog’ tizmalari orolig’idagi vodiylarni egallab, tog’lardagi eng katta muzliklarni vujudga keltiradi. ular daryo vodiylarining yuqori qismlarida joylashadi. vodiy muzliklari oddiy (alьp tipida) va murakkab yoki sertarmoq, (himolay tipida) bo’ladi. oddiy vodiy muzliklari bitta yaxlit muzlik oqimidan iboratdir (153-rasm). ba’zan bir qancha muzliklar bir - …
5
k suvlar oqimi yotqiziklari. flyuvioglyatsial yotqiziqlar 2 tipga: muz oldi va muz ichidagilarga boʻlinadi. muz oldi flyuvioglyatsial yotqiziqlar muzlikning eng chekkasida erigan suvlarda hosil boʻladi. muz oldi flyuvioglyatsial yotqiziqlar muzlikning eng chekkasida erigan suvlarda hosil boʻladi. ular uchun muzlikning chekkasidan uzoklashgan sari yirik shagʻallar va valun kumlarining mayda donali qiya qatlamli qumlar bilan almashinuvi xosdir. muz ichidagi flyuvioglyatsial yotqiziqlar muz osti tonnellarida, oʻpqonlarda va muzning erigan qatlamlarida joylashadi. kesimda gʻoʻlatosh yotqiziklarining toʻplami, shagʻallar va mayda shagʻallar, turli oʻlchamdagi qumlar almashinuvi, tuzilishining turlitumanligi bilan ajralib turadi. 2.1.muzliklar va ularning turlari musbat muvozanatli qismda qor qoplami vaqt o’tishi bilan firn (qotgan qor) ga aylanadi. bu hodisaga sabab qorning yuqori qatlamlarini uning pastki qismiga ko’rtsatgan bosimidir. shu bilan bir qatorda qor qoplamining yuqori qismida erigan qor suvlarining, uning pastki qismiga o’tishi va u yerda muzlashi ham frinlashuvga sabab bo’ladi. firnning zichlashishi esa gletcher muzligining hosil bo’lishiga olib keladi. zichligi 0,90g/sm. uning yanada zichlashishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muzliklar va ularning geologik ishi"

1709548085.pptx /docprops/thumbnail.jpeg muzliklar va ularning geologik ishi mavzu: muzliklar va ularning geologik ishi reja kirish. muzliklar haqida umumiy malumot 1.bob.muzliklar va ularning tabiiy sharoitlari 1.1.muz qoplash turlari 1.2.iqlimi 1.3. ona jinsi (flyuvioglyatsial yotqiziqlar) 2.bob.muzliklar va ularning geolagik ishi 2.1.muzliklar va ularning turlari 2.1. muzliklarning geolagik ishi xulosa kirish: muzliklar haqida umumiy malumot muzlik yillab, asrlab qor yigʻilishi uning ablatsiyasidan (erish va sublimatsiya) oshib ketgan yerlarda shakllanadigan doimiy katta muz jismidir. muzlik yuzasi kamida 0.1 km², qalinligi esa 50 m boʻladi, u bunday vazn ostida asta-sekin deformatsiyalanadi va oqadi, unda darz va teshiklar paydo boʻladi. muzlik oqishi natijasida kar va morenalar yuzaga...

Формат PPTX, 479,2 КБ. Чтобы скачать "muzliklar va ularning geologik ishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muzliklar va ularning geologik … PPTX Бесплатная загрузка Telegram