жанубий африка

DOC 75.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404128453_51060.doc жанубий африка материкнинг сувайирғич платоларидан жанубда, конго ва замбези дарёлари ҳавзалари орасида жойлашган ҳамда атлантика ва ҳинд океанлари билан ўралиб турган жанубий қисми рельефида ясси тоғликларнинг кўплиги, иқлимнинг анча қуруқлиги, шунингдек, тропик зонал ландшафтлар шимолдан жанубга нисбатан шарқдан ғарбга томон кўпроқ ўзгариб бориши билан ажралиб туради. материк жанубий қисмининг деярли ҳаммасини жанубий африка ясси тоғлиги табиий географик ўлкася эгаллаган. жануби-ғарбдан унга karr ўлкаси ёндошган. жанубий африка қирғоқлари яқинидаги катта мадагаскар ороли алоҳида табиий географик ўлкани ташкил этади. жанубий африка ясси тоғлиги жанубий африка ясси тоғлиги токамбрий платформасида жойлашган бўлиб, унинг қадимги кристалли фундаменти горизонтал ётган континентал ётқизиқлар билан қопланган. ясси тоғликнинг тахминан ўртасидан жанубий тропик кесиб ўтади. жанубий африка ясси тоғлиги рельефи ва структурасида ички синеклизалар ва архей-протерозой фундаментининг шу синеклизаларни ўраб турган кўтарилмалари системаси ажралиб туради. аллювиал ётқизиқлар билан тўлган баланд аккумулятив текисликлар синеклизаларга тўғри келади. бу текисликлардан баъзилари ботқоқланган. шимолда юқори замбези котловинаси, жануброқда бу дарё ирмоғи …

ради. шимолда платолар ҳалқаси замбези билан конго оралиғида сувайирғич бўлиб хизмат қиладиган қирлар билан туташади. ғарб ва шимоли-шарқда жанубий африканинг баланд платолари токамбрий кристалли жинсларидан тузилган; жануби-шарқ ва жанубда кристалли фулдамент чўккан ва пермь-триас ёшидаги қалин (қалинлиги бир неча минг метр) лагуна чўкиндилари билан қопланган. бу қатлам карру формацияси деб аталади. ана шу жинсларни баъзи бир жойларда палеозой охири ва мезозой бошларида лавалар ёриб чиқиб, айрим массивлар ҳосил қилган (масалан, жануби-шарқда баландлиги 3000 м гача бўлган баюуто массиви). баланд платолар ички қисмлардш чекка томонга аста-секин кўтарила бориб, шарқ, жануб вa ғарбда тик тушадиган буюк жарлик билан тугайди. унинг ташқи ёнбағирлари эрозия натижасида чуқур ўйилган. жарликнинт энг баланд қисми дракон тоғларидир. бу тоғларнинг каткин-пик чўққиси (3657 м) жанубий африкадаги энг баланд чўққидир. замбези ва лимпопо дарёларининг қуйи оқими оралиғида буюк жарлик этагида лагуна соҳилли кенг мозамбик текислиги жойлашган. бу текислик фақат антропоген давридагина сувдан бўшаган ва қалин чўкинди жинслар билан қопланган. …

шулар жумласидандир. витватереранд кони айниқса бой. бу конда олтин палеозойдан олдинги конгломерат қатламларида учрайди. жанубий африкада, шунингдек, африка олмос конларининг катта қисми жойлашган. бу ерда олмос туб конларда ва сочилма конларда учрайди. жанубий африка ясси тоғлиги баланд температуралар ва қиёсан кам ёғин ўлкаси бўлиб, бу ерда дашт, чала чўл ва чўл ландшафтлари устун туради. лекин баъзи бир районларда рельеф ва кўп эсадиган ҳаво оқимлари бу манзарани ўзгартирган. ўлканинг бутун шарқий чеккаси ҳинд океани томонидан сернам тропик ҳаво олиб келадиган жануби-шарқий пассат таъсиридадир. бу ҳаво илиқ мозамбик оқими устида илийди. ёз пайтида пассат таъсир этадиган зона анча жанубга сўрилади ва жанубий африканинг ҳинд океанига қараган барча платолари ва текисликларини ўз ичига олади. тоғларнинг шарқий ёнбағирларида ёғин айниқса кўп ёғади: қуйи замбези ҳавзасида 1500 мм дан кўп. дракон тоғлари ёнбағирларида 1000 мм дан кўп ёғин тушади. ноябрдан апрелгача ёмғир айниқса тез-тез ва мўл ёғади. жалубий яримшарнинг қиш ойларида ёғин миқдори кескин камаяди, …

шарқий чеккаси доимо таъсир этиб туради. бу таъсир атлантика океанидан сернам ва нисбатан совуқ ҳаво олиб келадиган доимий шамолларда ўз аксини топади. бу ҳаво материк устида қизиб, деярли ёғин бермайди. жанубий африканинг ана шу қисмида деярли ёмғир ёғмайдиган чўл шароити ҳукмрон. лекйн температура мўътадил бўлиб, йил давомида кам ўзгаради.жанубий африкада температура йил давомида тез-тез ва анчагина ўзгариб туради. соҳилдаги пасттекисликларни ҳисобга олмаганда, деярли ҳамма жойда абсолют баландлик анчагина юқори бўлганидан температура мўътадил, ғарбда эса совуқ оқим таъсири ҳам сезилади. ана шунинг учун ҳам ҳатто кучли қизиб кетадиган платолар ва котловиналарда ҳам ёз вақтида деярли ҳеч қачон температура + 40° дан юқори бўлмайди. ясси тоғликнинг катта қисмида ёзда кундузги температура камдан-кам ҳолларда +20° дан юқори бўлади, кўпгина жойларда эса бундан ҳам анча паст келади. оранж дарёсининг этагида энг иссиқ ойнинг ўртача температураси +15°дан юқори бўлмайди. ўлканинг катта қисмида ёғиннинг камлиги оқар сувлар хусусиятларида ўз аксини топган. доимий равишда сув оқадиган дарёлар …

уйилади. деярли бутун ички қисмдан сувлар шўр кўллар ёки ботқоқликлар билан банд сойликларга оқиб боради. бу районда ўзанларнинг кўп қиамида доимий оқар сув бўлмайди ва баъзан эса ўзанларда йнл бўйи сув бўлмайди. буларнинг ҳаммаси антропоген даврида иқлимнинг қуруқлашиб бораётганидан дарак беради. жанубий африка ясситоғлиги майдонининг катталиги, рельеф ва ёғин миқдоридаги тафовутлар туфайли тупроқ ва ўсимлик типлари хилма-хилдир. ўлка флораси .таркибида жанубий яримшарнинг бошқа материклардан келган элементлар билан биргаликда шимолий яримшар тропик флораси ҳамда маҳаллий кап флораси элементлари учрайди. ўлканинг ёғин энг кўп тушадиган шимолий ва шарқий чеккаларида тропик ва субтропик ўрмон ўсимликлари асосий ўрин тутади. ўрмонлар кўпинча парк шаклида учрайди. ўтлоқ қизилқўнғир тупроқли ерлардаги лианали ва пальмали сернам тропик ўрмонлар дарё бўйларида, тоғ массивларининг шарқий чеккаларида галлерияли ўрмонлар шаклида учрайди. шимол ва шарқдаги текислик ва баланд платоларда жигар ранг-қизил тропик тупроқли ерларда шамшод, қизил бук, қора қайин ва карам пальмасидан иборат сийрак ўрмонлар кўпчиликни ташкил қилади. баъзи жойларда шимолий яримшардаги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жанубий африка"

1404128453_51060.doc жанубий африка материкнинг сувайирғич платоларидан жанубда, конго ва замбези дарёлари ҳавзалари орасида жойлашган ҳамда атлантика ва ҳинд океанлари билан ўралиб турган жанубий қисми рельефида ясси тоғликларнинг кўплиги, иқлимнинг анча қуруқлиги, шунингдек, тропик зонал ландшафтлар шимолдан жанубга нисбатан шарқдан ғарбга томон кўпроқ ўзгариб бориши билан ажралиб туради. материк жанубий қисмининг деярли ҳаммасини жанубий африка ясси тоғлиги табиий географик ўлкася эгаллаган. жануби-ғарбдан унга karr ўлкаси ёндошган. жанубий африка қирғоқлари яқинидаги катта мадагаскар ороли алоҳида табиий географик ўлкани ташкил этади. жанубий африка ясси тоғлиги жанубий африка ясси тоғлиги токамбрий платформасида жойлашган бўлиб, унинг қадимги кристалли фундаменти горизонтал ётган конт...

DOC format, 75.5 KB. To download "жанубий африка", click the Telegram button on the left.

Tags: жанубий африка DOC Free download Telegram