tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri

PPTX 29 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

презентация powerpoint 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri 1.tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, mohiyati va asosiy gʻoyalari. 2.tasavvuf ta'limotida qurʼondagi nafs tarbiyasi, zuhd va zohidlikka oid gʻoyalarining rivojlantirilishi. 3.tasavvufda ruhiy tarbiya bosqichlari va maqom. 4.zamonaviy tasavvuf tariqatlari. 1.tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, mohiyati va asosiy gʻoyalari. tasavvuf (arabcha suvf – soʻfiylik) – islomda insonning ruhiy dunyosi toʻgʻrisidagi, uni ruhiy-axloqiy jihatdan komillik sari yetaklovchi taʼlimot; diniy eʼtiqod, soʻfiylik oqimi. “mistitsizm”, “mistika” soʻzlari qadimgi yunon tilidagi mystikos – “yashirin”, “sirli” soʻzidan olingan boʻlib, ilohiyat bilan bevosita muloqot qilish mumkinligi haqidagi taʼlimot. bu taʼlimot insonning xudo bilan aql va hissiyotdan yuqori boʻlgan sirli aloqasi boʻlib, uning natijasida inson ongida xudoni bilish hosil boʻladi tasavvuf, “sufiy” yoki “mutasavvuf” soʻzlarining kelib chiqishi haqida turlicha fikrlar mavjud. soʻfiylik mualliflari koʻpincha uning kelib chiqishini “suvf” (“sof boʻlmoq”) oʻzagidan yoki “ahl as suffa” (paygʻambarning madinadagi uyi yaqinidagi suffaga yigʻiluvchi zohid kishilar)ga tegishli deb taʼkidlaydilar. …

2 / 29

qo‘yish, qimmatbaho tuhfalar bilan qarindosh-urug‘lar, yaqin do‘st-birodarlarni siylash rasm bo‘ladi tasavvuf va soʻfiy soʻzlari ix asrning boshlarida yashagan abu hoshim soʻfiydan boshlab joriy etilgan. undan oldingi davrlarda bu atama oʻrnida “zuhd” (zohidlik, tarkidunyochilik), “taqvodorlik”, “parhezkorlik” kabi iboralar ishlatilgan. misrlik olim ibrohim basyuniy “islomda tasavvufning paydo boʻlishi” nomli kitobida hijriy iii–iv asrlarda yashab oʻtgan olimlarning tasavvuf haqidagi 40 ta taʼrifini keltiradi. tasavvufda yo`nalishlar islom huquqshunosligida, sharʼiy koʻrsatmalarni amalga tatbiq etishda 4 ta yoʻnalish boʻlganidek, tasavvufda ham bir necha tariqatlar shakllangan. mashhurlari – tayfuriya, junaydiya, hakimiya, qodiriya, yassaviyya, malomatiyya, kubroviyya, mavlaviya, naqshbandiya tariqatlaridir. tasavvuf. — haqiqat sari intilish, odamlardan tamagirlik qilmaslik va faqirlikni ixtiyor etishdir". zunnun al-misriy (859 y.v.e.), “sufiy boylik istab oʻzini charchatmas va yoʻqotgan boyligiga achinib, bezovta boʻlmas", desa, junayd al-bag’dodiy (909 y.v.e.) tasavvuf. — qalbni sof tutmoq, tugʻma zaiflik va noxush axloqlardan forigʻ boʻlib, hayvoniy va nafsoniy tuygʻular ustidan gʻalaba qilmoq, deb ta’rif bergan. yana u tasavvuf bir uy …

3 / 29

urli darajalari belgilangan. nafsi ammora 1 –insonni tamomila o‘z jiloviga olgan, har qanday og‘ir gunohlarga boshlovchi tarbiyaga bo’ysinmagan, o’jar nafs. qur’oni karimning “yusuf” surasidagi eslanadi. nafsi lavvoma 2 –gunoh ishlarga yo’l qo‘yganda qiynala boshlagan, o’z xatolaridan afsuslanish hissi paydo bo‘lgan inson nafsining holati. qur’oni karimning “qiyomat” surasida eslanadi. nafsi mutma’inna 3 –sokin muvozanatga erishgan, xotirjam, gunohlardan tiyilgan nafs, qur’oni karimning “al-fajr” surasida eslanadi. nafsni yengishni, umuman, yeb-ichmaslik, yaxshi kiyinmaslik, mutloq tarkidunyochilik mano’sida, tushunmaslik kerak. sufiy ruhini shu darajada rivojlantirishi lozimki, u hech qachon va hech qanday boylikka, umuman, bu dunyoga bog‘liq biror narsaga bog‘lanib, uning quliga aylanmasin. aksincha, nafs uning quli bo‘lsin. shunday qilmasa, nafs uni yengib o‘ziga mute’ qivoladi. nafs esa yuzta shaytondan ham havfliroqdir. bu gaplarning manosini yaxshilab chaqib olish kerak. 3.tasavvufda ruhiy tarbiya bosqichlari va maqom ix asr boshlariga kelib tasavvufning nazariy asoslari ishlab chiqildi, so‘fiylarning amaliy, ruhiy-psixologik mashqlari, o‘z-o‘zini tarbiyalash va chiniqtirish tabdir-usullari shakllandi. tariqat, ma’rifat, …

4 / 29

qatlarni el orasiga yoyishda abuali al horis muhosibiy (781–857), zunnun misriy (796–861), abuyazid bistomiy (vafoti 875), junayd bag’dodiy (vafoti 910), hakim termiziy (vafoti ix asr oxiri) va mansur halloj (858–922)larning xizmati katta bo‘lgan. keyinchalik abusaid abulxayr (967–1049), abdulloh ansoriy (1006–1089), ahmad yassaviy (vafoti 1166) yahyo suhravvardiy (1155–1191), ibn arabiy (1165–1240), najmiddin kubro (1145–1221), bahuoddin naqshband (1318–1389) kabi shayxul mashoyixlar tasavvuf ilmini yangi fikrlar, qarashlar bilan boyitdilar, yangi oqim, silsilalarini vujudga keltirdilar. ruhni tarbiyasidan asosiy maqsad axloqni poklash, nafsni o‘ldirish, odamdagi o‘ziga bino qo‘yish, takabbur, xudpisandlikni yo‘q qilish edi. tasavvufda murid pir qo‘lida ruhiy-ma’naviy zinalardan ko‘tarilib boradi. iloh sari muhabbati oshib, dunyo muhabbati ahamiyatsiz bo‘lib boravergan. shu bois tariqatda maqomot va hol tushunchalari muhim o‘rin tutadi. «maqomot» – maqom (manzil, bekat) so‘zining ko‘pligi bo‘lib, solikning ruhiy-ma’naviy kamoloti bosqichlarini anglatadi. abunasr sarroj tariqatning quyidagi maqomlarini qayd etgan: 1. tavba. 2. vara’. 3. zuhd. 4. faqr. 5. sabr. 6. xavf. 7. rajo 8. …

5 / 29

a’i, ya’ni past himmatni tark etish va noxush qiliqlarni qilmaslik. ko‘ngil man’ etgan jamiki narsalardan parhez qilish, tama’dan saqlanish, mahrumlikdan qo‘rqishdan hazar qilish. hullas, tilga ko‘zga, qo‘loqqa va oyoqqa band solish. zuhd – vara’ning davomi hisoblanadi, bu ham parhez qilish demakdir. ammo bunda taom va ichimlikdan saqlanish, halol va haromni ajratishga alohida ahamiyat beriladi. zuhd so‘fiy uchun dunyo va oxirat tarki, dunyo moliga ega bo‘laman deb intilmaslikdir. hadis: kimki dunyodan parhesz etsa, uning qalbi tajalliyot nuri kiradigan joyga aylanadi. junayd bag’dodiy so‘zi: «zuhd – qo‘lni mulkdan xoli tutish, dilni esa haqdan o‘zga har narsadan pok saqlash damak». imom g’azzoliy deydi: «zuhd dunyodan ixtiyoriy ravishda voz kechish va buning uchun qayg’urmaslikdir». faqr – ma’nosi qashshoqlik, benavolik. so‘fiylar nazdida ulug’vor ilohiy mohiyat kasb etish bo‘lib, xudoga bandalikni sidqidildan oliy darajada bajo keltirish, bandalikdan sharaf topish, niyozmandlik va talabgorlikda yo‘ldagi tuproq misol nomu nishonasiz bo‘lish, iloh nazdida o‘zini zarra, balki zarradan ham kam …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri"

презентация powerpoint 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri 8-mavzu. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri 1.tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, mohiyati va asosiy gʻoyalari. 2.tasavvuf ta'limotida qurʼondagi nafs tarbiyasi, zuhd va zohidlikka oid gʻoyalarining rivojlantirilishi. 3.tasavvufda ruhiy tarbiya bosqichlari va maqom. 4.zamonaviy tasavvuf tariqatlari. 1.tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, mohiyati va asosiy gʻoyalari. tasavvuf (arabcha suvf – soʻfiylik) – islomda insonning ruhiy dunyosi toʻgʻrisidagi, uni ruhiy-axloqiy jihatdan komillik sari yetaklovchi taʼlimot; diniy eʼtiqod, soʻfiylik oqimi. “mistitsizm”, “mistika” soʻzlari qadimgi yunon tilidagi mystikos – “yashirin”, “sirli” soʻzidan olingan boʻlib, ilohiyat bilan bevosita mulo...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (1,4 МБ). Чтобы скачать "tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tasavvuf taʼlimotining sharq ma… PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram