maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi

PPT 174 pages 507.5 KB Free download

174 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 507.5 KB

File type PPT

Pages 174

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 174

шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi. 5-ma’ruza reja: 1.chaqaloqlik davrining psixologik xususiyatlari. 2.his-tuyg‘uning o’sishi (jonlanish). 3.go‘daklik davrining psixologik xususiyatlari. go‘dak va muloqot. 6- ma’ruza (61-slayd) reja: 4.go‘dakda muloqot ko'lamining kengayishi va nutqning vujudga kelishi. 5.ilk bolalik davrida psixik o’sish. 6.ilk bolalik davrida nutqning o‘sishi. aqliy o‘sish. 7- ma’ruza (108-slayd) reja: 7.maktabgacha yoshdagi bolalar o‘sishining umumiy shart-sharoitlari. 8. maktabgacha yosh davrida o‘yinning takomillashuvi. 9. bolaning psixik o‘sishida o‘yinning ahamiyati. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: o‘quv fani bo‘yicha umumiy tasavvurlarini shakllantirish va fanning strukturaviy tuzilishi bilan tanishtirish. hozirgi davr ontogenez psixologiyasining nazariy va amaliy yutuqlarini, afzalliklarini, metodlarini auditoriyaga yetkazib berish. tushunchalar va tayanch iboralar: psixologiya, psixika, psixik hodisalar, psixik jarayonlar, psixik holatlar, psixologik xususiyatlar, ontogenez, ontogenez psixologiyasi, ilmiy tadqiqot metodlari, kuzatish metodi, suhbat metodi, faoliyat mahsulini tahlil qilish metodi, test metodi, tajriba (eksperiment) metodi, biograflya (tarjimai hol) metodi, anketa metodi, sotsiometrik metod. 1.chaqaloqlik …

2 / 174

na qomidagi barqaror muhitda yashagan jonzot favqulodda yangi sharoitga, son-sanoqsiz xossa va xususiyatlarga ega bo'lgan qo‘zg‘ovchilar doirasiga tushadi. avval chaqaloq organizmining ona organizmidan ajralishi sodir bo‘lib, ijtimoiy-tabiiy sharoitlarga moslashuvi boshlanadi. uning murg‘ak organizmida tub o‘zgarishlar ro‘y beradi, unda yangi sharoitlarga ko‘nikish davri kurashlar ostida o‘tadi. chaqaloq organizmi miqdor va sifat o'zgarishlariga, tashqi olamniig qarshiligiga, ta'siriga, tazyiqiga duch keladi; fazo, vaqt va harakat muammolari mutlaqo boshqacha tarzda uning bosh miya katta yarim sharlari po’stida aks eta boshlaydi. chaqaloqda ona organizmi bilan anatomik, morfologik va konstitutsion bog‘liqlik davri tugagan bo‘lsa-da, biroq u dastlabki daqiqalardan boshlaboq mustaqil yashay olmaydi, onaga fiziologik jihatdan tobeligacha qolaveradi. chaqaloq yashashi uchun organizmi talab qiladigan ovqat, oqsillar mazkur o‘sish pallasida ona suti orqali borib turadi. bola onaning qomida moltadil haroratda, oziq yetarli darajadagi sharoitda, hatto, organizmning funksional holati ham ona organizmiga bevosita bog‘liq holda yashagan bo‘lsa, tug‘ilishi bilanoq birdaniga yangi, murakkab, qiyin sharoitga tushib qoladi. tug‘ilgan chaqaloq havo …

3 / 174

reflekslari ma’lum darajada shakllangan: asosan, so‘rish, emish reflekslari o‘z vazifasini ado etishga tayyor bo'ladi. chaqaloqning labiga va tilining shilimshiq pardasiga biror qo’zg‘atuvchi tegishi bilan unda ixtiyorsiz ravishda so’liak ajrala boshlaydi. ona ko'kragini emishda uning boshqa har qanday harakatlari sekinlashadi yoki mutlaqo to’xtaydi. psixologlar m.p.denisova va n.l.figurinlar chaqaloqlardagi mazkur jarayonni chuqur tadqiq qilib “ovqatga yo'nalish” reaksiyasi deb atadilar. i.p.pavlov ta’biricha, bunda shartsiz reflekslar vujudga kelib, u idrok qilinadigan narsaga idrok qiluvchi organni qo‘zg‘atuvchi eng qulay yo‘nalishida aks etadi. natijada emish mexanizmining ta’siridagi xatti-harakatlar qisman yoki butunlay tormozlanadi. chaqaloqning yangi sharoitda yashashini ta’minlovchi asosiy omil tug‘ilishda unda vujudga kelgan tabiiy mexanizmlardir. u tashqi sharoit va muhitga moslashish imkonini beradigan, nisbatan yetilgan nerv sistemasi bilan tug'iladi. tug‘ilganidan boshlab mazkur reflekslar organizmda qon aylanishi, nafas olish hamda nafas chiqarishni ta’minlaydi. birinchi kundanoq kuchli qo’zg‘atuvchilarga nisbatan ko'zni qisish, pirpiratish, uning qorachig'ini kengaytirish yoki toraytirish mexanizmlari ishlay boshlaydi. bu reflekslarni himoya reflekslari deyiladi. chaqaloqda himoya reflekslaridan …

4 / 174

a bu hol tovonga qandaydir jism tegishi bilan uni o‘zidan uzoqlashtirishda namoyon bo’ladi. psixolog v.s.muxinaning fikricha, chaqaloqda tug‘ilishiga qadar ham shartsiz reflekslar bo'lishi, unga homilalik paytidayoq o‘z qo‘lini so'rish imkonini yaratadi. sharq allomalarining fikricha, chaqaloqda tug‘ma reaksiyalarning boshqa guruhi ham mavjud bo“lib, beshik tebratilganda chaqaloqning yig’idan to‘xtashi, ixtiyorsiz harakati sekinlashuvi shundan dalolat beradi. qadim zamonlardan beri beshik, so‘rg‘ich va hokazolardan chaqaloqni yupatishning, uning ixtiyorsiz harakatini to‘xtatishning, diqqatini ovqatga va favqulodda holatga to‘plashning muhim vositasi sifatida foydalaniladi. qator tug‘ma-tabiiy reaksiyalar chaqaloq hayoti uchun juda muhimdir. ana shu shartsiz reflekslar tufayli u yangi, o‘ng‘aysiz sharoitga ko‘nikib boradi va o'z yashash tarzini mavjud yo‘nalishga uyg'unlashtiradi. uning yangi muhitda ovqatlanishi va nafas olishi ana shu reflekslarning bevosita funksiyasi hisoblanadi. bola tug‘ilgunicha undagi barcha jarayonlar onaning organizmi orqali amalga oshgan bo‘lsa, tug‘ilganidan keyin mutlaqo boshqacha tarzda amalga osha boshlaydi. masalan, o‘pka bilan nafas olish, oral (og‘iz, ichak, oshqozon kabi biologik organlar orqali) ovqatlanish vujudga keladi. …

5 / 174

lanish, haroratdan ta’sirlanish va hokazolar sof holda namovon bo‘lishi bilan alohida ahamiyat kasb etadi. mazkur organik (moddiy) ehtiyojlar chaqaloq uchun psixik o‘sishning negizi vazifasini o'tay olmaydi, ammo ular birgalikda uning yashashini ta’minlaydi. psixologik tadqiqotlardan ma’lum bo’lishicha, qator tug‘ma reflekslar bolaning o‘sishiga to’g‘ridan-to‘g’ri ta’sir etmasa ham, uning tabiiy-biologik ehtiyojlarini qondirishda ishtirok qiladi. bularga ativistik belgilar, tirmashish, sudralish, emaklash kabi nasliy reflekslar kiradi va ayrim reflekslar (tirmashish, chang solish) borgan sari susayib boradi. chaqaloqda ushlash, o‘zini tutish reflekslarining paydo bo’lishi unga fazoda to‘g‘ri harakat qilishga imkon yaratadi. tom ma’nodagi sudralish - bolaning narsalarga qo‘l cho'zishidan boshlab, oldinga intilishida ko‘rinadi. bu jarayon keyinchalik yanada taraqqiy eta boshlaydi. tug'ilishga yaqin chaqaloqda quloq va ko‘z mexanizmlari o‘z vazifasini o‘tashga tayyor bo‘ladi. bundan tashqari, unda qator himoya va orientir reflekslari (o‘ta yorug‘likka qarash natijasida ko'zni pirpiratish, boshini olib qochish, burish, kuchli tovushdan cho‘chish kabilar) ham mavjud bo’ladi. ammo chaqaloqda “ko‘rish” va “eshitish” apparatlari orqali o‘z diqqatini …

Want to read more?

Download all 174 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi"

шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi. 5-ma’ruza reja: 1.chaqaloqlik davrining psixologik xususiyatlari. 2.his-tuyg‘uning o’sishi (jonlanish). 3.go‘daklik davrining psixologik xususiyatlari. go‘dak va muloqot. 6- ma’ruza (61-slayd) reja: 4.go‘dakda muloqot ko'lamining kengayishi va nutqning vujudga kelishi. 5.ilk bolalik davrida psixik o’sish. 6.ilk bolalik davrida nutqning o‘sishi. aqliy o‘sish. 7- ma’ruza (108-slayd) reja: 7.maktabgacha yoshdagi bolalar o‘sishining umumiy shart-sharoitlari. 8. maktabgacha yosh davrida o‘yinning takomillashuvi. 9. bolaning psixik o‘sishida o‘yinning ahamiyati. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: o‘quv fani bo‘yicha umumiy tasavvu...

This file contains 174 pages in PPT format (507.5 KB). To download "maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yoshdagi bolalar ps… PPT 174 pages Free download Telegram