oliy matematika fanining iqtisodiy xususiyatlari

PPTX 27 pages 142.8 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 142.8 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

turli foizlarni hisoblash va ularni qishloq xo’jalik masalalarini yechishga qo’llanilishi. reja: 1. kirish. oliy matematika fanini o’qitishdan maqsad va uni qishloq xo’jaligida qo’llanilishi. 2. tekislikda va fazoda analitik geometriya elementlari. namunaviy va masalalarning yechimi. mustaqil yechish uchun masalalar. 1-mavzu: kirish. iqtisodiy matematika fanini maqsad va vazifalari. fanni iqtisodiyotni rivojlantirishdagi o`rni. kirish. prezidentimiz o’zlarining qator qarorlari, farmoyishlarida, hamda oily ta’limni takomillashtirishga bag’ishlangan nutqlarida, davr va zamon talabiga javob beradigan, yuqori malakali mutaxasislarni tayyorlash vazifasini, oily ta’lim tizimiga asosiy vazifa qilib qo’ymoqdalar. chunki, vatanimizning kelajakdagi yuksak taraqqiyoti yoshlarning ilmiga, tadbirkorligiga, salohiyatiga bog’liq. matematika-qadim-qadimdan oziq-ovqat zahirasini,dehqonchilik qiladigan yer maydonini, bosib o’tilgan yo’lni va boshqa hisoblashlarda hayotiy ehtiyojlar sababli kelib chiqib rivojlangan fandir. keyinchalik, texnika va harbiy qurollarni loyihalashda, aniqliklarini hisoblashda qo’llanilgan. bugungi kunda barcha sohalarda matematik modellashtirish va uning usullari keng qo’llanilmoqda. ma’lumki, matematikani talabalarga o‘qitishdan asosiy maqsad, talabalarni mantiqan to‘g‘ri fikr yuritishga o‘rgatish bilan bir qatorda, ularni o‘z ish faoliyatida uchraydigan amaliy …

2 / 27

asi berilgan deyiladi. biz quyida sodda, ayni paytda keng qo’llanadigan dekart koordinatalari sistemasini keltiramiz. tekislikda ikkita o’zaro perpendikulyar to’gri chiziqni olaylik. bu to’gri chiziqlarning biri gorizontal, ikkinchisi esa vertikal joylashsin. to’gri chiziqlarning kesishgan nuqtasini o harfi bilan belgilab, uni koordinata boshi deb ataymiz. gorizontal to’gri chiziq esa ox o’qi yoki abssissa o’qi deyiladi. vertikal to’g’ri chiziq esa oy o’qi yoki ordinata o’qi deb ataladi. ox va oy o’qlarni koordinata o’qlari deyiladi. aytalik, m - tekislikdagi biror nuqta bo’lsin, bu nuqtadan, ox va oy o’qlarga perpendikulyarlar tushirib, ularning ox va oy o’qlar bilan kesishgan nuqtalarini mx va my lar bilan belgilaymiz. ushbu omx=x, omy=y kesmalarning uzunliklari m nuqtani koordinatalari deb ataladi. tekislikda ikkita a1(x1; y1), a2 (x2; y2) nuqtalar berilgan bo’lib. bu nuqtalar orasidagi masofani topish talab etilsin. a1(x1;y1), a2(x2;y2) nuqtalar orasidagi masofani d bilan belgilaylik: a1a2=d a1 nuqtadan ox o’qqa, a2 nuqtadan oy o’qqa parallel to’g’ri chiziqlar o’tkazaylik. bu to’g’ri …

3 / 27

esmada shunday c nuqtani topish kerakki, ac kesmaning cb kesmaga nisbati berilgan songa teng bo’lsin: ac/bc= izlanayotgan s nuqtaning koordinatalarini x va y deylik: c (x; y) demak, ab kesmani berilgan nisbatda bo’luvchi c nuqtaning x va y koordinatalari x=(x1+x2)/ (1 +  ) , y = (y1+  y2)/ (1 + ) (2) formulalar bilan topiladi. xususan, c(x ; y) nuqta ab kesmani teng ikkiga bo’luvchi nuqta bo’lsa, (ab=cb), u holda ac/cb==1 bo’lib, c nuqtaning koordinatalari (2) formulaga ko’ra x=( x1 + x2 )/ 2 , y =( y1 +y2 )/ 2 bo’ladi. кesmani berilgan nisbatda bo’lish. ma’lumki, o’rta maktab matematika kursida ba’zi bir tekis shakllar - uchburchak, trapesiya, doira va h.k. ning yuzaga ega bo’lishi va ularning yuzlarini topish bilan shug’ullanilgan edi. endi uchburchaklarning yuzini koordinatalar usuli bilan topamiz. faraz qilaylik, tekislikda abc  berilgan va bu uchburchak uchlarini koordinatalari mos ravishda a(x1;y1), b(x2;y2), c(x3;y3) bo’lsin. abc uchburchakni …

4 / 27

metriyaning asosiy masalasi geometrik obyektlar, xususan to’g’ri chiziq, aylana, tekislik va h.k.larni algebraik tenglamalar bilan ifodalab, bu tenglamalar yordamida unga mos chiziqlarning xususiyatlarini o’rganishdan iborat. xulosa t.a.azlarov va x.t. mansurovning «matematik analiz»(1,2 tom), xorijiy adabiyotlardan s. m.blinderning “guide to essential math” 2nd edition.elsevier, usa 2013, john r. fanchi “math refresher for scientists and engineers”, 3rd.ed., springer- verlag, new york 2008, jay l. devore, kenneth n. berk. modern mathematical statistiks with applications (second edition).- springer science+business media, llc 2012, a.m. ahtamovning “matematika dlya sotsiologov i ekonomistov”, moskva, “fizmatlit”, 2008, а.с.солодовников, в.а.бабайцев, а.в. браилов «математика в экономике», м. »фис», 1-tom,1998, i.a.zaytsev “vishiy matematika”, moskva, 1991, hamda b.abdalimov, a.a.fayziyev, b.rajabov, l. rajabovalarning “oliy matematika, ehtimollar nazariyasi va matematik statistika” t.“tashdau”, 2014, adabiyotlar . turli foizlarni hisoblash va ularning qishloq xo`jalik masalalarini yechishga qo`llanilishi reja: oddiy foizli jamg’armalarni hisoblash. murakkab foizli jamg’arma. o’rtacha o’sish sur’atini aniqlash. qimmatbaho qog’ozlarning baho qiytmatini aniqlash. xo’jalikning uzoq muddatli …

5 / 27

1200t, c=34% bo’lganligidan 1200 -100% b - 34% b=ac/100=1200x34/100=12x34=408t. a - so’mning ma’lum bir foizi vaqt(oy, yil) o’tishi bilan qo’shilib borsa, jamg’arma hosil bo’ladi. agar jamg’armada faqat boshlang’ich pul miqdorini foizi qo’shilib borsa, oddiy foizli jamg’arma deyiladi va quyidagi formula bilan hisoblanadi (8 ,9): an=a (1+np/100) (2) bu yerda a boshlang’ich pul miqdori, p- o’sish foizi, n- oylar yoki yillar soni (o’sish muddati), an- n muddatdan keyingi oddiy foizli jamg’arma miqdori. misol 2: boshlang’ich a10000 so’m, oyiga r20% li oddiy jamg’armaga qo’yilgan bo’lsa, n =5 oydan keyin jamg’arma miqdori a5 qancha bo’ladi? yechish: (2) formulaga asosan 5 oydan keyigi jamg’arma miqdori oddiy foizli jamg’armalarni hisoblash a5=10000 (1+5x20/100)=10000x2=20000 so’m bo’ladi. misol 6: to’rt oydan keyin 10 % li oddiy jamg’arma miqdori 14000 so’m bo’lgan bo’lsa,boshlang’ich pul qancha bo’lgan? yechish: n=4, r10%, an=14000 so’m (2) formulaga asosan boshlang’ich pul miqdori a=ap/(1+nr/100)=14000/(1+4x10/100)=14000/1,4=10000 so’m. misol 7. 5000 so’m pul, oyiga 12 % li oddiy …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oliy matematika fanining iqtisodiy xususiyatlari"

turli foizlarni hisoblash va ularni qishloq xo’jalik masalalarini yechishga qo’llanilishi. reja: 1. kirish. oliy matematika fanini o’qitishdan maqsad va uni qishloq xo’jaligida qo’llanilishi. 2. tekislikda va fazoda analitik geometriya elementlari. namunaviy va masalalarning yechimi. mustaqil yechish uchun masalalar. 1-mavzu: kirish. iqtisodiy matematika fanini maqsad va vazifalari. fanni iqtisodiyotni rivojlantirishdagi o`rni. kirish. prezidentimiz o’zlarining qator qarorlari, farmoyishlarida, hamda oily ta’limni takomillashtirishga bag’ishlangan nutqlarida, davr va zamon talabiga javob beradigan, yuqori malakali mutaxasislarni tayyorlash vazifasini, oily ta’lim tizimiga asosiy vazifa qilib qo’ymoqdalar. chunki, vatanimizning kelajakdagi yuksak taraqqiyoti yoshlarning ilmiga, tadbirkorlig...

This file contains 27 pages in PPTX format (142.8 KB). To download "oliy matematika fanining iqtisodiy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oliy matematika fanining iqtiso… PPTX 27 pages Free download Telegram