швейцария альп тоғларидаги қоя чўққилар ва музликлар

DOC 86.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404131814_51271.doc швейцария альп тоғларидаги қоя чўққилар ва музликлар. юнгфрау тоғининг кўриниши кристалл жинслардан, қисман оҳактошдан тузилган энг баланд тизмалар ва массивлар полосаси типик баланд тоғ рельефига эга. айрим тепалари кўтарилиб турган ўткир қиррали тизма тоғлар, буларни ўйиб тушган йирик цирклар, тик жарли ёнбағирлар, гиёҳсиз чуқур осма водийлар, жуда катта муз тиллари-альп тоғларининг энг баланд қисмлари манзараси анна шундай. пастроқ қисмларига ҳамда альполди тоғларининг чеккадаги тизмаларига ўртача баландликдаги тоғ рельефи хос бўлиб, тоғ тепалари гумбазсимон ва ёнбағирлари қия тушади. дарё водийлари кенг, террасали, кўпинча кенгайиб кўллар ҳосил қилган. шимолда альп тоғлари юра тоғлари билан дунай дарёсининг ўрта оқими оралиғида жойлашган тоғ олди платосига ўтиб боради. тоғ олди платоси неоген охири ва антропоген бошида тоғлардан нураб тушган жинслардан ҳосил бўлган, баландлиги 400-600 м. бу нуроқ жинслар тўртламчи даврдаги орогенезнинг охирги босқичи вақтида юзалама бурмалар ҳосил қилган. плато устида альп музликлари келтирган қалин музлик ётқизиқлари: охирги морена марзалари, таг морена уюмлари ва катта …

осил қилади. юра тизмаларининг ёнбағир ва тепаларини карст жуда ўйиб юборган, бу ерда карст ғорлардан, воронкасимон чуқурликлардан ва ер ости дарёларидан иборат. альп тоғларининг жанубий ёнбағрида тоғ олди қирлари йўқ. шарқда альп олди тоғлари, ғарбда баланд кристалл массивлар падан пасттекислигига тик тушади. бу пасттекисликда альп тоғлари системасининг жанубий чеккалари ер остига чуқур тушиб кетган. кайнозой бошидан бошлаб пасттекислик ўрнида адриатика денгизининг қўлтиғи бўлган, у альп ва апеннин тоғларидан тушган нуроқ жинслар билан аста-секин тўлган. қўлтиқ неоген охирига келиб қуруқликка айланган. падан пасттекислиги катта қисмининг денгиз сатҳидан баландлиги 100 м дан ошмайди. лекин чекка қисмлари аста-секин кўтарила бориб, ғарбда деярли 500 м га етади. пасттекисликнинг рельефи тоғ этагида сертепа, ер қатламлари йирик парча жинслар, охирги морена ётқизиқлари ва зандр қумларидан тузилган. по дарёси водийсига томон йирик жинслар майда аллювиал ётқизиқлар билан алмашинади ва рельеф текис бўла боради. по дарёси ва унинг кўп ирмоқлари қуйи оқимида табиий марзалар орасида атрофдаги текисликдан баландда …

рилгая альп тоғлари катта нам конденсатори (йиғувчи)дир ва у ёғинлар картасида атрофдаги текислик районларга нисбатан аниқ ажралиб туради. шимолий ва ғарбий чеккадаги тизмаларгз ёғин айниқса кўп тушади, бу ерларда йилига 1500 мм дан 3000 мм гача ёғин ёғади ва об-ҳаво кўпинча туманли ва булутли бўлади. ичкаридаги тизмалар ва берк водий ҳамда сойликларга ёғин анча кам (1000 мм дан оз) тушади. ёғин ҳаво энг кўп булутли бўладиган 1500-2000 м баландликкача ҳаммадан кўп ёғади. бу зонадан баландда ҳаво қуруқроқ ва очиқ кунлар кўпроқ бўлади. альп тоғлари ёнбағирларида иқлимнинг баландлик бўйлаб минтақаланиши аниқ ифодаланган. иқлим минтақаланиши жанубий тоғ олдининг илиқ ўртача ва ҳатто субтропик иқлимидан тоғларининг баланд қисмидаги тез-тез совуқ, қор бўронлари, қор босишлари ва кучли муз босишлари бўлиб турадиган совуқ ҳамда қаттиқ баланд тоғ иқлимигача алмашиниб борншда акс этади. турли томонга қараган ёнбағирлар, берк водий ва сойликларнинг иқлим шароити бир-биридан фарқ қилади. берк водий ва сойликлар иқлими учун аниқ сезилиб турадиган континенталлик, …

ўзгармайди; улар қишлоқ хўжалигига қулай таъсир кўрсатади. лекин баъзан фёнларнинг оқибати ҳалокатли бўлади, чунки қорнинг тез эриши натижасида тошқинлар, қулашлар бўлади, йўллар бузилиб кетади. тоғлар альпнинг шимолий ва жанубий этаклари яқинидаги текислик районлар иқлимига маълум даражада таъсир кўрсатади, бу таъсир аввало ёғин миқдорининг ортишида ўз ифодасини топади. тоғолди платоси ва падан пасттекислигига йил давомида 800 мм дан 1200 мм гача ёғин тушади. бу иккала район иқлими бир оз континентал бўлган мўътадил иқлимга эга, лекин падан текислиги иқлими тоғолди платоси иқлимига қараганда илиқроқ ва қишлоқ хўжалиги учун қулайроқдир. тоғ рельефи ва ёғин миқдорининг мўллиги туфайли альп тоғлари европанинг муҳим гидрографик тугуни ҳисобланади. ёмғир, қор ва музликлардан сув оладиган кўп дарёлар альп тоғлари ёнбағирларидан бошланади. бу тоғлардан бошланадиган энг йирик дарёлар ўлкадан жуда узоқларга оқиб кетади. лекин улар режимининг альп тоғларида таркиб топадиган хусусиятлари бу ўлкадан бир неча юзлаб километр масофада ҳам сақланиб қолади. альп ўлкасининг асосий хусусиятларидан бири ва энг гўзал …

а кўли, рейн боден кўли томонга оқиб кетади. бу дарёларнинг ирмоқлари ҳам альп тоғларидан бошланади. альп тоғларининг шимолий ёнбағирларидан юқори дунайнинг кўп ирмоқлари оқиб тушади, улар дунайда темир дарвозагача кузатиладиган ёзги тошқинларга сабаб бўлади. по дарёси ва унинт асосий ирмоқлари альп тоғлари ҳамда уларнинг ёнбағирларидан бошланади.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "швейцария альп тоғларидаги қоя чўққилар ва музликлар"

1404131814_51271.doc швейцария альп тоғларидаги қоя чўққилар ва музликлар. юнгфрау тоғининг кўриниши кристалл жинслардан, қисман оҳактошдан тузилган энг баланд тизмалар ва массивлар полосаси типик баланд тоғ рельефига эга. айрим тепалари кўтарилиб турган ўткир қиррали тизма тоғлар, буларни ўйиб тушган йирик цирклар, тик жарли ёнбағирлар, гиёҳсиз чуқур осма водийлар, жуда катта муз тиллари-альп тоғларининг энг баланд қисмлари манзараси анна шундай. пастроқ қисмларига ҳамда альполди тоғларининг чеккадаги тизмаларига ўртача баландликдаги тоғ рельефи хос бўлиб, тоғ тепалари гумбазсимон ва ёнбағирлари қия тушади. дарё водийлари кенг, террасали, кўпинча кенгайиб кўллар ҳосил қилган. шимолда альп тоғлари юра тоғлари билан дунай дарёсининг ўрта оқими оралиғида жойлашган тоғ олди платосига ўтиб бор...

DOC format, 86.5 KB. To download "швейцария альп тоғларидаги қоя чўққилар ва музликлар", click the Telegram button on the left.

Tags: швейцария альп тоғларидаги қоя … DOC Free download Telegram