iilmiy texnik taraqqiyotni prognozlash

PPTX 21 pages 90.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.9 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

byudjet-soliq sektori makroiqtisidy tahlili iilmiy texnik taraqqiyotni prognozlash iqtisodiyot kafedrasi katta o’qituvchisi: j.ataev rejalar prognozlashtirish usulini tanlash muammolari prognozlash masalalarini tasniflash muammolari prognoz sifatini oshirish yo‘llari iqtisodiy prognozlashda usuldan foydalanish imkoniyatlari usulni ishlab chiqarish jarayonini optimallashtirish prognozlashtirish usulini tanlash muammolari birinchi sabab prognozlash usullari sonining o‘sishi, prognozlash vazifalarining xilma-xilligidan iborat. hozirgi vaqtda taxminan 200ta prognozlash usuli majud. prognozlash sharoitlari va vazifalarining murakkablashuvi tufayli usullar soni o‘saveradi. prognozlashning ma’lum usullari mohiyati bilan oddiy tanlash yordamida tanishib chiqish ko‘p vaqt va kuch talab qiladi. prognozlashtirish usulini tanlash muammolari ikkinchi sabab sho‘ndaki, hal qilinadigan vazifalar murakkabligi oshishi bilan birga prognozlash ob’ektlarining ham murakkabligi ortib boraveradi. uchinchi sabab bozor muhiti dinamikligi (xarakatchanligi)ning ortishi, tovarlar, xizmatlar va asosiy ishlab chiqarish tizimi ma’naviy eskirishi sur’atlarining tezlashishi bilan bogliq. prognozlashtirish usulini tanlash mezonlari prognozlash ob’ekti yoki xal qilinadigan vazifaning xarakteri; prognozlar ishlab chiqiladigan prognozlash darajasi yoki boshqaruv darajasi(markaziy, tarmoq, regional, munitsipial); oraliq muddati (o‘ta uzoq, uzoq, o‘rta, …

2 / 21

ida natija biror oraliqdagi kabi bir vaqtda xam o‘rnatilishi mumkin (masalan, mexnat samaradorligining o‘sish sur’atlarini uning fond bilan ta’minlanganlik sur’atiga bog‘lab topish). prognozlash masalalarini tasniflash muammolari zaif strukturalangan muammolar. omil va natija orasidagi bog‘lanishning yuqori bo‘lmagan zichlik darajasi bilan farqlanadi. natija ko‘rsatkichi bunda juda katta oraliqda o‘zgaradi (masalan, ob-xavo sharoitlariga bog‘liq bo‘lgan qishloq xo‘jalik ekinlarining xosildorligini aniqlash). prognozlash masalalarini tasniflash muammolari strukturalanmagan muammolar. natija ko‘rsatkichining o‘zgarish funksiyasini oldindan aytish qiyin (masalan, texnika va texnologiyaning moliyalash xajmiga qarab rivojlanishi va boshqalar). prognozlash usullari va ularning prognoz vazifalarini yechish bo‘yicha imkoniyatlari o‘rtasidagi muvofiqlik usullar sinfi prognozlash ob’ektlari sinfi murak-kablik oraliq determi-nantlik vaqt mobaynidagi xarakteri axborot ta’minoti standart funksiyalarni tanlab ekstrapolyasiya qilish 1,2 1 1,2 2,3 1,2 aylanib o‘tish egri chizig‘i bo‘yicha ekstropolyasiya 1,2 1 1-3 1,2 1,2 avtoregression modellar 1 1 2,3 2,3 1 juft regressiyalar 2 1 2,3 2 1,2 ko‘p omilli regressiyalar 3,4 2-5 2 2,3 1,2 ko‘p omilli modellar …

3 / 21

talabi va iste’moli uchun trend tenglamalarini tuzish va taxlil qilishda, shuningdek, ekonometrik modellarni tuzishda qo‘llaniladi. normativ prognozlarni ishlab chiqish normativ prognozlarni ishlab chiqishda tovar va xizmatlar iste’molining milliy normalari xaqida ma’lumotlarga ega bo‘lish kerak. nooziq-ovqat tovarlari va turli xizmatlar iste’moli normalarini shakllantirish qiyinroq, uning ustiga ular vaqt o‘tishi bilan sezilarli o‘zgaradi. ma’naviy ehtiyojlarni normalash yanada qiyinroq. ko‘pincha bu yo‘nalishdagi modellash chetlab o‘tiladi, faqat ekspert baxolari qoladi. umuman, asosli ijtimoiy prognozlash qidiruv va normativ usul va modellarning o‘zaro boglanishini talab qiladi, qidiruv strategik yondashuv kelgusi iste’mol strukturasi yana uzoq vaqt mavjud tendensiyalar, an’analar va odatlar bilan belgilanishini xisobga oladi. ilmiy-texnik prognozlash ilmiy-texnik prognozlashda qo‘rib chiqilgan barcha usullar qo‘llaniladi. moddiylashgan va avtonom texnologik jarayonning iqtisodiy o‘sishga umumiy ta’siri dinamik ishlab chiqarish funksiyalari yordamida baholanadi. prognozlash bosqichlariga qarab usullar o‘zgaradi. funksional tadqiqotlar prognozi funksional tadqiqotlar prognozi asosan ekspert baxolash, xususan, delfi usuli yordamida ishlab chiqiladi. amaliy tadqiqotlar bo‘yicha sof ekspert baxolariga prognozlashning kompleks …

4 / 21

bu holatda prognozlashtirilayotgan ob’ektning kamayishi amalga oshira olmaydi. turli ko’rinishlar orasida va prognozlashtirilayotgan guruhlar orasida bor yoki yo‘qligiga qarab matritsani tasavvur qilamiz. agar qator va ustunlar kesishmasa, “1”ga teng bo‘lsa, bunday aloqa borligi tasdiqlanadi, agar “0” bo’lsa, bunday aloqa mavjud emas usulni ishlab chiqarish jarayonini optimallashtirish № 1 2 3 4 5 6 1 1 0 0 0 1 0 2 1 0 0 0 1 0 3 1 1 0 0 1 1 4 1 1 1 0 1 1 5 1 1 1 0 1 1 6 1 1 1 1 1 1 matritsani 1dan 6 gacha bo’lgan qatorlari quyidagilarni anglatadi: 1 tasdiqlanmagan ko‘rinish; 2 mavjud tilda prognozlashtirilgan ob’ektni aniq ko‘rinishi; 3 funksional- dekompozitsiyalashgan ko‘rinish; 4 xizmat konturlari ko‘rinishidagi ko‘rinish; 5 agregativ- dekompozitsiyalashgan ko‘rinish. 6 “ko‘rsatkich- o‘tqizib yuborish maydoni ” model shaklidagi ko‘rinish. matritsaning ustunlari prognozlashtirilayotgan usulning turlarini taqsimlanishi bilan mos keladi: 1 prognozlashtirishning ekspert usullari; 2 funksional-mantiqiy …

5 / 21

iilmiy texnik taraqqiyotni prognozlash - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iilmiy texnik taraqqiyotni prognozlash"

byudjet-soliq sektori makroiqtisidy tahlili iilmiy texnik taraqqiyotni prognozlash iqtisodiyot kafedrasi katta o’qituvchisi: j.ataev rejalar prognozlashtirish usulini tanlash muammolari prognozlash masalalarini tasniflash muammolari prognoz sifatini oshirish yo‘llari iqtisodiy prognozlashda usuldan foydalanish imkoniyatlari usulni ishlab chiqarish jarayonini optimallashtirish prognozlashtirish usulini tanlash muammolari birinchi sabab prognozlash usullari sonining o‘sishi, prognozlash vazifalarining xilma-xilligidan iborat. hozirgi vaqtda taxminan 200ta prognozlash usuli majud. prognozlash sharoitlari va vazifalarining murakkablashuvi tufayli usullar soni o‘saveradi. prognozlashning ma’lum usullari mohiyati bilan oddiy tanlash yordamida tanishib chiqish ko‘p vaqt va kuch talab qiladi. prog...

This file contains 21 pages in PPTX format (90.9 KB). To download "iilmiy texnik taraqqiyotni prognozlash", click the Telegram button on the left.

Tags: iilmiy texnik taraqqiyotni prog… PPTX 21 pages Free download Telegram