mirzo ulug’bek

PPTX 18 pages 204.3 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 204.3 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

слайд 1 mavzu: mirzo ulug’bek reja: mirzo ulug’bekning tarix sahnasiga kirib kelishi; mirzo ulug’bek buyuk davlat arbobi; mirzo ulug’bekni tarix sahnasiga kirib kelishi: 1 amir temur vafotidan so’ng taxt uchun talash kuchayib ketadi. temurdan keyingi yirik temuriy- lar avladi bo’lgan ulug’bek asli ismi muhammad tarag’ay bo’lib 1394-yilda sultoniya shahrida tavallud topdi. ulug’bekning onasi gavharshodbegim panohida tarbiyalanadi. besh yoshidan boshlab shayx ozariy nomi bilan keyinchalik shuhrat topgan mashhur olim shayx orif murabbiyligida tarbiyalanadi. otalq etib tayinlangan amir shohmalikdan davlatni idora qilish san’ati bo’yicha ko’nikmalarga ega bo’ladi. ulug’bek og’abekga unashtirilishi munosabati bilan “ko’ragon” unvoniga sazovar bo’ladi. ulug’bek samarqand taxtiga o’tirgan vaqtida 15 yoshda bo’ladishahzoda balog’at yoshiga yetguncha davlatni boshqarishni shohrux o’zining sodiq amaldorlaridan biri shohmalikka topshiradi. mirzo ulug‘bek jahon ilm-fani rivojiga salmoqli hissa qo‘shgan, millatimiz tarbiyalab yetishtirgan daho, yan geveliy ta’biri bilan aytganda, dunyo astronomlarining sultonidir.xalqaro konferentsiya bmt tomonidan «2009 yil — astronomiya yili» deb e’lon qilinishi va buyuk olim, ma’rifatparvar alloma …

2 / 18

natija va istiqbollarga bag‘ishlangan ma’ruzalar tinglandi.shundan so‘ng konferentsiya o‘z ishini ulug‘bek madrasasi, tilla kori madrasasi va «prezident otel» mehmonxonasida «mirzo ulug‘bekning ilmiy maktabi va uning jahon fani taraqqiyotidagi o‘rni», «mirzo ulug‘bek va uning davri» hamda «mirzo ulug‘bek davrida ta’lim va madaniyat» mavzulariga bag‘ishlangan sho‘’balarda davom ettirdi.konferentsiya qatnashchilarida mirzo ulug‘bek madrasasining birinchi qavatidagi hujralarda tashkil qilingan «o‘zbekistonda ta’lim tizimining boshlang‘ich davridan hozirgi davrgacha rivojlanish tarixi» nomli ekspozitsiya katta qiziqish uyg‘otdi.konferentsiya ishida 20 nafardan ortiq xorijiy va 100 nafarga yaqin mamlakatimiz olimlari ishtirok etdilar. 1 “ko’ragon” – xonning kiyovi; 2 “zafarnoma” – mo’g’iliston ustidan zafarli yurishidan so’ng 1428-yilda jizzax yaqinida ilono’tti darasida ulug’bek tomonidan yozdiriladi izohli lug’at: mirzo ulug’bek buyuk davlat arbobi; 2 temuriylar sulolasining yorqin vakili, olim, hukmdor mirzo ulug‘bek (1394-1449) markaziy osiyo tarixida chuqur iz qoldirgan buyuk siymolardan biridir. uning tarixdagi o‘ziga xos o‘rni, eng avvalo, olimligi bilan belgilanadi. u 20 yoshidayoq ahli ilm orasida yirik astronom va matematik sifatida …

3 / 18

taraqqiyotini o‘rganishdan iborat. shuning uchun eron, turkiya, frantsiya singari davlatlardan olimlarni jalb qilgan holda ulug‘bek rasadxonasi atrofida keng miqyosda arxeologik qazilma ishlarini olib bormoqchimiz. u o‘zining qariyb 40 yillik hukmdorligi davrida movarounnahrning bir necha shaharlarida madrasalar, masjidlar, kutubxonalar, ariq va yo‘llar qurdirdi. bugunga qadar saqlanib qolgan ayrim tarixiy obidalar va ilmiy meros namunalari ulug‘bek davrida ilm, madaniyat ravnaqi yuqoriligidan guvohlik berib turibdi.1420 yili o‘z faoliyatini boshlagan mirzo ulug‘bek madrasasida, g‘iyosiddin jamshid koshiy ta’biri bilan aytganda, «...olimlarning dunyo bo‘yicha o‘z ilmining ustolaridan 70dan ortig‘i...» talabalarga o‘nlab dunyoviy fanlardan dars berganlar va o‘z ilmining amaliyotlarini rasadxonada tekshirib ko‘rganlar. bu ulug‘bekning samarqanddagi haqiqiy universiteti, akademiyasi bo‘lib, bugungi kundagi ko‘pgina oliy ta’lim muassasalarining, jumladan, alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universitetining tarixi bilan mushtarakdir. hujralarda namoyish qilinayotgan ekspozitsiyalar o‘zbekistonda ta’lim tizimining naqadar chuqur tarixga ega ekanligini isbotlab turibdi. garchi mirzo ulug‘bek shaxsi va uning ilmiy merosi shu vaqtga qadar butun dunyoda o‘rganib kelinsa-da, lekin hali …

4 / 18

ri hozirgi kungacha kishilarni hayratga solib kelyapti. darhaqiqat, tadbirkor davlat rahbari, adolatli shoh, ilm-fanda yuksak cho'qqilarni egallagan inson, mislsiz ilmiy qobiliyat mirzo ulug'bek shaxsida mujassamlanishi hayratlanarli hoi. shundan bo'lsa kerak, hazrat navoiy sultonlar orasida uni ulkan daho sifatida baholaydi. umuman, temuriyzodalar orasida bunday aql sohiblari ko'p uchraydi (zahiriddin muhammad bobur, husayn boyqaro kabi). www.aim.uz alisher navoiy o'zining «majolis un-nafois» asarining yettinchi majlisini temuriylarga mansub shoirlar, sakkizinchi majlisini yana bir temuriyzoda - sulton husayn boyqaroga bag'ishlagani bejiz emas.mirzo ujug'bek - amir temurning suyukli nabirasi, ya'ni to'rtinchi o'g'li shohrux mirzoning farzandi, u bobosi temurning barcha yurishlarida ishtirok etgan. buyuk olim va hukmdor haqida tarixiy ma'lumotlarni ko'plab keltirish mumkin. bu ishni tarixchi olimlarimizga qo'yaylik-da, suhbatimizni yuqorida siz tanishib chiqqan drama voqealari xususida davom ettiraylik. ushbu sahna mazmunidan ma'lum bo'lganidek, ulug' adibimiz maqsud shayxzoda mazkur asarni yaratishda jiddiy tayyorgarlik ko'rgani,dramani yozishda behisob ilmiy-tarixiy manbalarga tayangani ko'rinib turibdi. adib asarda ulug'bek yashagan davrni, u hukmronlik …

5 / 18

an ortiq ko'radigan (masalan, ziji ko'ragoniyning so'zboshisida shogirdi ali qushchini «farzandi arjumand» - aziz farzandim deb ataydi), biroq saroydagi fisq-fasod, ig'vo ishlar oldida ojiz bir inson qabilida tasvirlaydi. o'quvchi hukmdor ulug'bekning zulm-u zo'ravonligini inkor qilmagan holda, olim va fozil, mavifatparvar ulug'bekka achinadi, unga ixlosi ortadi. haqiqatan ham, uluglbekni tarix oldidagi katta xizmati lining hukmdorlik faojiyatidan ko'ra ilm-fanni, ma'rifat va madaniyatni rivojlantirishidadir. shu ma'noda ulug'bekning fan, madaniyat ravnaqi yolidagi xizmatlari uning zuim-zo"ravonlik faoiiyatidan ustun ekanligiga kishida shubha qolmaydi. maqsud shayxzoda ulug'bek shaxsidagi shu xususiyatlarni teran anglagan holda o'quvchi diqqatini ko'proq uning ma'rifatparvarlik faoliyatiga qaratadi. buni dramadagi mirzo ulug'bek so'zlaridan ham anglasa bo'ladi:ma'rifatning dargohiga qo'ydim ixlosim. ogir boidi qismat menga origan vazifa. men, sultonlar o'rtasida bo'ldim donishmand, donishmandlar tepasida sulton sanaldim. ma'rifatni hukumaiga qilib rahnamo, bu o'lkaning yerida ham yulduzlar yoqdim.agar ulug'bekning «ma'rifatni hukumatga qilib rahnamo, bu o'lkaning yerida ham yulduzlar yoqdim», degan so'zlariga e'tibor beradigan bomsak, uning davlatchilik faoliyati ma'rifatchilik asosiga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mirzo ulug’bek"

слайд 1 mavzu: mirzo ulug’bek reja: mirzo ulug’bekning tarix sahnasiga kirib kelishi; mirzo ulug’bek buyuk davlat arbobi; mirzo ulug’bekni tarix sahnasiga kirib kelishi: 1 amir temur vafotidan so’ng taxt uchun talash kuchayib ketadi. temurdan keyingi yirik temuriy- lar avladi bo’lgan ulug’bek asli ismi muhammad tarag’ay bo’lib 1394-yilda sultoniya shahrida tavallud topdi. ulug’bekning onasi gavharshodbegim panohida tarbiyalanadi. besh yoshidan boshlab shayx ozariy nomi bilan keyinchalik shuhrat topgan mashhur olim shayx orif murabbiyligida tarbiyalanadi. otalq etib tayinlangan amir shohmalikdan davlatni idora qilish san’ati bo’yicha ko’nikmalarga ega bo’ladi. ulug’bek og’abekga unashtirilishi munosabati bilan “ko’ragon” unvoniga sazovar bo’ladi. ulug’bek samarqand taxtiga o’tirgan vaqtida ...

This file contains 18 pages in PPTX format (204.3 KB). To download "mirzo ulug’bek", click the Telegram button on the left.

Tags: mirzo ulug’bek PPTX 18 pages Free download Telegram