islom fiqhiy maktablari

DOC 31 стр. 246,5 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 246,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

8- mavzu 7-mavzu. islom fiqhiy maktablari reja: 1.ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablari 2. shariat kategoriyalari: halol, mandub, muboh, makruh, harom. 3. o‘rta asrlarda fiqh ilmining rivojlanishida movarounnahr faqihlarining o‘rni. 4. burhoniddin marg‘inoniyning “al-hidoya’’ asarining fiqh ilmi rivojidagi ahamiyati. 1.ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablari islomning lug'aviy ma'nosi "buyuruvchining farmoni va taqiqiga e'tirozsiz bo'ysunish hamda uni buyurilgandek bajarish", demakdir. islomning istilohniy ma'nosi alloh tarafidan yuborilgan barcha payg'ambarlar insonlarga islom dinidan ta'lim berganlar. alloh taologa, uning sifatlariga, oxirat kuniga payg'ambar yo'llagandek ishonish, kitoblarini tasdiqlab, ular ravshanlantirib bergan to'g'ri yo'ldan borish, yaratganni yagona bilib, undan boshqasiga ibodat qilmaslikdir. paygʻambarimizning (s.a.v.) muborak hayotlarining ohiriga kelib, qurʼoni karim oyatlari tushushi ohiriga yetib qoldi. keyingi bosqichdagi oyatlarning aksariyati hukmlarga tegishli edi. turli qabila va yurt odamlari islomni qabul qilishdi. yangi musulmonlar qarshisida deyarli yigirma uch yil davomida tushib toʻplangan …

2 / 31

ini oʻrgatish, ularning hayotida oriz boʻladigan masalalarni hal etish yubora boshladilar. jumladan, yamanga muoz ibn jabalni (r.a.) yuborishni iroda qildilar. muoz ibn jabal (r.a.) oʻz ish joylariga joʻnab ketayotganlarida paygʻambar (s.a.v.) u kishini toʻxtatib, “ u yerda senga bir masala oriz boʻlsa, qanday qilib hukm chiqarasan? ” deb soʻradilar. muoz ibn jabal (r.a.) “ allohning kitobi ila ”, deb javob berdilar. rasuli akram (s.a.v.): “ allohning kitobidan topa olmasangchi? ” deb soʻradilar. muoz ibn jabal (r.a.) “allohning paygʻambari sunnati ila ”, deb javob berdilar. paygʻambar (s.a.v.): “allohning paygʻambari sunnatidan ham topa olmasangchi? ” deb soʻradilar. shunda muoz ibn jabal (r.a.) qarab turmosdan, “ fikrim ila ijtihod qilaman ”, dedilar. paygʻambar (s.a.v.) bu javoblardan gʻoyat mamnun boʻldilar va: “alloh rasulining vakilini, allohni va rasulini rozi qiladigan narsaga muvaffaq qilgan alloh taologa hamdu sanolar boʻlsin ”, dedilar. barcha hadis kitoblarida keltirilgan ushbu mashhur voqea asrlar davomida faqihlarimizni yangidan-yangi ilmiy choʻqqilarga, izlanishlarga chorlashi …

3 / 31

olik ibn anas yoshliklarida jaʼfar mansur bilan birga oʻqigan ekanlar. katta boʻganlarida yoʻllari turlicha boʻlib, imom molik ilmda, ayniqsa, fiqhda ulkan allomalik darajasiga yetib, hammaning hurmatiga sazovor boʻldilar. ogʻaynilari va hamdarslari boʻlmish jaʼfar mansur imom molik bilan majlis qurdi va u kishiga: “ yaqin orada men bilan sendan ilmliroq odam yoʻq, oʻzing koʻrib turibsan, men manovi ish ila mashgʻul boʻlib qoldim (yaʼni, xalifalik). sen odamlarga diniy ishlarini yengillashtirib bersang ”, dedi. imom molik rozi boʻldilar va “muvatto” kitobini taʼlif qildilar. yanagi haj mavsumida “muvatto” kitobi bilan tanishgan xalifa jaʼfar mansur qoyil qoldi va imom molikka: “juda yaxshi qilibsan, agar hoxlasang, hamma odamlarni shu kitobga jamlayman”, dedi. imom molik: “yoʻq, unday qilma, rasulullohning sahobalari hamma yoqqa tarqalib ketishdi, ularning har biri oʻzi bilan yaxshilikni olib ketdi”, dedilar. ushbu qissadan koʻrinib turibdiki, oʻsha davrda hatto davlat boshligʻi ham kishilarga fiqhiy koʻrsatmalar majmuosi lozimligini anglab yetgan. ulamolar, jumladan, imom molikdek zabardast olim ham …

4 / 31

vafotlaridan soʻng urushlarda qurʼonni yod biladigan qorilar koʻpdab shahid boʻlayotganidan tashvishlangan hazrati umarning (r.a.) takliflari bilan xalifa abu bakr siddiq (r.a.) qurʼonni jamlaoshg amr berdilar. bunga hamma rozi boʻlari, hech kim qarshi chiqmadi. bu ish ijmoʼ orqali amalga oshdi. toʻrtinchi: qiyos. yaʼni, avvalgi manbalarda hukmi kelmagan masalani, shunga oʻxshash manbalarda hukmi bor narsaga qiyoslab hukm chiqarish. misol uchun, qurʼonda xamr, yaʼni oʻsha vaqtda uzum, arpa, asal, xurmo kabi narsalarni achitish yoʻli bilan olinadigan mast qiluvchi ichimlik harom qilingan. ulamolar shunga qiyoslab ulardan boshqa mast qiluvchi ichimliklarni ham harom deb ataganlar. faqihlarimiz suyanadigan yana baʼzi manbalar ham bor. ular toʻrtta mazkur asosiy va qolgan yordamchi manbalarga suyangan xolda koʻp masalalarni hal qilganlar. oʻsha davrda koʻplab faqihlar yetishib chiqqanlar. ularning koʻpchiligi oʻzlari dunyodan oʻtishlari bilan fiqhiy ishlari ham qolib ketgan. ammo musulmonlar ommasiga keng tarqalgan, shogirdlari va orqasidan ergashuvchilari koʻp boʻlgan ulamolar fiqhiy mazhab sohiblari, deb tan olingan. shulardan toʻrttalari butun dunyoga …

5 / 31

alloh taolo o'z payg'ambari muhammad (s.a.v.) orqali nozil qilgan shariatni teran fahmlamoq" ma'nosini bildiradi. "fiqh"ning shariat istilohidagi boshqa ta'rifida "shar'iy dalillardan qat'iy hukmlar chiqarishdir", deyiladi. bu ta'rifdagi "shar'iy dalil" qur'oni karim va hadisi sharifdir. "shar'iy hukm" esa umumiy hukmdan kelib chiqadigan xususiy fikrdir. shariatda shar'iy hukmlar asosan ibodat va muomalotlarda namoyon bo'ladi. zamonlar o'tishi bilan, al-istinbat - chiqarib olish, sug'urib olish uslublari shakllana bordi. ijtihod qilish natijasida qat'iy dalolat qilib berilmagan hukmlar, fikrlar xususida ijmo - ya'ni, yetuk ulamolarning o'zaro kengashib bir fikrga kelishlari taomilga kira boshladi. shu tariqa qiyoslash orqali va yuqorida aytilganlar bilan birga yangi bir fan - usuli fiqh - ya'ni, musulmon huquqshunosligi vujudga keddi. mazhab so'zi arabcha “yo'nalish” ma'nosini bildirib, islom atamashunosligida biror diniy masala, muammo bo'yicha muayyan ulamo fikriga ergashish, "uning yurgan yo'nalishidan borish" (arabcha - zaxaba 'ala mazhabixi)ni bildiradi. ilk islom davrida al-fiqh (610–632) viii–xii asrlar butun musulmon jamiyatida fan va madaniyat, ilm va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islom fiqhiy maktablari"

8- mavzu 7-mavzu. islom fiqhiy maktablari reja: 1.ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablari 2. shariat kategoriyalari: halol, mandub, muboh, makruh, harom. 3. o‘rta asrlarda fiqh ilmining rivojlanishida movarounnahr faqihlarining o‘rni. 4. burhoniddin marg‘inoniyning “al-hidoya’’ asarining fiqh ilmi rivojidagi ahamiyati. 1.ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablari islomning lug'aviy ma'nosi "buyuruvchining farmoni va taqiqiga e'tirozsiz bo'ysunish hamda uni buyurilgandek bajarish", demakdir. islomning istilohniy ma'nosi alloh tarafidan yuborilgan barcha payg'ambarlar insonlarga islom dinidan ta'lim berganlar. alloh taologa, ...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOC (246,5 КБ). Чтобы скачать "islom fiqhiy maktablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islom fiqhiy maktablari DOC 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram