ғарбий альп тоғларидаги дюранс дарёси водийси

DOC 167,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404132747_51330.doc ғарбий альп тоғларидаги дюранс дарёси водийси по дарёси ўз оқимининг деярли ҳамма қисмида текислик дарёсидир, лекин дарё режимининг хусусияти альп тоғларига тўлиқ боғлиқ деса бўлади. бу дарё ва унинг ирмоқларидорарипария, дора-бальтеа, тичино, адда ва бошқалар, шунингдек, по билан умумий дельта ҳосил қилувчи адидже дарёси музликлардан бошланади ва максимал оқими ёзга тўғри келади. бу дарёларнинг кўпчилигида сув сатҳининг кескин ўзгаришини кўллар пасайтириб туради. по системасидаги дарёларда сув сатҳининг кескин ўзгариши ва тошқинлар альп тоғларида баҳор ҳамда кузда жуда кўп ёғадиган ёмғирлар билан боғлиқ рўй беради. баъзан тоғларда жала ёққандан кейин падан пасттекислигида тошқинлар ҳалокатли бўлади. атрофдаги ерлардан баландда оқувчи дарёлар табиий тўғон ва сунъий тўсиқларни бузиб ўтиб, ясси текисликда жуда катта майдонларни босиб кетади. натижада бутун-бутун қишлоқлар вайрон бўлади, экинлар нобуд бўлади, кишилар ҳалок бўлади. по дарёси пасттекисликдан оқадиган деярли ҳамма қисми кема қатновида катта аҳамиятга эга. падан пасттекислигини ҳамма йўналишларда кесиб ўтадиган каналлар системаси табиий сув йўлларини тўлдиради. альп …

қопламининг инсон таъсирида жуда ҳам ўзгартириб юборилганлигидир. 61. альп тоғларидаги ўрмоннинг юқори чегараси. тоғ олдидаги альп платосида подзол тупроқлар тарқалган; унинг шарқий қисмида ўрмон ўсимликлари ғарбий қисмидагига қараганда яхшироқ сақланган. швейцария ясси тоғлигига қараганда аҳолнси сийракроқ бўлган бавария ясси тоғлигида баргли ва аралаш ўрмонлар бор, улар оралиғида торфли ботқоқликлар жонлашган. анчагина ерлар ҳайдалган. йирик кўлларнинг кўплиги ва шимол томондан юра тоғлари билан тўсилганлиги туфайли иқлими илиқроқ бўлган швейцария ясси тоғлигида табиий тупроқ-ўсимлик қопламида қўнғир тупроқли дуб-бук ўрмонлари кўпчиликни ташкил этади. лекин бу ерда табиий ландшафт ҳеч бир ерда деярли сақланмаган. ясси тоғликда аҳоли зич ўрнашган-швейцариянинг деярли барча аҳолиси шу ерда жойлашган. ясси тоғлик ер юзасининг катта қисмини оуғдойзорлар, экилган бўлиқ ўтлоқлар, мевали боғлар эгаллаган. иссиқсеварроқ ўсимликлар, чунончи, ток кўллар бўйида ўстирилади. юра тоғлари ёнбағирларини бук ўрмонлари қоплаган. водийлар аҳоли пунктлари ва ишланадиган ерлар билан банд. тоғ тепаларшшнг кўп қисми ёзги яйловлар бўлиб хизмат қиладиган ажойиб ўтлоқлардан иборат. падан пасттекислигининг табиий …

ик қоплами манзараси ҳаммадан ҳам мураккаб. альп тоғлари мўътадил минтақанинг океан ёни сектори баландлик минтақаланиши учун классик мисол бўлади. альп тоғларининг қуйи минтақаси, тахминан 1000 м баландгиккача иқлими ва ўсимлик қопламига кўра жуда ранг-баранг, унинг табиий шароити қўшйи текисликлар табиий шароитигаўхшаб кетади. жанубда ўрта денгиз бўйининг таъсирй сезилиб туради ва бу ерда тупроқ ҳамда ўсимликларнинг субтропик типларини учратиш мумкин. ғарбда ёнбағирлар бўйлаб қўнғир ўрмон тупроқларида ўсувчи дуб, каштан ва бук ўрмонлари, шимолда подзол тупроқларда иссиқликни камроқ талаб қилувчи аралаш ўрмонлар юқорига кўтарилиб чиқади, шарқда альп тоғларига ўрмондашт тақалиб келади. аҳоли энг кўп яшайдиган ва табиий ўсимлик қоплами анчагина ўзгарган бу қуйи минтақа альп тоғларининг маданий минтақаси деб аталади. тоғларнинг баланд қисмларида иқлим шароити анча бир хил. тахминан 1800-2200 м баландликкача қўнғир ва подзол тупроқларда ўсувчи ўрмонлар минтақаси жойлашган, минтақада температура ўртача ва ёғин мўл тушади. ўрмонлардаги дарахт турлари баландликка қараб, шунингдек, жойлашган ўрни ҳамда ёнбағирлар экспозициясига қараб ўзгаради. сернам жойларда, …

тақа ўт ўсимликлари ўсиши учун ҳаммадан қулай, ўтлар бўлиқ ҳамда гўзал бўлиб ўсади. шунингдек, ер бағирлаб ўсувчи ёки пакана бутазорлар ҳам кўп тарқалган. булар орасида тўқ қизил гулли рододендрон (rhododendron ferrugineum), шохшаббалари ер бағирлаб тарқалган арча ва қарағай энг кўп учрайди. 2500-3000 м баландгача бўлган альп минтақаси учун дарахт ўсимликларининг бутунлай йўқлиги, пастак, сийрак тарқалган, гуллари очиқ, ранг-баранг, яъни гилам (матта) ҳосил қилувчи кўп йиллик ўтлар, ботқоқликларнинг кўплиги характерлидир. бу минтақадан аста-секин доимий қор ва музликлар минтақасига ўтиб кетилади. бу ерда қорнинг шундоққина ёнида альп тоғлари флорасининг типик вакили бўлган паст бўйли кумушсимон эдельвейсни (jeontopodium al-pinum) учратиш мумкин. альп тоғларида аҳоли зич жойлашган қўшни ўлкаларга қараганда ёввойи ҳайвонлар кўп. бу гап айниқса тоғ тизмаларига хосдир, бу ерларда текислик ва паст тоғли районлардан кишилар томонидан сиқиб чиқарилган кўп ҳайвонлар ўзларига бошпана топган. альп тоғларининг кўп ҳайвонлари қишни ўрмон минтақасида ўтказиб, ёзда баланд тоғ ўтлоқларига чиқиб кетади; баъзи ҳайвонлар ўтроқ бўлиб, ўзи …

оғлари табиатига муайян зарар етказади, чунки кўпдан-кўп туристлар, овчилар, спортчилар атроф-муҳитни ифлослантиради, биоценоз мувозанатини бузади. альп тоғлари ўлкаси мамлакатларида табиий ландшафтларни муҳофаза қилиш, ўрмонларни ва ҳайвонот дунёсини тиклаш юзасидан муҳим тадбирлар амалга оширилмоқда. қўриқхоналар ташкил этилган, булардан энг каттаси италиядаги гран-парадизо қўриқхонасидир.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ғарбий альп тоғларидаги дюранс дарёси водийси"

1404132747_51330.doc ғарбий альп тоғларидаги дюранс дарёси водийси по дарёси ўз оқимининг деярли ҳамма қисмида текислик дарёсидир, лекин дарё режимининг хусусияти альп тоғларига тўлиқ боғлиқ деса бўлади. бу дарё ва унинг ирмоқларидорарипария, дора-бальтеа, тичино, адда ва бошқалар, шунингдек, по билан умумий дельта ҳосил қилувчи адидже дарёси музликлардан бошланади ва максимал оқими ёзга тўғри келади. бу дарёларнинг кўпчилигида сув сатҳининг кескин ўзгаришини кўллар пасайтириб туради. по системасидаги дарёларда сув сатҳининг кескин ўзгариши ва тошқинлар альп тоғларида баҳор ҳамда кузда жуда кўп ёғадиган ёмғирлар билан боғлиқ рўй беради. баъзан тоғларда жала ёққандан кейин падан пасттекислигида тошқинлар ҳалокатли бўлади. атрофдаги ерлардан баландда оқувчи дарёлар табиий тўғон ва сунъий тўс...

Формат DOC, 167,5 КБ. Чтобы скачать "ғарбий альп тоғларидаги дюранс дарёси водийси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ғарбий альп тоғларидаги дюранс … DOC Бесплатная загрузка Telegram