bolalar adabiyoti fanining maqsad va vazifalari

DOC 10 pages 92.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 92.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: kirish.adabiyot (bolalar adabiyoti) fanining maqsad va vazifalari. reja: 1. o`zbek bolalar adabiyoti istilohi va uning paydo bo`lishi. 2. o`zbek bolalar adabiyotining fan sifatida shakllanish bosqichlari. 3. fanning maqsad va vazifalari. 4. bolalar kitobxonligi tushunchasi haqida ma‘lumot mavzuga doir tayanch tushunchalar: bolalar adabiyoti, bolalar kitobxonligi, adreslilik, olam, so`qma so`z, munaqqid, nasr, nosir, nashr, noshir, muharrir, musavvir, matbuot, kitobatchilik, xarakter, tur, janr, dinamika, emotsionallik, komiks, animal kitob, lirik mayl, komik mayl, matbaa, realistik adabiyot, mushtaraklik, mazmun, shakl, obraz, voqelik, ilmiylik, psixologiya, pedagogika, nazariya, voqelik, tasvir, munosabat, idrok, mohiyat, hodisa, tasnif... bolalar adabiyoti istilohi haqida. xx asrning arafasi va boshlarida o`zbek bolalari uiuchun ixtisoslashgan maxsus badiiy adabiyot yaratish harakati yuzaga kelib, izchil tusga kira boshlagan esa-da, mazkur hodisani bolalar adabiyoti atamasi bilan ifodalash, asosan, 20-yillarning boshlarida sodir bo`ldi. o`zbek matbuotida bu istiloh ilk bor sirojiyning 1921- yili «maorif va o`qitg`uvchi» jurnalining 3-sonida bosilgan «bolalar adabiyoti to`g`risida bir fikr» (30-31-b). «zarafshon» gazetasining 1924-yil …

2 / 10

jadid ma`rifatparvarligi bag`rida navqiron avlodda rus mustamlakachiligiga qarshi fikr uyg`otish va uni o`zligini anglash, o`z erki, vatan ozodligi yo`lida istiqol jangchisi sifatida shakllanishi uchun ma`rifat asoslarini egallashga chorlovchi yangi adabiy hodisa tarzida paydo bo`lgan o`zbek bolalar adabiyoti endilikda o`zbek xalqining o`ziga xos milliy boyligiga aylandi. garchi uning g`oyaviy-badiiy saviyasiga hamon ahyon-ahyonda shubha bilan qarovchilar topilsa-da, u allaqachon umumjahon bolalar adabiyoti o`zanidan munosib joy egallay oldi. talay namunalari mamlakatimiz sarhadlaridan tashqarida sevilib o`qilayotir. bir asrdirki, o`zbek bolalar adabiyoti yosh naslning ma`naviy sog`lom o`sishida muhim omillardan biriga aylanib xizmat qilayotir. o`zbek bolalar adabiyoti haqidagi fan xx asr boshlarida ilg`or marifatparvarlar pedagoglar, adabiyotshunoslar yozgan maqolalardan yuzaga kela boshlagan esa-da, xx asrning o`rtalariga kelib dastlabki xrestomatiyalar va o`quv qo`llamalarni tuzish harakati tufayli shakllanish jarayoniga kira bordi. pedagogika bilim yurtlari talabalariga mo`ljallanib 1953-yilda i.ahmedov a.suyumovlar tomonidan ilk bor tartib berilib, 1967-1978-yillarda qayta takomillashtirib nashr ettirilgan «bolalar adabiyoti» xrestomatiyasi va 1957-yilda elon qilingan «bolalar adabiyoti» o`quv …

3 / 10

oyondalari ijodiy biografiyalariga oid materiallar bilan birga eng sara asarlaridan namunalar berilgan edi. shu xususiyatga ko`ra o`zbek bolalar adabiyoti tarixini yaratishga ta`sir ko`rsatdi. nihoyat o`zr fasi alisher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti huzuridagi «bolalar adabiyoti» bo`limi (1969-1989-yil) xodimlari joylardagi bolalar adabiyoti tadqiqotchilari bilan hamkorlikda «o`zbek sovet bolalar adabiyoti tarixi ocherki» (1973), «bolalar adabiyoti va zamonaviylik» (1981), «o`zbek bolalar adabiyoti va adabiy jarayon» (1989) singari uch manografiyani yaratib, o`zbek bolalar adabiyotining ilmiy tarixini bunyod etish yo`lida dastlabki qadam qo`yildi. shunga qaramay, o`zbek bolalar adabiyoti nazariy asoslari, taraqqiyot tamoyillari va bolalar kutobxonligining ijtimoiy mohiyatini o`zaro uyg`unlikda ifodalagan va estetik tahlil etgan ilmiy tarix hanuzgacha yaratilgani yo`q. hukmingizga havola qilingan ushbu qo`llanma shu vazifani qisman ado etishga mo`ljallangan. bolalar adabiyotining umumadabiyotga aloqadorligi. bolalar adabiyoti umumbadiiy adabiyotning ajralmas tarkibiy qismi sifatida o`zaro qator mushtarakliklarga va farqli xususiyatlarga ega. ular o`rtasidagi mushtarak xususiyatlar tubandagilardan iborat: 1. bolalar adabiyoti ham, umuman badiiy adabiyot singari so`z …

4 / 10

arda mehnatkashlikni, halollikni, rostgo`ylikni, to`g`rilikni, vatanni sevishni, kattani hurmat qilib kichikka shafqatli bo`lishni sharaflab kelgan, ishyoqmaslik, tekinxo`rlik, subutsizlik, yolg`onchilik, o`g`rilik, shafqatsizlik, toshbag`irlik, xoinlik, g`iybatkashlik kabi insoniylikni tahqirlovchi xislatlarni qoralagan. bolalar adabiyoti xalqni o`z kelajagi bo`lgan yosh avlodga ana shu sohadagi dono aqidalar va ijodiy an`analarini singdirishda xizmat qilmog`i darkor. bu-olijanob maqsad. uni amalga oshirish yuksak burch va mas`uliyatni talab qiladi. binobarin, bolalar uchun yoziladigan asarlar ham yuksak badiyatga ega bo`lmog`i shart. ularda hayot haqqoniyko`rsatilmog`i, insoniylikni, mehnatni sharaflovchi, bolalarda kelajakda kim bo`lmoqlarini belgilab olishlarida ko`maklashuvchi g`oyaviy-badiiy barkamollik ufurib turmog`i zarur. xom-xatala, hayotni bo`yab-bezab bayramdagiday tantanavor qilib ko`rsatuvchi bitiklar bolalar ma`naviy olamiga salbiy ta`sir ko`rsatadi. realizm-bolalar adabiyotining ham asosiy ijodiy metodi sanaladi. biroq bolalar uchun yoziladigan asarlarda voqelikning haqqoniy va aniq ifodasi goho romantika, goho fantastik bo`yoqqa sug`orilgan holda aks etishi mumki. bu asarning qiziqarliligini, emocionaligini kuchaytiradi va o`qimishligini ta`minlaydi. umuman, bolalar adabiyoti realizmida umuminsoniylikni qadrlash, ijtimoiy adolatni, ezgulikni sharaflash ruhi ustivor …

5 / 10

ni qayd qilishga to`g`ri keladi. buning sababini bu janrlarda ifodalanadigan voqelik kattalar turmushi va dunyoqarashiga xos murakkabliklarga daxldorligi bilan izohlanadi. aksincha xalq nasrining shakli bo`lgan ertak janri bolalar adabiyotiga ayricha qimmat kasb etgan. u bolalar nasrida adabiy ertaknovella,ertak-qissa, ertak-roman; poeziyasida she`riy adabiy ertak, naql-ertak, topishmoqertak va nihoyat dramaturgiyasida ertak-drama, ertak-kamediya, ertak-opera va ertak-film singari talay xilma-xil oraliq janrlarning yuzaga kelishi va qaror topishiga ta`sir ko`rsatgan. bu hol bolalar adabiyoti genetik asoslarini belgilashda, folklor nechog`li rol o`ynaganini yaqqol ko`rsatib turibdi. ammo bolalar adabiyotining umumbadiiy adabiyotdan ayri xususiyatlari ham borki, bular uning mustaqil hodisa-alohida adabiy saltanat sifatidagi mohiyatini belgilaydi. bolalar adabiyotining o`ziga xos xususiyatlari. bolalar uchun ham, kattalarga bo`lgani singari, inson va jamiyatga, tabiatga daxldor barcha mavzularda ijod etish mumkin. bolalar va kattalar adabiyotlari o`rtasidagi bunday mushtaraklik zamirida ular orasidagi farqni oydinlashtiruvchi xususiyat ham mavjud. bu farqli xususiyat mohiyatini a.a.makarenko bolalar uchun yozayotganda nima haqda yozish emas, balki qanday qilib yozishning muhimligida …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar adabiyoti fanining maqsad va vazifalari"

mavzu: kirish.adabiyot (bolalar adabiyoti) fanining maqsad va vazifalari. reja: 1. o`zbek bolalar adabiyoti istilohi va uning paydo bo`lishi. 2. o`zbek bolalar adabiyotining fan sifatida shakllanish bosqichlari. 3. fanning maqsad va vazifalari. 4. bolalar kitobxonligi tushunchasi haqida ma‘lumot mavzuga doir tayanch tushunchalar: bolalar adabiyoti, bolalar kitobxonligi, adreslilik, olam, so`qma so`z, munaqqid, nasr, nosir, nashr, noshir, muharrir, musavvir, matbuot, kitobatchilik, xarakter, tur, janr, dinamika, emotsionallik, komiks, animal kitob, lirik mayl, komik mayl, matbaa, realistik adabiyot, mushtaraklik, mazmun, shakl, obraz, voqelik, ilmiylik, psixologiya, pedagogika, nazariya, voqelik, tasvir, munosabat, idrok, mohiyat, hodisa, tasnif... bolalar adabiyoti istilohi haqida. xx asrn...

This file contains 10 pages in DOC format (92.5 KB). To download "bolalar adabiyoti fanining maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar adabiyoti fanining maqs… DOC 10 pages Free download Telegram