tuproq unumdorligi va uning agrofizik xossalari

PPT 36 sahifa 489,5 KB Bepul yuklash

36 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 489,5 KB

Fayl turi PPT

Sahifalar 36

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 36

3- мавзу. тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари, ҳамда уларни бошқариш . 2-мавзу. tuproq unumdorligi, madaniyligi va uning agrofizik xossalari . режа: 1.ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. 2.уруғнинг униб чиқиши учун талаб этиладиган сув миқдори. 3.тупроқда сувнинг шакллари. тупроқнинг сув режимини бошқариш. 4.тупроқ ҳавоси ва унинг аҳамияти 5.тупроқнинг ҳаво режимини бошқариш. ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. тупроқда ва ўсимликда бўладиган кимёвий ва биокимёвий жараёнлар сувли муҳитда кечади. ўсимлик сув билан етарли таъминлангандагина унда ўсиш, ривожланиши ва барча физологик жараёнлар нормал ўтади. ҳар қандай маданий ўсимлик уруғи униб чиқишидан олдин маълум миқдорда сув шимади. уруғнинг униб чиқиши учун сув миқдори. (уруғ вазнига нисбатан % ҳисобида) экинлар талаб этиладиган сув экинлар талаб этиладиган сув ғўза 60,0 зиғир 100,0 маккажўхори 44,0 қанд лавлаги 120,3 буғдой 45,5 тариқ 25,0 арпа 48,2 кўк нўхот 106,8 жавдар 57,5 беда 56,3 сули 59,8 қизил себарга 117,3 ўсимликларни сувга талаби ўсимликлар таркибида 80-90 % гача сув бўлади.ўсув даврида ўсимликлар бу сувнинг …

2 / 36

оллоидлар ва минераллар таркибида бирикма ёки молекула шаклида учрайди. физикавий бириккан сувнинг шакллари. физикавий шаклдаги сув қуйидаги хилларга бўлинади: буғсимон сув, гигроскопик сув, пардасимон сув, капилляр сув, гравитацион сув ҳар қандай шароитда тупроқдаги сувиниг бир қисми буғ ҳолатига ўтади. тупроқ ғовакликларидаги буғ тупроқ ҳароратини ўзгариб туриши натижасида томчи ҳолатига ўтиши ва ўсимликнинг илдизи орқали ўзлаштирилиши мумкин. гигроскопик сув-тупроқ зарралари юзасига сингдирилган намликдир. парда сув-тупроқ заррачаларининг сиртидан юпқа парда сингари ўраб олган бўлади ўсимлик ўзлаштира олмайдиган сувнинг шакли. 1. гигроскопик сув. 2. парда сув. ўсимлик ўзлаштира оладиган сувнинг шакли. 1. капилляр сув. 2. гравитацион сув. 3. буғсимон сув. капилляр сув - тупроқ қатламларидаги капилляр ғоваклар орқали қуйи қатламдан юқори қатламга эркин ҳаракат қиладиган сувдир. капилляр сув тупроқнинг жуда майда капиллярларини тўлдиради ва ўсимликни сув билан таъминлашда асосий манбалардан ҳисобланади. тупроқнинг- нокапилляр ғоваклари орқали юқоридан қуйи қатламларига эркин ҳаракатланадиган сув гравитацион сув дейилади ва ундан ўсимлик қисман фойдаланади гравитацион сув - тупроқнинг- …

3 / 36

лляр ғовакликларида ушланиб турган сув миқдори тушунилади. капилляр нам сиғими капилляр ғовакликлар ҳажмига ва шу капиллярларга намликни келиб туришига боғлиқ бўлади. - ҳамма ғовакликларни сув билан тўлиши тўлиқ нам сиғими дейилади. - гравитацион сув юқоридан қуйи қатламга оқиб кетгандан сўнг тупроқда ушланиб қолган сув миқдорига тупроқнинг максимал дала нам сиғими дейилади. ғўза илдизини ривожланиши расм. тупроқнинг намлигига боғлиқ ҳолда ғўза илдиз тизимининг ривожланиш тавсифи: 1 – намлик етарлича эмас; 2 – мўътадил намлик шароитида; 3 – меъёридан ортиқча намлик шароитида. тупроқнинг сув режимини яхшилаш. тупроқнинг сув режимини яхшилаш ва бошқариш учун қуйидагиларни амалга ошириш керак: - тупроқнинг сув ўтказувчанлигини яхшилаш, - нам сиғимини ошириш - намликни юқорига кўтарилиш ҳусусияти - сувнинг буғлаш меъёрини камайтириш. тупроқ сув ўтказувчанлигини яхши бўлиши экинларнинг yерга осон ва тўла шимилишини таъминлаш учун зарур, юқори нам сиғимини тупроқ қатламига кираётган сувни тутиб қолади ва унинг камайишини минимум ҳолга келтиради. тупроқнинг сув кўтариш ҳусусиятини камайтириш, тупроқнинг пастки …

4 / 36

ва ўсув даврида берилган сув каби ва мустаҳкам нам запаси ҳосил қилиб чуқурроқ қатламга тушади. кузатишлардан маълум бўлишича, чуқур ҳайдаб юмшатилган майдонларда одатдагича ҳайдалган yерга қарагагнда ёғин-сочинлар ҳисобига экин экилгунга қадар 1 м чуқурликдаги қатламда гектарига 150-200 м3 сув тўпланади. тупроқнинг сув режимини яхшилаш. сув кам бўлган районларда тупроқнинг сув режимини яхшилашда агротехник тадбирларни самарадорлиги юқори бўлади. қор тўплаш тупроқнинг сув режимини яхшилаб, кузги, баҳорги дон ва бошоқли дон экинлар ҳосилини оширади. масалан, 10 см қалинликда тўпланган қор ҳар гектар ерда қўшимча 200-300 м3/га яқин намга айланади. тупроқда нам сақлашнинг- энг яхши усули бу қора шудгордир. тупроқнинг сув режимини суғориладиган деҳқончилик шароитида тартибга солишда суғоришнинг аҳамияти каттадир. тупроқнинг сув ўтказувчанлиги ва кўтариш хусусияти. тупроқнинг сув ўтказувчанлиги деб юқоридан пастки қатламларига сув ўтказиш қобилиятига айтилади. капилляр оралиқлар орқали сувни пастдан юқорига кўтаришига эса, тупроқнинг сув кўтариш хусусияти дейилади. сув ўтказувчанлик ва сув кўтариш тезлиги см/сек, см/мин ва см/соатларда ифодаланади. тупроқнинг сув …

5 / 36

роит бўлмайди. тупроқ ҳавоси таркибидаги кислород тупроқдаги ҳар хил минерал ва органик моддаларни оксидлайди. натижада оксидланган баъзи элементлар эрувчан ҳолатга ўтса, айримлари аксинча, ҳаво етарли бўлмаган тупроқда ўсимликлар ҳаёти учун зарарли бўлган ҳар хил кимёвий бирикмалар ҳосил қилади. ўсимликларнинг ўсиши ва ривожланиши зарур ҳисобланган азот анаэроб шароитда газ ҳолдаги бирикмаларга ўтиб, тупроқдан атмосферага эркин ҳолда чиқиб кетади. демак тупроқнинг унумдорлиги учун ҳавонинг аҳамияти ҳам муҳим ҳисобланади. ўсимликлар ҳаётида ҳаво бошқа омиллар билан тенг аҳамиятга эга. чунки ўсимликлар карбонат ангидридни ўзлаштирганда нафас олиш процесси содир бўлиб, бунда кислорлодни ҳам сингдиради ва маълум миқдорда иссиқлик ажралиб чиқади. ўсимликлар илдизи нафас олганда ажралиб чиқадиган со2 бир қанча минерал моддаларнинг эрувчанлигини оширади. бу ўсимликларнинг яхши озиқланишига ёрдам беради. ўсимликлар хаётида хавонинг аҳамияти. ўсимликларда нафас олишга қараганда фотосинтез жараёни бир неча бор фаолроқ ўтади. шунинг учун ҳам ўсимликларда органик моддалар тўпланади. фотосинтез жараёнида ўсимликлар атмосферада 1т углерод ўзлаштирса, айни вақтда 2 т эркин кислород ажралиб …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tuproq unumdorligi va uning agrofizik xossalari" haqida

3- мавзу. тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари, ҳамда уларни бошқариш . 2-мавзу. tuproq unumdorligi, madaniyligi va uning agrofizik xossalari . режа: 1.ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. 2.уруғнинг униб чиқиши учун талаб этиладиган сув миқдори. 3.тупроқда сувнинг шакллари. тупроқнинг сув режимини бошқариш. 4.тупроқ ҳавоси ва унинг аҳамияти 5.тупроқнинг ҳаво режимини бошқариш. ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. тупроқда ва ўсимликда бўладиган кимёвий ва биокимёвий жараёнлар сувли муҳитда кечади. ўсимлик сув билан етарли таъминлангандагина унда ўсиш, ривожланиши ва барча физологик жараёнлар нормал ўтади. ҳар қандай маданий ўсимлик уруғи униб чиқишидан олдин маълум миқдорда сув шимади. уруғнинг униб чиқиши учун сув миқдори. (уруғ вазнига нисбатан % ҳисобида) экинлар талаб этиладиган сув экинл...

Bu fayl PPT formatida 36 sahifadan iborat (489,5 KB). "tuproq unumdorligi va uning agrofizik xossalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tuproq unumdorligi va uning agr… PPT 36 sahifa Bepul yuklash Telegram